Nieuws Navigatie-bug

Door datum-bug dreigen navigatiesystemen binnenkort zelf de weg kwijt te raken

In de vroege ochtend zondag 7 april, om 19 seconden voor 01.00 uur Nederlandse tijd, dreigen navigatiesystemen wereldwijd zelf de weg kwijt te raken. Een soort ‘millennium bug’ legt op dat moment oudere gps-apparatuur plat, omdat de interne klok terugspringt naar 21 augustus 1999. Onder meer oudere systemen van TomTom worden getroffen.

Een navigatiesysteem van TomTom NV. Beeld anp

Wat er gebeurt als de bug toeslaat, verschilt van systeem tot systeem, zegt een woordvoerder van TomTom. Bij sommige zal de interne klok uitvallen, waardoor bijvoorbeeld de verwachte aankomsttijd niet meer wordt getoond. Andere gps-apparatuur zal helemaal op zwart gaan, omdat het in het zwerk op zoek gaat naar posities waar navigatiesatellieten twee decennia geleden hingen. Omdat deze kunstmanen niet meer bestaan, of naar een andere locatie zijn ‘gezweefd’, kan het gps-systeem ze niet meer vinden.

Er bestaan geen vuistregels welke systemen worden getroffen, aldus de woordvoerder. ‘Over het algemeen apparaten van acht jaar en ouder.’ Nieuwere navigatiesystemen houden al rekening met het datumprobleem. Deze blijven functioneren.

Productiedatum

Om te bepalen hoe oud een navigatiesysteem is, wordt uitgegaan van de productiedatum en niet het moment waarop het apparaat verkocht is. Als een apparaat twee jaar in de winkel heeft gelegen, kan dit dus ook de geest geven. Eventuele problemen zijn te voorkomen door de installatie van een software-update die het navigatieconcern op zijn website heeft gezet

Ook eigenaren van een Renault lopen het risico dat ze vanaf 7 april zelf moeten navigeren. Volgens een woordvoerder van de autofabrikant gaat het om modellen Twingo, Clio, Captur, Megane, Zoe, Kangoo en Trafic, die zijn gebouwd tussen 2009 en 2019 en zijn uitgerust met het zogenoemde R-Link of Carminatsysteem, met navigatiesoftware van TomTom. Bij de R-Linkapparatuur zal de klok uitvallen, Carminat loopt volledig vast, aldus Renault, dat klanten per e-mail en brief zal benaderen om hen te wijzen op de dreigende problemen. Eigenaren kunnen via de website een gratis update downloaden, of ze kunnen kosteloos terecht bij de dealer. Bij de nieuwere R-Link-2-versie speelt het probleem niet.

De bug veroorzaakt geen risico’s voor de verkeersveiligheid, stelt TomTom. ‘Het is vervelend als het gebeurt, maar niet gevaarlijk.’ Ook navigatiesystemen van andere merken kunnen te maken krijgen met de bug. Volgens het Agentschap Telecom speelt het probleem wereldwijd en wordt het veroorzaakt doordat de interne klok vanwege een geheugenprobleem elke 1024 weken naar nul springt, om vanaf dat moment uit te gaan van een referentiedatum die in het systeem is vastgelegd.

Cruciale infrastructuur

Het Amerikaanse ministerie voor binnenlandse veiligheid Homeland Security waarschuwt dat beheerders van cruciale infrastructuur de software van hun systemen bijtijds moeten verversen. Of zulke systemen ook in de Nederlandse lucht- en scheepvaart worden gebruikt, kon het Agentschap Telecom donderdag niet zeggen.  Volgens een woordvoerder bestaan er geen lijsten met overzichten van gps-systemen waar mogelijk problemen zullen optreden. Ook het ministerie van Defensie kon nog geen uitsluitsel geven of er cruciale systemen zijn die wellicht worden getroffen.

Gps werkt met satellieten met aan boord atoomklokken die een zeer exacte tijdnotatie kennen. Een afwijking van een nanoseconde kan al leiden tot een afwijking in plaatsbepaling van 30 centimeter. Dus als een systeem twintig jaar terugspringt, kan het helemaal de kluts kwijtraken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.