Diamant brengt Afrika niet alleen ellende

Er zit een luchtje aan menige diamant die vanuit Afrika naar Antwerpen, Tel Aviv en New York wordt geëxporteerd. Diamantmijnen zijn in toenemende mate inzet van gewapende conflicten....

Niet alleen de Wereldbank, ook Europese landen, onder aanvoering van Groot-Brittannië, en de Verenigde Naties maken zich zorgen over de toenemende greep van (ex-)rebellenleiders in Afrika op de diamanthandel.

Het meest actuele strijdtoneel om de diamant is Sierra Leone, waar de rebellengroepering RUF onder leiding van hun onlangs gevangengenomen leider Foday Sankoh een ware terreurcampagne uitoefent om de diamantmijnen in handen te krijgen, teneinde met een rijk bewapend leger de regering omver te kunnen werpen.

Newsweek heeft inzage gekregen in papieren die onlangs bij een huiszoeking bij Sankoh in beslag zijn genomen en waaruit onverbloemd diens rol in de internationale diamanthandel blijkt. Zo doet een zakenman uit Washington per fax zijn beklag bij Sankoh omdat hij zijn afspraken over de exploitatie van een mijn niet nakomt, terwijl hij (de zakenman) hem al 1 miljoen dollar vooruit heeft betaald.

Sankohs steun en toeverlaat is Charles Taylor, leider van buurland Liberia. Met Sankoh en de leider van Burkina Faso vormt Taylor volgens Newsweek een 'diamantsmokkelkartel'. Liberia gaat door voor een 'belangrijk centrum voor omvangrijke criminele activiteiten die met de diamanthandel te maken hebben, met connecties met wapen- en drugshandel en witwaspraktijken in heel Afrika', aldus een recent rapport van het Partnership Africa Canada, waarin organisaties op het gebied van ontwikkelingssamenwerking zijn verenigd. De organisatie wil een keurmerk voor legale, door Afrikaanse overheden verhandelde diamanten en een consumentenboycot van 'fout' edelgesteente.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Robert Cook hoopt de Europese Unie zover te krijgen dat het de 100 miljoen gulden aan ontwikkelingshulp die het aan Liberia wil geven, in eigen zak houdt. Het is ook de Britse regering die onlangs als eerste pleitte voor een boycot van de 'conflictdiamanten'.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft een voorstel in beraad om diamanten uit Sierra Leone te boycotten. 'Je moet er zeker van zijn dat de diamant die je om de vinger van je geliefde schuift, niet heeft bijgedragen aan het afhakken van de vinger van een kind in Sierra Leone, Angola of Congo', zei een Britse minister onlangs .

Dat de diamanthandel aan gewone burgers ook voorspoed kan brengen, toont Time in een zonniger stuk over Afrika. Het blad beschrijft de eerste wankele stappen van steeds meer Afrikaanse landen op weg naar de democratie. In 1989 waren er nog maar drie landen in Afrika die parlements- of presidentsverkiezingen organiseerden, tegenover 42 nu.

Time noemt Botswana het modelland van de moderne zwarte democratie. Dat agressie beter met argumenten dan met wapens kan worden geuit, is daar een al een oude traditie. Dat scheelt. Ook economisch staat Botswana stevig in zijn schoenen. Het land was het afgelopen jaar een van de snelst groeiende economieën ter wereld. Dat is vooral te danken aan: de diamanthandel. De overheid is voor 65 procent van haar inkomsten afhankelijk van deze handel. Time waarschuwt: een internationale boycot van de diamanthandel treft een hoopgevend land als Botswana in zijn levensader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden