DNB: 'Half miljoen vaste banen weg'

Er komen minder banen in het middensegment, constateert De Nederlandsche Bank. Dat bedreigt de economie omdat de koopkracht daalt.

Beeld ANP

Het aantal zzp'ers en mensen met een flexbaan is sinds 2003 met ruim één miljoen (1.026.000) toegenomen. Het aantal banen is echter maar met 520 duizend gestegen, hetgeen betekent dat er meer dan een half miljoen vaste banen (506.000) in dertien jaar verloren zijn gegaan.

Dit blijkt uit berekeningen van De Nederlandsche Bank. Donderdag presenteerde directeur Job Swank de Economische Vooruitzichten en Ontwikkelingen. 'Ik heb geen oordeel of dat goed of slecht is', zei hij. 'Het enige wat kan worden vastgesteld is dat het sociaal engagement in Nederland - pensioenen en uitkeringen - nog altijd gericht is op de mensen in vaste dienst', aldus Swank.

Hij verwacht niet dat de trend snel zal keren. 'Je ziet dit nu eenmaal in alle landen gebeuren, als gevolg van de mondialisering, het wegvallen van banen in het middensegment en de tanende macht van vakbonden.'

Negatieve spiraal

Dat heeft nadelen, zo erkende Swank. Een daarvan is dat de krimp van de middengroepen leidt tot minder koopkracht, waardoor de economie in een negatieve spiraal kan raken. Nu al leidt de groeiende flexibele schil tot daling van de lonen. De arbeidsinkomensquote in Nederland vermindert ten faveure van de winsten. De Nederlandsche Bank is daarom voorstander van hogere lonen. 'Niet van ongedifferentieerde loonsverhogingen. Maar in bepaalde sectoren kan er zeker loon bij.' Swank was terughoudend met het noemen van specifieke sectoren, maar suggereerde dat er loonruimte was in de zakelijke dienstverlening.

De trend dat steeds minder mensen vast werk hebben, werd ook door het UWV onderkend. Terwijl het UWV echter voorspelde dat de banengroei wat afvlakt ziet De Nederlandsche Bank een versnelling.

Swank voorspelde dat de werkloosheid eind dit jaar is gedaald tot 6,3 procent en in 2018 uitkomt op 5,7 procent van de beroepsbevolking. Bij de vorige raming in december ging De Nederlandsche Bank nog uit van een werkloosheid van 6,9 procent eind dit jaar en 6,7 procent eind 2017.

Teruglopende groei in China

Voor de economische groei zijn de ramingen juist naar beneden bijgesteld. In december werd voor 2016 nog een groei van 1,7 procent voorspeld. Nu is dat 1,5 procent. Oorzaak is de daling van de wereldhandel door de teruglopende groei in China.

Voor het eerst sinds de crisis draagt de particuliere consumptie het meest bij aan de groei. Deels is dat te danken aan vermogenstoename door de forse stijgingen van de huizenprijzen. Het reëel beschikbare inkomen voor huishoudens stijgt dit jaar liefst 2,3 procent en volgend jaar komt er nog eens 1,5 procent bij.

De Nederlandsche Bank denkt dat de prijzenstijging op de huizenmarkt nog wel even doorgaat, maar lang niet zo snel als in 2015 (26,9 procent) en 2016 (10,4 procent). In 2017 wordt een stijging van 2,7 procent verwacht en in 2018 van 5,4 procent.

De Nederlandsche Bank heeft geen rekening gehouden met de mogelijke gevolgen van een Brexit. Als Groot-Brittannië de EU verlaat zal Nederland daar last van hebben (9 procent van de Nederlandse export gaat naar dat land), maar hoeveel, dat is onduidelijk. 'Het zal vooral afhangen van de nieuwe status van Groot-Brittannië. Zal het land deel gaan uitmaken van de EER (Europese Economische Ruimte) zoals Noorwegen, zal het via bilaterale verdragen barrières proberen te beperken of geldt alleen de regelgeving van de wereldhandelsorganisatie WTO?' Swank - 'ik hoop niet op een Brexit' - schat dat de negatieve gevolgen voor de groei ergens tussen 0,1 en 0,35 procent liggen.

'Daar doorheen gekeken gaat het de goede kant op met de economie. We zitten echt overtuigend in een periode van herstel', aldus Swank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden