Dit jaar al 8,8 miljard aan boetes voor grote banken

De tien grootste Europese en Amerikaanse zakenbanken zijn dit jaar waarschijnlijk meer geld kwijt aan boetes dan in 2015. Volgens de Financial Times is er in de eerste acht maanden van 2016 al voor 9,8 miljard dollar (omgerekend zo'n 8,8 miljard euro) aan boetes uitgegeven. Met sancties voor meerdere Europese banken in het vooruitzicht is het de verwachting dat het totale bedrag van 2015, 10,4 miljard euro, zal worden overtroffen.

De leiding van Deutsche Bank. De bank wordt achtervolgd door affaires en koersdalingen. Beeld REUTERS

Met de boetes, die zijn geanalyseerd door statistiekbureau Corlytics, bloeden de zakenbanken voor de handel in waardeloze hypotheken, de belangrijkste oorzaak van de kredietcrisis in 2007. Ook waren er sancties voor onder meer het manipuleren van renteniveaus en wisselkoersen.

In de afgelopen zeven jaar hebben de grootste tien zakenbanken van de wereld meer dan 134 miljard euro moeten betalen, berekende Corlytics al eerder. Met het relatief lage totaalbedrag in 2015 in vergelijking met eerdere jaren (29,8 miljard dollar in 2013, 58,2 in 2014) leek een dalende lijn ingezet, maar 2016 blijkt een duurder jaar dan de bankiers hoopten.De tegenvaller komt voornamelijk op het conto van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs, die eerder dit jaar een boete van 5,1 miljard dollar ontving voor het misleiden van beleggers.

Schandalen

Verscheidene Europese banken verwachten soortgelijke tegenvallers in de laatste maanden van 2016 te moeten verwerken. Deutsche Bank, toch al in financieel zwaar weer na een reeks schandalen, hangt bovendien een boete van honderden miljoenen euro's boven het hoofd wegens dubieuze handel in Rusland. De bank zou het Russische cliënten mogelijk hebben gemaakt om de door het Westen opgelegde sancties, die voortkomen uit het conflict in Oekraïne, te ontwijken.

Ondanks de hoge sanctiebedragen, blijven politici vaak ontevreden achter. De boetes komen in veel gevallen tot stand via een schikking tussen banken en overheden. Strafvervolging wordt als het ware afgekocht. De openbaar aanklager voorkomt hiermee een langdurig proces, waarbij het nog maar de vraag is of er boetedoening volgt. Een groot nadeel is dat het personeel dat de fraude heeft gepleegd vaak de dans ontspringt. Bovendien valt de te betalen som vaak lager uit dan het opgelegde sanctiebedrag. Zo stonden er in de overeenkomst van Goldman Sachs bepalingen die de bank honderden miljoenen bespaarden en was de helft van de boete fiscaal aftrekbaar.

De bankiers vinden de schikkingsbedragen op hun beurt vaak te hoog. Zo waarschuwde bestuursvoorzitter John McFarlane van Barclays, een van de zakenbanken in de wereldwijde top-10, zich in maart van dit jaar nog voor de gevolgen van de vele miljarden aan boetes die zijn bank in de afgelopen jaren heeft moeten aftikken. 'Een boete van 50 miljoen pond staat gelijk aan duizend werknemers minder, het sluiten van honderd kleinere regionale takken, of het verdwijnen van 500 miljoen pond om uit te lenen aan kleine ondernemers of consumenten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.