Doorwerken tot we er bij neervallen

Het vermogen van de pensioenfondsen is aangetast. Hoe erg is dat? De fondsen zelf vinden dat het wel meevalt, toezichthouder PVK wil de problemen niet afwentelen op de volgende generatie....

Simpele vraag, moeilijk antwoord. Want dat het vermogen van de ruim 900 Nederlandse pensioenfondsen, 400 miljard euro, door de beursramp is aangetast, is het enige waarover betrokkenen het eens zijn. Of dat erg is, woedt een richtingenstrijd-zonder-end tussen toezichthouder PVK en de pensioenfondsen.

Deels is het een inhoudelijke strijd: is het wel nodig dat pensioenfondsen op elk moment volledig aan hun toekomstige nominale verplichtingen moeten kunnen voldoen? Ja, zegt de PVK. Dit resulteert in de eis dat de fameuze dekkingsgraad, de verhouding tussen vermogen en verplichtingen, minimaal 100 procent moet zijn. In de nieuwe PVK-eisen die zoveel beroering hebben veroorzaakt moet de dekkingsgraad zelfs minimaal 105 procent zijn. Wie nu onvolledige dekking accepteert, zegt de PVK, legt eventuele problemen bij de volgende generatie neer. 'Dan hebben we geen kapitaaldekking meer, maar moet je alleen op solidariteit rekenen', zei PVK-voorzitter Dick Witteveen dinsdag in Trouw. 'Ik weet niet of je die gok moet nemen.'

Diverse actuarissen laken deze 'voorzichtigheid'. Een euro blijft gemiddeld vijftien jaar in een pensioenfonds zitten. Het pensioenvermogen kan dus, zeggen zij, wel een tijdelijk waardeschommelinkje velen: bij een dekkingsgraad van 80 procent zijn de risico's niet groter dan bij 100 procent.

Deels speelt een machtsstrijd. Want hoe ver mag de PVK gaan in het opleggen van beleid aan pensioenfondsen? In een omstreden brief waarin de PVK de scherpere eisen formuleerde (Zwarte maandag noemt directeur Jeroen Steenvoorden van pensioenkoepel OPF de dag waarop De Brief kwam) gaat de PVK haar boekje ver te buiten in het opleggen van voorschriften, menen de fondsen.

Nu Witteveen een kwade boodschap brengt, zaagt de pensioenwereld vol overgave aan diens stoelpoten. Hij is niet onder de indruk. 'De PVK is niet de oorzaak van de problemen bij pensioenfondsen', stelt hij laconiek. Witteveen vindt dat Nederlanders te weinig voor hun pensioen betalen. 'De kosten die horen bij ons goede pensioen, zijn door de goede beleggingsresultaten altijd buiten beeld gebleven.'

Dat gaat veranderen. Werknemers en werkgevers merken dat al: pensioenpremies net verhoogd, hetgeen zich vertaalt in minder inkomen en hogere loonkosten.

Nog een manier om pensioenkosten te drukken is het verhogen van de pensioenleeftijd. Te beginnen met het schrappen van de gewoonte dat velen rond hun 62ste met prepensioen gaan. Dat privilege ligt al onder vuur: zo verlaagde het kabinet de ruimte voor belastingvrije pensioenopbouw van maximaal 2 procent van het brutoloon naar 1,75 procent.

Met recente pleidooien van ambtenaren, staatssecretarissen en Witteveen om het pensioen te versoberen, wordt het net verder aangetrokken rond zij die azen op vervroegd vissen of boetseren.

Zo rest, na alle tegenstrijdige meningen over de soliditeit van het pensioenstelsel, één zekerheid: doorwerken zullen we, tot we erbij neervallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden