Doneer een boom: goed voor milieu, goed voor bedrijfsimago

Het klinkt zo sympathiek: betaal een paar euro extra voor uw aankoop en draag zo bij aan een betere wereld - bijvoorbeeld door een boom te doneren of een strandschoonmaak te sponsoren. Maar wie controleert of dat geld ook terechtkomt waar het hoort?

Doutzen Kroes dumpt het geraapte afval. Het strand is schoon, uw euro goed besteed?Beeld anp

Bij het betaalscherm krijgt de klant de keus voorgelegd: wil je wereldwijde boskap terugdringen? Laat dan een boom planten en betaal een tientje extra. Veel bedrijven en merken verbinden hun naam aan campagnes van goede doelen. Maar wat gebeurt er nadat de klant de actie heeft gesponsord? Wie controleert of het geld wordt besteed aan het doel dat de klant wordt voorgespiegeld?

Horlogemerk WoodWatch doet mee met een bomencampagne. Met een horloge in het winkelmandje kan de koper kiezen: wel of geen boom doneren. Wie een boom bij zijn horloge koopt, betaalt een paar euro extra. 'Het afgelopen jaar hebben we zo 1.300 bomen laten planten', vertelt WoodWatch-eigenaar Kevin van der Veer. Het horlogemerk werkt samen met de Nederlandse bomenplantstichting Trees for All. Bedrijven die met Trees for All in zee gaan kunnen kiezen tussen bomen laten planten in Bolivia, of in Nederland en de Filipijnen. Een boom in Bolivia kost 5 euro. Een nieuwe boom in Nederland kost 10 euro, want daarmee krijgen de Filipijnen automatisch ook een boom gedoneerd. De stichting garandeert dat het gesponsorde bos minstens dertig jaar blijft staan.

'Halverwege het jaar inventariseren wij op grond van het aantal donaties hoeveel bos er vanaf november geplant moeten worden', zegt Petra Hofs, woordvoerder van Trees for All. In november begint namelijk het boomplantseizoen. 'De bedrijven geven ons de aantallen door. Daarvoor zijn ze zelf verantwoordelijk.' De stichting controleert dus niet of het aantal te planten bomen dat de bedrijven opgeven overeenkomt met het aantal donaties van milieubewuste klanten. Daardoor is het in theorie mogelijk dat de bedrijven een deel van het bomengeld in eigen zak steken. 'We maken een uitdraai vanuit het systeem. Daarop is te zien hoeveel klanten hebben gedoneerd', vertelt Van der Veer. 'Het gaat om een vertrouwensrelatie.'

Trees for All is een tussenpartij die samenwerkt met bosbeheerders zoals Staatsbosbeheer en lokale organisaties in het buitenland. Zij planten bos dat de miljarden bomen die elk jaar worden gekapt deels moet vervangen. Ook in Nederland worden nieuwe bossen aangelegd. Een van de locaties waar Trees for All bomen plant is het Bentwoud, een nieuw natuur- en recreatiegebied aan de rand van Zoetermeer.

Hoe weten Trees for All en donerende bedrijven zeker dat de bossen geplant zijn? 'We krijgen rapportages van de organisaties die de bomen aanplanten', zegt Hofs. 'Daarin staat hoeveel ze precies hebben aangeplant en hoeveel boeren ze daarbij hebben betrokken.' Met gps en foto's wordt gecontroleerd of deze rapportages kloppen. De stichting spreekt daarnaast met de lokale boeren. Eens per jaar worden de aanplantingsprojecten bezocht door projectbegeleiders.

Ook Van der Veer van sponsor WoodWatch controleert wat er met de donaties gebeurt. Zo weet hij dat 'zijn' bomen worden geplant in nationaal park Mount Malindang, in het zuiden van de Filipijnen. Ongeveer 10 procent van de WoodWatch-klanten doneert een boom. Of meedoen met bosaanplantacties goed is voor het bedrijfsimago? Van der Veer: 'Dat denk ik wel, de bomenplantactie staat prominent op onze website. Maar imago is niet de hoofdreden om dit te doen, we vinden het milieu echt belangrijk.'

Doutzen Kroes veegt namens Rivella en Stichting De Noordzee het strand van Vlieland schoon.Beeld anp

Strandschoonmaak

Aan de strandschoonmaak die Rivella vorig jaar financierde betaalden Rivella-drinkers geen cent mee. De milieuactie van het frisdrankmerk liep afgelopen zomer. Rivella beloofde consumenten dat de frisdrankfabrikant in ruil voor elke verkochte 'actiefles' Rivella een vierkante meter Waddenstrand zou laten schoonmaken.

Stichting De Noordzee was verantwoordelijk voor de grote schoonmaak die Rivella betaalde. Die strandschoonmaak wordt overigens elk jaar gehouden. In tegenstelling tot wat Rivella in de campagnetekst suggereerde, had het aantal verkochte actieflessen geen enkele invloed op het aantal vierkante meters schoongemaakt strand. Met hulp van vierhonderd vrijwilligers werd 70 kilometer Waddenstrand schoongemaakt, maar dat zou ook zonder de Rivella-actie gebeurd zijn. De afspraak met Stichting De Noordzee was dat het merk de grote strandschoonmaak sowieso zou bekostigen, ook als het beoogde aantal actieflessen niet verkocht werd.

Dat er geen enkele relatie was tussen het aantal verkochte liters frisdrank en het aantal vierkante meters gereinigd strand ziet het frisdrankmerk niet als probleem. Woordvoerder Josephine Bertrams: 'Zo'n actie als deze is imagoversterkend, een merkcampagne. We wilden Rivella verbinden aan het imago van de Wadden: naturel, uniek en grotendeels Fries.'

Rivella’s milieuactie

Aan de Waddenschoonmaak die Rivella vorig jaar financierde, betaalden consumenten in werkelijkheid geen cent mee.

Beeld Han Hoogerbrugge

'One for one'-principe

Het van oorsprong Amerikaanse schoenenmerk Toms pakt zijn goededoelenactie weer anders aan. Toms heeft het weggeven van schoenen in zijn merk geïntegreerd. Voor elk verkocht paar schoenen belooft het merk een vluchtelingenkind een nieuw paar schoenen te geven. 'Dat doen we in samenwerking met ontwikkelingsorganisaties', vertelt woordvoerder Cynthia van der Moolen. 'Toms geeft elk kwartaal aan het hoofdkantoor door hoeveel schoenen er zijn verkocht. Vervolgens wordt dat aantal over meer dan honderd ngo's verdeeld.' De ngo's, waaronder Norwegian Refugee Council en Save the Children, beslissen welke kinderen de nieuwe schoenen het hardst nodig hebben. De meeste schoenen worden weggegeven in de sub-Sahara en aan vluchtelingen in Irak en Jordanië. De teller staat sinds de oprichting van Toms in 2006 op meer dan 70 miljoen schoenen.

Toms krijgt geregeld vragen over het initiatief. De informatie over het 'One for One'-principe staat duidelijk op de schoenendozen en de website vermeld. Het goede doel maakt het merk onderscheidend. 'Een deel van onze klanten koopt de schoenen omdat ze populair zijn, het andere deel omdat we schoenen weggeven', zegt Van der Moolen. Toms staat bekend om zijn stoffen espadrilles, vaak uitgevoerd in zomerse kleuren. Grote reclamecampagnes voert het merk niet. 'Het weggeven van schoenen kost veel geld, daardoor is ons marketingbudget beperkt.'

Het bedrijf verzorgt zelf het transport van de schoenen naar de vluchtelingenkampen. Zo weet het bedrijf zeker dat de schoenen daadwerkelijk op de plaats van bestemming terechtkomen. 'We vertrouwen op de partners met wie we samenwerken', zegt Van der Moolen. 'En elke werknemer gaat een keer op bezoek bij een project, zo kunnen ze het met eigen ogen zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden