DNB: trustkantoren zien slecht toe op criminele klanten

Trustkantoren, een belangrijke bedrijfstak die wordt ingeschakeld door multinationals, vaak om belasting te ontwijken, zijn zo lek als een mandje. Ze zijn niet in staat vast te stellen of hun klanten geen criminelen zijn.

Het exterieur van De Nederlandse Bank, DNB. Foto anp

Die zeldzaam harde kritiek komt van de toezichthouder van de trustkantoren, De Nederlandsche Bank (DNB). Willemieke van Gorkum, die bij DNB verantwoordelijk is voor het toezicht op de trustkantoren, sprak in een hoorzitting voor de Tweede Kamer haar zorgen uit over de trustkantoren.

Volgens een DNB-notitie schieten de 150 trustkantoren, die bij elkaar 25 duizend bv's, stichtingen en coöperaties beheren, ernstig tekort. Volgens de wet hebben ze een poortwachterfunctie: ze moeten controleren of de mensen achter die bv's, stichtingen en coöperaties geen criminelen of terroristen zijn. De trustkantoren vervullen deze functie 'inadequaat', waardoor de Nederlandse financiële sector 'potentieel grote reputatierisico's' loopt.

Drie van de vijf trustkantoren vertonen 'ernstige tekortkomingen', de andere twee 'tekortkomingen'. 'Van alle onderzoeken die DNB de afgelopen jaren heeft uitgevoerd is de rode draad dat trustkantoren dikwijls nog niet in staat zijn de basale gegevens in voldoende mate te verzamelen', dus kan van effectieve risicobeheersing geen sprake zijn, schrijft DNB. Alle kantoren overtreden daarmee die wet.

'Commerciële belangen voeren boventoon'

DNB klaagt er al jaren over, maar het probleem is nog steeds niet opgelost. Dat komt, stelt DNB, doordat bij de trustkantoren 'commerciële belangen de boventoon voeren' en ze niet zo zwaar tillen aan integriteitsrisico's.

Toch kan DNB niet echt ingrijpen. Daarom wil de toezichthouder meer wettelijke mogelijkheden. Zo moet het makkelijker worden de vergunning van trustkantoren in te trekken. De bank wil ook boetes en andere maatregelen tegen trustkantoren kunnen publiceren.

De trustkantoren zijn al jaren omstreden. Ze zijn de belangrijkste reden dat Nederland vaak wordt aangeduid als belastingparadijs; via hen worden constructies opgezet om de belasting te ontwijken. De rijkelandenclub OESO en de EU hebben de aanval ingezet tegen belastingontwijking. Verwacht wordt dat daardoor het werkveld van de trustkantoren sterk zal veranderen. Zeker is dat ze elkaar in hoog tempo zullen overnemen om nog in de markt te blijven. Deze maand nog werd bekend dat een van de grote trustkantoren, TMF, zichzelf te koop heeft gezet.

Trustkantoren

Brievenbusmaatschappijen verdwijnen door het OESO-plan, maar het werk van de trustkantoren wordt er alleen maar meer door. Het trustkantoor wint bij het einde brievenbus-bv. (+)

Meer over