Dieselbusjes gemiddeld zes keer viezer dan voorgeschreven limiet

Niet alleen personendiesels blijken veel vuiler dan gedacht; bestelbusjes zijn zo mogelijk nog smeriger. De busjes die in binnensteden en woonwijken pakketjes bezorgen en winkels bevoorraden, stoten gemiddeld een factor zes meer stikstofoxiden (NOx) uit dan de limiet voorschrijft, blijkt uit cijfers van TNO.

Auto`s in de spits onder de `s Gravendijksewal in Rotterdam; hier werd een milieuzone ingesteld tegen bepaalde soorten diesel (vracht)auto`s. Beeld anp

Omdat hun werkgebied vooral in woonwijken ligt, worden omwonenden meer dan bij personenauto's blootgesteld aan de schadelijke stoffen. De uitstoot-eisen voor bestelbusjes liggen ook nog eens lager dan die voor personenauto's. 'Nieuwe busjes mogen een jaar langer aan een oudere norm voldoen', zegt onderzoeker Richard Smokers van TNO.

Van de twaalf geteste busjes bleef slechts een onder de limiet. De rest ging er fors overheen. Het onderzoeksinstituut noteerde gemiddeld 1.600 milligram NOx per kilometer voor zwaardere busjes. De toelatingslimiet bedraagt 280 milligram.

Anders dan bij de Europese toelatingstest, waarbij voertuigen in een laboratorium op een rollenbank worden gezet, heeft TNO de wagens meegenomen de openbare weg op. Daar werd een standaardroute afgelegd met mobiele meetapparatuur. Gemiddeld werd zo'n 600 kilometer gereden op diverse trajecten en onder verschillende omstandigheden. Hierdoor ontstaat volgens TNO een goed beeld van de uitstoot in de praktijk.

In totaal rijden in Nederland 277 duizend bedrijfswagens tot 3.500 kilogram rond, blijkt uit cijfers van de RDW. Deze veroorzaken ongeveer de helft van alle NOx-uitstoot door licht wegverkeer. Er lijkt ook goed nieuws: een Mercedes Sprinter die voldoet aan de strenge norm die sinds september geldt, scoort ook in de praktijk iets beter dan de limiet.

De onderzoeken zijn uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu De resultaten waren al eerder gepubliceerd, maar toen werden geen merknamen en modellen genoemd. Na een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur door de Volkskrant heeft TNO nu ook de merknamen en modellen bekendgemaakt.

TNO zegt dat de nu gepresenteerde busjes niet onderling vergeleken kunnen worden. Dit komt doordat de opbouw van de carrosserie per model verschilt. Een hoge, vierkante laadruimte heeft meer luchtweerstand dan een lage, afgeronde. Een vergelijkbaar model met een hoge opbouw geeft daardoor vaak een hogere uitstoot.

Lading niet van invloed

Opvallend is dat de hoeveelheid lading nauwelijks van invloed is: zwaarbeladen bedrijfswagens stoten slechts 10 tot 15 procent meer NOx uit dan auto's die slechts 28 procent van het totale laadvermogen meetorsen. Smokers van TNO noemt het verschil 'opvallend klein'. Het instituut zegt een rustige rijstijl te hebben gehanteerd tijdens de tests. Op basis van de tests kunnen geen uitspraken worden gedaan over het gebruik van sjoemelsoftware, stelt TNO.

Fabrikanten zeggen in een reactie dat hun voertuigen voldoen aan de toelatingsnorm. Renault, wiens model Trafic met een uitstoot van gemiddeld bijna 2 gram NOx per kilometer slecht scoorde, zegt de technische staat van de geteste auto niet te kennen. 'We hebben in ons systeem wel kunnen zien dat deze auto een zeer hoge kilometerstand heeft. Voor ons is deze TNO-test niet concluderend, omdat ze niet voldoet aan de Europese regelgeving', stelt communicatiedirecteur Janet Richter van Renault Nederland in een reactie. De Renault had 100 duizend kilometer afgelegd, aldus TNO, en had de hoogste kilometerstand van alle geteste voertuigen.

Mercedes zegt dat de hoge uitstoot van een van zijn modellen mogelijk komt door de hoge opbouw, die niet door de automaker is geleverd. Hierdoor ontstaat volgens Mercedes extra luchtweerstand die kan hebben geleid tot de ongunstige waarden. Verder wijst het autoconcern erop dat de door TNO gehanteerde methoden afwijkingen tot 30 procent kunnen veroorzaken. Dit betekent overigens dat de praktijkuitstoot ook eenderde hoger kan liggen. Opel verklaarde geen gelegenheid te hebben tot een reactie.

Het WOB-verzoek is uitgevoerd door Marlies de Brouwer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden