'Dit was iedere minister van Landbouw gebeurd'

De plannen voor inkrimping van de varkenssector hebben minister HAYO APOTHEKER niets dan ellende opgeleverd. Hij wil nu af van een gedwongen reductie....

Frank Poorthuis

AL ACHT maanden worstelt minister Hayo Apotheker (D66) van Landbouw met de erfenis van zijn voorganger Van Aartsen: de inkrimping van de varkenssector. Hij leed een aantal juridische nederlagen, maakte een vervangende wet en zag die vorige week stranden in de ministerraad. - Was u niet veel liever nog burgemeester van Leeuwarden geweest?

'Nee.' - U bent enkel bezig de rotzooi van Van Aartsen op te ruimen.

'Zo zie ik dat niet. Ik ben wel al sinds september bezig de scherpe kantjes van zijn varkenswet af te halen.' - U wilt nu de gedwongen inkrimping helemaal schrappen. Dat gaat veel problemen opleveren om het einddoel te halen.

'Dat denk ik niet. Paars I wilde de varkensstapel met een kwart verminderen. Dat hou ik in mijn voorstel meer dan overeind. We zijn tegen een juridisch probleem opgelopen. Dat was iedere minister van Landbouw gebeurd. Ook Van Aartsen.

'We moeten er rekening mee houden dat deze wet het uiteindelijk voor de rechter niet haalt. Het alternatief dat ik ontwikkeld heb, is echter even sterk als het voorstel van Van Aartsen.' - Van Aartsen wilde een gedwongen inkrimping omdat hij de boeren niet meer vertrouwde. Alle vrijblijvende afspraken van voorgaande jaren waren op niets uitgelopen. Hebt u nu plotseling wel weer vertrouwen in de boeren?

'Ik hoor wel vaker dat ik te grootmoedig zou zijn. Maar dat is niet zo. Ik geloof de boeren ook niet zomaar. Ik sluit geen convenant. In mijn voorstel zitten spijkerharde garanties om het einddoel te halen.

'Als de 700 miljoen voor opkoop van varkens op is, komt er een heffing die de boeren moeten betalen. En als de boeren via het veevoer niet genoeg fosfaatreductie halen, krijgen ze alsnog een korting op hun veestapel.'

Apotheker wil niet vertellen waarom de ministerraad zijn nieuwe wet vorige week niet wilde goedkeuren. Premier Kok vertelde na afloop van de raad dat het kabinet wil kijken of de rechtbank eind mei de wet weer in werking wil stellen.

Kok zei ook met nadruk dat hij een gerechtelijke uitspraak wil over de vraag of de staat boeren hun varkensrechten mag ontnemen zonder hen daarvoor schadeloos te stellen. De daardoor gewekte suggestie dat de overheid bij een eventuele positieve uitspraak de oude wet van Van Aartsen gewoon in werking laat, wordt niet door Apotheker gedeeld.

'Ik wil van die verplichte korting af. Als we die er niet uithalen, krijgen we nog drie jaar van juridische strijd. Met mijn alternatief halen we de doelen ook.' - De boeren zeggen dat ze dan nog steeds schadeclaims zullen indienen.

'Dat kunnen naar onze inschatting nooit hoge claims worden. Het eerste deel van de korting is ingevoerd op 1 september vorig jaar en op 23 februari buiten werking gesteld. Boeren hebben gewoon weinig verdiend in die periode. Het maakt niet uit of ze nou negentig of honderd varkens in hun stallen hadden.' - Er zijn boeren gestopt omdat de gedwongen korting eraan kwam.

'Het is de vraag of die boeren waren doorgegaan als de korting er niet was geweest. Ik weet nog niet zo zeker of de korting de hoofdreden is geweest. Het Landbouw Economisch Instituut heeft berekend dat de economische schade in de sector voor het grootste deel is ontstaan door de malaise in de prijzen van varkensvlees.'

Het kabinet zal eind mei weer over Apothekers voorstel spreken, zegt hij. Of dit kabinet er dan nog zit, daarover wil Apotheker niet speculeren. - Anders dan. Is het nog wel leuk om lid te zijn van de kleinste partij in dit kabinet?

'Het maakt natuurlijk wel uit of je met 24 parlementszetels en vier ministersposten in Paars I zit of met veertien Kamerzetels en drie ministers in Paars II. En dan komt de uitslag van de provincialestatenverkiezingen erbij: 6 procent van de stemmen. Dat werkt wel door.' - PvdA en VVD nemen jullie niet meer serieus?

'Dat zeg ik niet. Maar de omgeving taxeert het wel zo. En het is zo: we zijn een andere, kleine derde partij dan in het vorige kabinet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden