DNB: hypotheekrenteaftrek omlaag, ook voor oude huiseigenaren

De hypotheekrenteaftrek moet wat De Nederlandsche Bank (DNB) betreft na de komende verkiezingen verder omlaag, ook voor bestaande gevallen. De nog altijd 'riante leensubsidie' maakt Nederland kwetsbaar voor economische tegenslag, stelt Job Swank, directeur monetaire zaken en financiële stabiliteit.

Job Swank, directeur monetaire zaken en financiële stabiliteit DNB: 'Het is nu hollen of stilstaan met de Nederlandse economie. Daar moeten we van af'. Beeld anp

De centrale bank presenteerde vanochtend in Amsterdam buitengewoon zonnige prognoses voor de komende jaren. De economie groeit dit jaar naar verwachting met 2,3 procent, de werkloosheid zakt onder de half miljoen en huishoudens krijgen opnieuw meer te besteden. Ook het overheidstekort smelt weg als sneeuw voor de zon. DNB-directeur Swank spreekt van een 'mooie basis voor een volgend kabinet om aan de toekomst te werken'.

Er is minstens één grote 'maar': de woningmarkt. Dat is nu de motor van het economische herstel. Alleen al de directe investeringen in woningen stegen in 2015 met maar liefst 27 procent, goed voor een halve procent extra economische groei. Daar komt het positieve psychologische effect van stijgende huizenprijzen op het consumentenvertrouwen nog bij.

Gevaren

Dit lijkt goed nieuws, maar DNB waarschuwt voor de gevaren. Ook voor de huidige crisis ging de koopsector door het dak, waarna de daling van de huizenprijzen voor een buitengewoon lange recessie zorgde. Swank: 'Het is nu hollen of stilstaan met de Nederlandse economie. Daar moeten we vanaf.'

Een van de maatregelen die hij noemt, is het verder verlagen van de hypotheekrenteaftrek. Het huidige kabinet heeft al besloten die op termijn terug te brengen van maximaal 52 naar 38 procent. Wat DNB betreft, blijft het daar niet bij. 'Vergeleken met het buitenland zijn we in Nederland nog altijd heel riant', zegt Swank. 'Als je kijkt naar de zeer lage hypotheekrente, dan is dit het moment om over zulke maatregelen na te denken. Ook bestaande gevallen moeten hier dan meer onder vallen.' Een manier om dit te doen is om het eigen huis, net als de rest van iemands vermogen en schulden, onder te brengen in box 3.

Het is niet de eerste keer dat DNB voor dergelijke maatregelen pleit. Zo wil zij het maximale hypotheekbedrag verlagen tot 90 procent van de waarde van de woning. Op dit moment wordt deze zogenoemde loan-to-valueratio al verlaagd naar 100 procent. Een ander punt van aandacht is volgens Swank de 'beroerde' vrije sector. Willen huizenkopers een alternatief hebben, dan moeten er snel meer goede, betaalbare huurwoningen in dit segment worden gebouwd.

In februari verwacht DNB met een speciale studie te komen naar de uitzonderlijk snelle stijging van de huizenprijzen in de grote steden, met name Amsterdam. 'Het lijkt er voorlopig niet op dat deze ontwikkeling helemaal door schulden gedreven is', meldt Swank alvast, 'maar ik ben er nog niet gerust op.'

Job Swank. Beeld anp

Zorgen over Trump (en Draghi)

Volgens de eerste doorrekeningen van DNB kan het door Donald Trump beloofde stimuleringsbeleid ook de Nederlandse economie een bescheiden impuls geven. Maar voor de langere termijn overheersen de zorgen over zijn protectionistische plannen. 'Dit hebben we niet eerder meegemaakt, dat er mogelijk een rem gezet gaat worden op de globalisering', reageert Swank van DNB. 'Het valt niet te ontkennen dat globalisering bepaalde groepen in de samenleving harder heeft getroffen dan andere. Maar dat speelt volgens mij vooral in de VS en het VK. Zo bezien is ons Rijnlandse model met zijn sociale vangnet zo gek nog niet, al staat dat ook in Europa onder druk.'

Een van de gevolgen van hogere importtarieven kunnen volgens DNB fors stijgende prijzen zijn, ook in Europa. Daarmee zou Trump in elk geval één wens in de oude wereld in vervulling doen gaan. De Europese Centrale Bank wil pas ophouden met haar omstreden beleid van monetaire verruiming als de geldontwaarding de 2 procent nadert. In het geval van een handelsoorlog komt dat inflatiedoel - door DNB al vele malen bekritiseerd - met rasse schreden dichterbij. Maar of ECB-president Draghi zich het einde van de eurocrisis zó heeft voorgesteld, mag betwijfeld worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.