Dit is de beruchte nieuwe eigenaar van Unilevers margarinefabrieken

De nieuwe baas van Unilevers margarine is bekend (en berucht) in Nederland: het opkoop-fonds KKR. Denk aan Vendex.

De margarinefabriek van Unilever in Rotterdam. Beeld anp

Van de 28 margarine (spreads)-fabrieken die Unilever heeft, staat er één in Nederland. In de zogenoemde Blue Band-fabriek aan de Nassaukade in Rotterdam worden de merken voor de Nederlandse markt (ook Becel en Zeeuws Meisje) en andere landen in Europa (Flora, Planta) geproduceerd. Vrijdag maakte Unilever bekend dat al die fabrieken voor 6,8 miljard euro worden verkocht aan het private equity- of opkoopfonds KKR, bijgenaamd 'de moeder aller sprinkhanen'.

V&D

FNV-vakbondsbestuurder Niels Suijker die gisteren cao-overleg voerde bij Unilever, zegt dat hij er wel even van schrok. 'Ik heb V&D meegemaakt', zo zegt hij, een ander bedrijf dat KKR ooit opkocht. KKR verkocht het warenhuisconcern daarna met winst door aan een ander opkoopfonds dat V&D ten onder liet gaan. Maar vooralsnog is volgens hem onduidelijk wat KKR met de margarinedivisie wil doen. 'Unilever heeft ons verteld dat er drie kandidaten waren voor de overname. Alle drie waren dat opkoopfondsen. En daarvan had KKR volgens Unilever het beste verhaal. Dat zou niet alleen om de prijs gaan, maar ook om de duurzaamheid. Er wordt zelfs geroepen dat er banen bijkomen, omdat het margarinebedrijf zijn eigen personeelsafdeling en zo moet gaan vormen.'

In totaal werken er bij de fabriek in Rotterdam 284 werknemers. Dat zijn ruim 200 in de productie en 80 in ondersteunende diensten als marketing. Voor hen wacht vooralsnog onzekerheid, zo geeft Suijker toe. KKR belooft de arbeidsvoorwaarden te respecteren, maar geeft geen baangarantie.

Wallstreet-bankier

KKR werd berucht in 1986 - tien jaar nadat het was opgericht door de Wallstreet-bankier Jerome Kohlberg en de neven Henry Kravis en George Roberts - voor de met schulden gefinancierde overname van de tabaks- en levensmiddelengigant RJR Nabisco. Deze overname zou al gauw het modelvoorbeeld worden van de onverzadigbare hebzucht van topmanagers en bankiers, vereeuwigd in een boek en film onder de titel Barbarians at the gate (Barbaren aan de Poort).

Begin deze eeuw begon KKR ook de Nederlandse markt af te struinen. Zo nam KKR in 2004 het Vendex KBB-concern over, waarvan de naam werd veranderd in Maxeda. In een jaar waren 72 panden voor 1,4 miljard verkocht, waarmee KKR meteen al quitte speelde. Daarna gingen de formules een voor een de deur uit: eerst de HEMA, toen Claudia Sträter, De Bijenkorf, M&S, Dixons, Schaap & Citroen, Praxis en uiteindelijk ook V&D. In totaal zou KKR ergens tussen de 5 en 7,5 miljard euro aan de Vendex KBB-deal hebben verdiend, wat neerkwam op een winst van 100 tot 200 procent op de investering.

Slechte publiciteit

Drie jaar later kocht KKR afvalverwerker Van Gansewinkel en voegde dat bedrijf samen met AVR. Vlak daarna stapten bij Van Gansewinkel, dat daarvoor juist de reputatie had van sociaal werkgever, twee commissarissen op omdat ze het niet eens waren met een geëiste reorganisatie. Van politiek verzet en slechte publiciteit trok KKR zich nooit veel aan.

Dit jaar nam KKR nog voor bijna 3 miljard euro Q-Park over, een van de grootste exploitanten van parkeergarages. En nu slaat het toe bij Unilever. KKR wil pas volgend jaar duidelijkheid geven over zijn plannen met de margarinefabrieken van Unilever. Die fabrieken opereren op een krimpmarkt, omdat de voorkeur van consumenten verschuift naar echte boter en olijfolie. KKR zal de aankoopsom - twee keer de omzet en tien keer de brutobedrijfswinst - willen terugverdienen.

Twee jaar geleden organiseerde PvdA-kamerlid Henk Nijboer nog een hoorzitting in de Tweede Kamer over opkoopfondsen. Er werd kwistig met termen als sprinkhanen, roofridders en aasgieren gestrooid. Nijboer nu: 'We hebben toen twaalf voorstellen gedaan om de activiteiten in te perken. Daar zijn er een aantal van overgenomen, zoals een verbod op excessieve verliesfinanciering en meer informatierecht voor de OR's. Of we daar iets aan hebben, zal nu moeten blijken.'

Unilever aan de Nassaukade in Rotterdam. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden