'Deze valutacrisis is nog niet voorbij'

Al weken lang durft Mike Hillier niet naar bed zonder zijn mobiele telefoon. Hillier, chef buitenlandse valuta van de Hongkong Shanghai Bank, hoopt te voorkomen dat de wispelturige stemming op de Zuidoost-Aziatische valutamarkten hem voor onaangename verrassingen plaatst....

TOINE BERBERS

Van onze correspondent

Toine Berbers

HONGKONG

'Gisteren de ringgit, vandaag de rupiah. Straks bezwijkt de Singapore dollar,' roept de Hongkongse geldhandelaar met gevoel voor dramatiek. Hilliers kantoor is op oorlogssterkte en zal dat voorlopig ook blijven: 'We zullen eraan moeten wennen, maar deze crisis is nog niet voorbij'.

Tot voor kort heerste er welddadige rust op de Zuidoost-Aziatische valutamarkten. De meeste munteenheden waren begin jaren tachtig direct of indirect aan de Amerikaanse dollar gekoppeld en de wisselkoers leek een vaststaand gegeven. Dit schiep in combinatie met een stabiel politieke klimaat de juiste voorwaarden voor het economische wonder, dat overal nieuwe welvaart bracht.

Maar sinds de Bank van Thailand drie weken geleden de titanenstrijd met de speculanten verloor, is de wereld van de Aziatische valutahandel in rep en roer. De baht verloor 20 procent in waarde tegenover de Amerikaanse dollar. En hoewel de Thaise economie als gevolg van een scherpe exportdaling, een veel te kwistig uitgavenpatroon en gebrek aan politieke daadkracht er slechter aan toe is dan die van de buurlanden, wisten kenners dat het niet bij de baht zou blijven.

De Filipijnse centrale bank streek tien dagen geleden na een korte veldslag de vlag. De peso viel ruim 10 procent. Maleisië liet de ringgit vorige week inzakken. De Indonesische rupiah ging deze week voor de bijl. De Singapore dollar verloor licht, maar staat onder zware druk.

Speculanten zoeken bloeddorstig het volgende slachtoffer. De Hongkongse monetaire autoriteiten kwamen in actie om de waaghalzen af te schrikken, die de kracht van hun machtige dollar durfden te testen. Er wordt zelfs gefluisterd over de Chinese yuan.

'Economisch wanbeheer en niet de speculanten zijn de oorzaak van de Thaise crisis,' zegt Hillier op de kritiek dat buitenlanders verantwoordelijk zijn voor het bloedbad. De politie deed afgelopen vrijdag zelfs een inval bij de Bangkokse kantoren van het Japanse Nomura en ABN Amro Hoare Govett, die ze ervan verdacht geruchten te verspreiden over de zwakke positie van enkele Thaise banken.

Maar economen zoeken de reden voor de stap terug van de Aziatische munten in de grote overheidstekorten op de begrotingen. 'De regeringen met het grootste gat in hun hand zijn het hardst gestraft', zegt Hillier.

De stijging van de Amerikaanse dollar en de daling van de Japanse yen deden de rest. Ruim tien jaar was de zwakte van de dollar en de sterkte van de yen een zegen voor Zuidoost-Azië. Door de koppeling aan de Amerikaanse munt stroomde duur Japans kapitaal enthousiast de regio in. In Thailand is 60 procent van de buitenlandse leningen afkomstig uit Japan. De conglomeraten in Tokyo en Osaka profiteerden van de lage lonen en namen de goedkope produkten gretig af.

Maar door de yen-daling van afgelopen anderhalf jaar werden de talloze nieuwe fabrieken in Zuidoost-Azië veel te duur. Bovendien heeft de stormachtige opkomst van China de concurrentie vergroot. Zuid-Korea en Taiwan hadden dat al eerder in de gaten en laten hun munteenheden al geruime tijd dalen. De zuidelijke helft van de regio ontwaakte met een klap.

De crisis lijkt het begin van onzekere tijden. 'De valutahandel zal nooit meer hetzelfde zijn. het wordt vanaf nu een heel nieuw spel,' zegt Paul Cheung van Standard Chartered in Hongkong. Hij denkt dat de miraculeuze economische groei, die al enige tijd onder druk stond, verder zal afzwakken.

'De bathcrisis is het einde van het goedkope krediet', zegt Cheung. Regering bedenken zich vanaf nu twee keer voor ze enorme bedragen lenen om hun tekorten te financieren. Afbetalen van buitenlandse leningen is door de devaluaties veel duurder geworden. In olie-arme staten als Thailand en de Filipijnen gaat de olierekening fors omhoog.

Maar het Internationale Monetaire Fonds wist zijn optimisme te bewaren. Het gelooft dat de getroffen landen in staat zijn de tekorten weg te werken. De opvatting van het fonds wordt door bankier Hillier met instemming begroet. Maar hij wil wel personeelsuitbreiding. Want de centrale banken blijken niet in staat te zijn de koersen stabiel te houden. 'Die boodschap is goed overgekomen. We krijgen nog heel wat te stellen met de valuta.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden