In een fabriek wordt een dieselmotor in elkaar gezet
In een fabriek wordt een dieselmotor in elkaar gezet © AP

Diesels mogen EU-norm nog jaren overschrijden

Dieselauto's mogen vanaf 2017 circa twee keer zoveel stikstof uitstoten als de geldende norm van 80 microgram per kilometer. Vanaf 2021 wordt de norm 120 microgram. Daarover hebben de lidstaten van de Europese Unie woensdag een akkoord bereikt, melden partijen in het Europees Parlement.

Stuitend. Dit zet de geloofwaardigheid van Europa op het spel

Bas Eickhout (GroenLinks)

Nederland stemde als enige tegen. Den Haag vindt dat nieuwe dieselmodellen vanaf 1 januari volgend jaar aan de NOx-limiet moeten voldoen. De autoproducerende landen - met Duitsland, Frankrijk en Italië voorop - wilden daar echter niets van weten. Ondanks de onthulling dat Volkswagen de NOx-uitstoot met fraude heeft gemanipuleerd, bleken de autolanden bereid hun industrieën een beschermende hand toe te steken.

Milieuorganisaties reageerden furieus op het besluit. 'Een schandaal', zei Greenpeace. 'Burgers zullen zich afvragen waarom hun regeringen autofabrikanten die sjoemelen helpen in plaats van schone lucht te garanderen', stelde Transport & Environment, een Europese milieuclub. 'Voor autoproducerende landen bestaat er kennelijk geen dieselgate.'

Verscherpte uitstoottest

Nieuwe emissie-eisen zijn nodig omdat de lidstaten in mei besloten de uitstoottest aan te scherpe

GroenLinks-europarlementariër Eickhout sprak over een 'stuitend besluit' dat de geloofwaardigheid van de EU ondermijnt. Gerbrandy (D66) noemde het 'onbegrijpelijk'. Het Europees Parlement - dat zich woensdag uitsprak over verbetering van de luchtkwaliteit - moet zijn goedkeuring nog geven aan de nieuwe emissie-eisen voor dieselwagens. Eickhout roept zijn medeparlementariërs op voet bij stuk te houden maar het is twijfelachtig of de christen- en sociaaldemocratische fracties dat zullen doen. Bij een 'nee' van het parlement kunnen dieselauto's nog veel meer blijven vervuilen.

Nieuwe emissie-eisen zijn nodig omdat de lidstaten in mei besloten de uitstoottest aan te scherpen. De huidige gekunstelde laboratoriumtest maakt vanaf najaar 2017 plaats voor een meetmethode gebaseerd op feitelijk rijgedrag. Volgens de nieuwe, strengere test stoten dieselwagens gemiddeld vier keer meer NOx uit dan de EU-limiet van 80 mg/km. Onmiddellijke invoering van de test zou betekenen dat miljoenen auto's niet meer verkocht kunnen worden.

Loze woorden

Uiteindelijk wees alleen Nederland het compromis af en onthield Tsjechië zich van stemming

De Europese Commissie stelde daarom voor dat nieuwe dieselwagens tot najaar 2020 de NOx-limiet met 60 procent mochten overschrijden. Daarna zou de EU-norm gelden, zij het met een 20 procent marge voor technische onnauwkeurigheden in de meetmethode. Europees Commissaris Bienkowska (Interne Markt) verzekerde maandag dat de posities van de lidstaten 'heel dicht' bij haar voorstel zaten.

Woensdag bleken dat loze woorden. Met een stemming besloten de auto-experts van de lidstaten dat nieuwe dieselmodellen tot januari 2020 110 procent meer NOx mogen uitstoten, voor nieuwe versies van bestaande modellen is deze extra uitstoot tot januari 2021 toegestaan. Na die datum geldt een maximale overschrijding van de norm met 50 procent. Waarom voor dat getal is gekozen, werd niet beargumenteerd.

Italië, Spanje, Hongarije en Slowakije drongen tijdens de besloten vergadering aan op verdere verwatering van het Commissie-voorstel. Uiteindelijk wees alleen Nederland het compromis af en onthield Tsjechië zich van stemming. Bienkowska toonde zich tevreden woensdagmiddag. Volgens betrokkenen was zij bevreesd voor nog veel zwakker eindresultaat.