Doe eens een halve tablet in de machine

Sinds de tabs, pads en pods zijn de megaverpakkingen van (vaat)wasmiddelen uit de tijd. Maar zijn die nieuwe doseringen ook geschikt voor kleine wasjes of amper vervuilde vaat?

De wasmachine wordt ook schoon met een half vaatwastabletje Beeld thinkstock

Mevrouw Groen aan de lijn. De regelmatig belster die haar naam mee heeft voor deze rubriek, draagt vaker serieuze onderwerpen aan, dus we spitsen de oren. 'Ik heb nu al vier keer meegemaakt dat ik voor het slapengaan een wasblokje in het doseervakje van de vaatmachine doe', begint ze. 'Als ik dan 's ochtends de klep opendoe, zit het blokje nog voor driekwart intact in het bakje, terwijl de vaat toch stralend schoon is. Mijn machine stop ik altijd bomvol en heus niet alleen met boterhambordjes en waterglazen. Hoe zit dat? Kan ik ook toe met een half blokje?'

En trouwens, als we toch aan de slag gaan, vervolgt ze dwingend, zoek dan eens uit hoe het zit met die tabs en pads met vloeibaar wasmiddel voor textiel. 'Grote was of kleine was, vervuild of niet, hard of zacht water; in meer dan twaalf landen in Europa schrijft mijn Ariël dezelfde dosis voor.'

Eenvoudige vraag, lastig antwoord, verzucht Klaas Gravesteijn van de Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten (NVZ). 'Zowel de vaatwasblokjes als de tabs of pods voor textiel zijn het gemiddelde van het gemiddelde.'

De zeepfabrikanten gaan uit van standaardvervuiling en standaard hardheid. 'Mensen als mevrouw Groen moeten terug naar het doseerhulpje in de vorm van schepje of dop waarin ze zelf de hoeveelheid wasmiddel afpassen, desnoods na het wegen van de was.' De milieubewuste consument kan bij het waterleidingbedrijf in woonplaats of regio de hardheid van het water opvragen.

En die vaatwasblokjes? 'Het kan zijn dat mevrouw Groen het blokje met natte handen heeft vastgepakt of dat het doseerbakje nog vochtig was. Dan plakt de folie vast in het bakje en valt het blokje niet', zegt Josje Mosies van BSH, leverancier van onder meer Neff, Bosch en Siemens-vaatwassers. Ook zouden uitstekende pollepels of etensresten in de sproeiarmen oorzaak kunnen zijn van het niet oplossende blokje.

Maar waarom is die vaat dan toch schoon met een amper gebruikt blokje? Unilever, fabrikant van Sun, gaat ervan uit dat zelfs bij een kort programma, een lage temperatuur, hoge waterhardheid en vieze vaat er een 'onberispelijk resultaat moet uitrollen'. Woordvoerder Els de Bruin: 'Dit betekent dat bij een vaste dosering en daarvoor kiezen consumenten vaak vanwege het gebruiks gemak er een bepaalde mate van overdosering kan plaatsvinden.'

Ook Unilever adviseert consumenten die naar eigen goeddunken denken milieubewuster te doseren de nieuwe Sun-gel te gebruiken. 'Daarbij kan de consument de dosering aanpassen aan zijn wensen en omstandigheden.'

(Tekst gaat door onder de afbeelding)

Overmatig gebruik van wasmiddel Beeld Han Hoogerbrugge/ de Volkskrant

Dat advies geeft ook voorlichtings organisatie Milieu Centraal. Consumenten die zich in de hardheid van water en de vervuiling van vaat of textiel verdiepen en moeite willen doen, moeten zelf poeder of gel doseren, zegt Ingrid Aaldijk. 'Of desnoods zo'n tablet doormidden breken, al moet je dan zorgen dat alle laagjes goed meekomen.'

Ook met wasgoed is veel te winnen, aldus Milieu Centraal. Voor het wassen van licht vervuild wasgoed met zacht water is maar eenderde van de hoeveelheid wasmiddel nodig als bij zwaar vervuild wasgoed in hard water, al komt hard water in Nederland nog amper voor.

Zowel NVZ als Milieu Centraal denken dat superbewuste consumenten uitzondering zijn. 'Bij hardnekkige overdoseerders, mensen die er makkelijk nog 'een schepje bovenop doen', zijn de tabletten, tabs en pods een uitkomst en gaan ze overdosering juist tegen', aldus Milieu Centraal. 'Ten opzichte van de ton van vijf kilo Dash van vroeger waar je per wasbeurt 200 gram uit moest halen en er nog vaak een schep 'voor de pot' bij werd gedaan, zijn de huidige geconcentreerde middelen beter voor het milieu', zegt de NVZ. 'Mensen lezen tegenwoordig de aanwijzingen op de verpakking matig.'

De afgepaste blokjes gaan gemiddeld gesproken dus overdosering tegen, al is daar nooit onderzoek naar gedaan, zegt de Consumentenbond. 'We hebben evenmin ooit onderzocht of de vaatwas met een half of helemaal geen blokje kan worden gedaan', zegt woordvoerder Joyce Donat. 'Het is interessant om dat in een test eens mee te nemen. Het is aannemelijk dat die bewering deels klopt, omdat we soortgelijke resultaten bij wasmachines zien.'

Misschien dat de machine zelf de beslissing neemt. De nieuwe generatie wasmachines is veel slimmer en pakt nu al op grond van de ingestelde hardheid van het water en gewicht van de was zelf de optimale hoeveelheid wasmiddel pakt uit een cartridge, zegt Klaas Gravesteijn van NVZ.

Straks gaat het ding ook wassen wanneer de duurzame stroom het goedkoopst is. 'Nog wel een dingetje is dat de trommels van de wasmachine steeds groter worden omdat het energiezuiniger is om veel was tegelijk te wassen. Tegelijk worden de huishoudens steeds kleiner. Kies dus voor de toets 'kleine wasjes' en 'lage temperatuur'.

De gouden (vaat)wasregels:

- Stop de machine goed vol

- Was op lage temperatuur,

- Gebruik het ecoprogramma: de langere wastijd wordt ruimschoots gecompenseerd door de lagere temperatuur

Voor de bovenmodaal bewuste consument:

- Gebruik geen pads of tabletten, maar doseer met los poeder of gel. Bij de textielwas: weeg de was, zoek de hardheid van het water op, en bepaal zelf de dosering

Alleen voor de vaatwas:

- Spoel de vaat niet voor; verwijder wel grove resten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden