‘Dit probleem raakt iedereen’

De Sociaal-Economische Raad (SER) komt voor het einde van het jaar met een ongevraagd advies over de aanpak van de torenhoge werkloosheid onder allochtone jongeren....

Frank van Alphen

Van onze verslaggever

Ploegman (29), voorzitter van FNV Jong en sinds april het jongste lid van de SER, was zich dit voorjaar rot geschrokken van de werkloosheid onder allochtone jongen. In de grote steden heeft volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau 40 procent geen baan. Reden voor haar om vandaag tijdens de SER-vergadering te pleiten voor een ongevraagd advies.

‘Politieke partijen hebben het niet hoog op de agenda staan. Als je ziet dat de werkloosheid onder allochtone jongeren zeker driemaal zo hoog is als bij autochtone jongeren, dan moet je nu ingrijpen. Dit probleem raakt de hele Nederlandse samenleving. Aan de ene kant zeggen we dat nu iedereen nodig is, terwijl aan de andere kant een grote groep ondanks alle maatregelen niet aan de slag komt. De uitzichtloosheid onder allochtone jongeren is een voedingsbodem voor radicalisering en criminalisering. Het accepteren van deze uitzichtloosheid is asociaal.’

Wordt dit het zoveelste rapport over dit probleem waarin staat dat het vijf voor twaalf is?

‘Het moet een advies worden met concrete aanbevelingen over scholing, stages en werk voor het nieuwe kabinet. Er zijn al een heleboel initiatieven. Denk ook aan de Taskforce Jeugdwerkloosheid. Probleem is dat het erg versnipperd is. Zelfs geslaagde initiatieven krijgen nauwelijks navolging.

‘Neem het aanstellen van een buitenschoolse mentor voor groepjes allochtone vmbo- of mbo-scholieren. Zo’n mentor volgt die leerlingen hun hele schoolperiode en helpt bij loopbaanplanning en het zoeken naar stageplaatsen. De leerlingen maken daarbij gebruik van het netwerk van hun mentor. Scholen hebben hier geld voor gekregen, maar omdat ze dat ook aan andere zaken mochten uitgeven, is het mentorschap erbij ingeschoten. Blijkbaar moet je meer sturen.’

Zijn er andere voorbeelden van geslaagde initiatieven?

‘De IMC-weekendschool is ook een goed voorbeeld. Op die school krijgen leerlingen uit groep 7 tot de eerste klas van de middelbare school op zondag les van een gevarieerde groep mensen, van rechters tot verpleegkundigen en van timmerlieden tot artsen. Allochtone scholieren die op deze school zitten, hebben een veel grotere kans door te stromen naar het hoger onderwijs. Uit onderzoek blijkt dat allochtone scholieren in de laatste klas van de basisschool heel enthousiast over hun toekomstkansen zijn. Als na het maken van de Citotoets horen dat ze naar het vmbo moeten, stort hun wereld in elkaar. Met zo’n weekendschool verhoog je de kansen van allochtonen door te stromen naar hoger onderwijs.’

Veel onderwijswensen. Wat doen vakbonden en werkgevers zelf?

‘In cao-onderhandelingen zetten wij steeds in op een stageplek per vijftig werknemers. Het gebrek aan plaatsen is een van de problemen die allochtonen tegenkomen. Bedrijven kunnen ambitieuzere doelstellingen formuleren voor het aannemen van allochtonen.’

Wat te doen met degenen die niet willen werken?

‘De liefde moet van twee kanten komen. Ongemotiveerde jongeren moeten we erbij trekken. Dat mag best door strikt en streng te zijn. Je moet wel uitkijken met een heel harde aanpak. Bij de door de VVD voorgestelde leerwerkplicht tot 27 jaar is het gevaar dat jongeren wegduiken. Die zijn dan niet meer te traceren en komen pas weer boven water als er ernstige problemen zijn. Dan is het goedkoper als ze bijstand ontvangen. Dan weet je in elk geval waar ze zijn.’

Hoe komt dit advies tot stand? Veel vergaderen en dan een dik rapport?

‘In de commissie die dit advies uitwerkt, zitten twee externe experts. Dat is ongebruikelijk voor de SER. Verder zullen we onze plannen tussentijds voorleggen aan betrokkenen, zoals jongeren en werkgevers. Zo zal de Amsterdamse wethouder Aboutaleb dagvoorzitter zijn als we de voorstellen bespreken met mbo-leerlingen. Hij is de perfecte voorzitter omdat hij niet bang is iemand tegen de schenen te schoppen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden