Interview

Directeur HTM: 'Geldtekort niet de schuld van ProRail'

Voor het eerst spreekt Bierman, voormalig topadviseur van de NS en ProRail, zich uit over de problemen op het spoor. Hij adviseerde in een geheim memo de bedrijven weer samen te voegen.

Jaap Bierman met de koning. Beeld ANP

ProRail krijgt ten onrechte de zwartepiet toegespeeld over de financiële tekorten bij de spoorbeheerder. 'We weten al langer dat er onvoldoende geld is gebudgetteerd voor alle plannen met het spoor, daarvan kun je ProRail niet de schuld geven.'

Dit zegt Jaap Bierman, voormalig topadviseur van de NS en ProRail en nu directeur van het Haagse ov-bedrijf HTM. Bierman werd in 2013 aangesteld door de NS en ProRail om te onderzoeken hoe de samenwerking tussen de beide spoorbedrijven kan worden verbeterd. De topadviseur concludeerde destijds in een geheim memo dat de splitsing tussen de NS en ProRail ongedaan zou moeten worden gemaakt.

Waarom heeft u nooit eerder openlijk willen reageren op uw advies om de splitsing tussen de NS en ProRail ongedaan te maken?

'Het was niet aan mij me publiekelijk over de kwestie uit te laten. Ik had mijn conclusies verwoord in een rapport en een memo waarin ik mijn persoonlijke gedachten uitsprak. Deze stukken zijn gedeeld met de Tweede Kamer en via uw krant ook publiekelijk bekend geworden.'

Staat u nog steeds achter uw advies om de splitsing ongedaan te maken?

'In ons streven om marktwerking mogelijk te maken, hebben we op het spoor een versnipperde en bijzonder complexe aansturing gecreëerd. In de praktijk leidt dit tot allerlei afstemmingsproblemen en gekibbel tussen de ov-bedrijven onderling en de overheden die zich bezighouden met het spoor. De staatsbedrijven NS en ProRail zijn sterk van elkaar afhankelijk, daarom kun je vraagtekens zetten bij het nut van de splitsing.

'Een druk bereden spoorsysteem is logistiek een complexe operatie, met grote afhankelijkheid tussen spoor en materieel. Het aansturen van een spoorsysteem vereist een overkoepelende besluitvorming en regie. Dat merk ik in mijn huidige functie bij de HTM heel duidelijk met onze tram en de Randstad Rail. (De HTM is in beide gevallen verantwoordelijk voor zowel het vervoer als het spoorbeheer, red.)'

Beeld ANP

Pleit u ervoor de marktwerking op het spoor ongedaan te maken?

'In andere landen met een druk bereden spoor dat goed functioneert, zoals Japan en Zwitserland, is marktwerking succesvol geïntroduceerd zonder spoorbedrijven op te knippen. Als een spoorbedrijf daar een concessie wint, wordt het zowel verantwoordelijk voor de rails als voor de treinen. Marktwerking is dus niet per se een belemmering voor een goed werkend ov-systeem.'

Investeren we in Nederland voldoende in het openbaar vervoer?

'Nee. We kunnen de Randstad qua oppervlak en bevolkingsdichtheid vergelijken met grote buitenlandse steden als Tokyo en Singapore. In deze steden is het ov verantwoordelijk voor 50 procent van alle vervoersbewegingen. In de Randstad is dat 10 procent. Zelfs als je corrigeert voor het Nederlandse fietsgebruik, ligt het ov-gebruik in Nederland laag.

'We moeten meer investeren in hoogwaardig openbaar vervoer. We hebben veel geld in het verbreden en verbeteren van wegen gestopt, maar we kampen nog altijd met dagelijks fileleed. Als we de Randstad in de toekomst bereikbaar willen houden op een veilige, duurzame en snelle manier, dan zijn grootschalige investeringen in het ov onontkoombaar.'

ProRail wordt in De Telegraaf beticht van financieel wanbeleid. De spoorbeheerder zou hierdoor niet over voldoende middelen beschikken voor gepland groot onderhoud.

'Ik ken de boekhouding van ProRail onvoldoende om te reageren op de beschuldigingen van wanbeleid. Maar dat we onvoldoende geld hebben gebudgetteerd voor alle wensen op het spoor is voor mij geen nieuws. Ik heb dat vorig jaar ook al geconstateerd in het rapport dat de NS en ProRail met het ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Tweede Kamer hebben gedeeld. Daar mag je ProRail nu niet de schuld van geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden