Nieuws

DNB pleit voor aanpak arbeidstekorten om dreigende oververhitting van de economie te stuiten

Om de oververhitting van de economie tegen te gaan, moet het nieuwe kabinet snel plannen maken voor de aanpak van de groeiende tekorten op de arbeidsmarkt. Ook moeten de corona-steunpakketten veel specifieker worden.

Tjerk Gualthérie van Weezel
Restaurant Vis en Meer in Utrecht zoekt personeel. De personeelstekorten in de horeca zijn enorm. Ook andere sectoren krijgen hun vacatures niet gevuld. Dat leidt volgens De Nederlandsche Bank tot oververhitting van de economie. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Restaurant Vis en Meer in Utrecht zoekt personeel. De personeelstekorten in de horeca zijn enorm. Ook andere sectoren krijgen hun vacatures niet gevuld. Dat leidt volgens De Nederlandsche Bank tot oververhitting van de economie.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Dat zegt Olaf Sleijpen, directeur beleid van De Nederlandsche Bank, in een toelichting op de economische ramingen die de centrale bank maandag heeft gepubliceerd. DNB verwacht dat de economie volgend jaar met 3,6 procent groeit. De inflatie is daarbij een zeer onzekere factor, die komt volgend jaar op 3,0 uit en zal daarna licht dalen, verwacht DNB. Om er direct aan toe te voegen dat de ramingen zeer onzeker zijn.

Die groei- en inflatiecijfers zouden bijvoorbeeld hoger kunnen uitvallen door de vele miljarden die het nieuwe kabinet de komende jaren wil uitgeven. De enorme investeringen in de woningmarkt, energietransitie, het leger, aanpak van het stikstofprobleem en het onderwijs, zijn nog niet in de ramingen meegenomen.

‘Wij zijn blij dat het nieuwe kabinet een aantal structurele problemen aanpakt’, benadrukt Sleijpen. ‘Maar het komt dus wel op een moment dat de economie al goed draait. Het is pro-cyclisch beleid dat de groei en inflatie verder kan opduwen.’

Arbeidsmigratie kan personeelstekort opvangen

Arbeidsmigratie, oftewel arbeidskrachten uit het buitenland, noemt Sleijpen als een van de oplossingen om de groeiende tekorten aan personeel op te vangen. Die tekorten leiden ertoe dat bedrijven onderling felle concurrentie voeren, wat leidt tot hogere lonen.

Verder werken in Nederland nog altijd relatief veel mensen niet of relatief weinig uren. ‘Het kabinet probeert dat onbenutte potentieel nu te stimuleren door kinderopvang gratis te maken. Dat kan zeker helpen.’

Hij voegt daar nog aan toe dat ook omscholingsprogramma’s nodig zijn om mensen op te leiden voor de sectoren waar veel vraag is naar personeel. ‘En je zult goed moeten kijken of je al die overheidsinvesteringen kunt spreiden over de komende jaren.’ Dat zijn onderwerpen waar het kabinet snel binnen de Sociaal Economische Raad met werknemers en werkgevers over moet spreken, vindt DNB.

Voorlopig geen renteverhoging door ECB

Om inflatie tegen te gaan en de economie af te koelen is het verhogen van rente door centrale banken het instrument dat in alle economische boekjes staat. Maar vorige week bleek al dat de Europese Centrale Bank dat vooralsnog niet doet en alleen wat gas terugneemt met steunprogramma’s als gevolg van corona. Intussen kijken de bankiers met grote interesse en enige zorg naar de ontwikkeling van de lonen. Als die door de hogere prijzen en krapte hard gaan oplopen, zou dat de inflatie verder kunnen opstuwen.

Sleijpen: ‘Zeker in de sectoren waar veel geld wordt verdiend, mogen de lonen echt wel stijgen. Die zijn lang achtergebleven. Maar het is geen goed idee om stijgende prijzen direct te compenseren in lonen en uitkeringen, in het verleden is gebleken dat je zo de inflatie aanjaagt.’

Coronasteunpakketten moeten maatwerk worden

Een ander punt waar DNB het kabinet maant tot actie zijn de coronasteunpakketten. Het was goed dat die aanvankelijk voor iedereen waren die door de coronamaatregelen grote omzetverliezen leed, en dat de buffers werden gebruikt om alle getroffenen direct te kunnen ondersteunen, benadrukt DNB. ‘Daarvoor heb je zulke buffers opgebouwd.’

Nu blijkt dat het met de coronagolven weleens veel langer zou kunnen duren, vindt DNB dat er een verfijnder beleid gevoerd zou moeten worden. ‘Veel gerichtere steun aan ondernemers en sectoren die je in stand wilt houden en die echt niets meer kunnen door de contact beperkende maatregelen. Je hoort het ook van ondernemers zelf: er is behoefte aan maatwerk.’

Het zou inmiddels ook beter zijn om dergelijke noodsteun minder vanzelfsprekend als eenmalige tegenvaller te beschouwen en die ten laste te laten komen van de staatsschuld, vindt DNB. ‘Nu het een meer structureel probleem wordt, zou je binnen de lopende begroting rekening moeten houden met de kosten van corona’, zegt Sleijpen. Daarbij denkt hij aan reserveringen voor coronasteun. Maar ook aan investeringen in de zorg, zodat die de nieuwe golven beter kan opvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden