Deze componist trekt ten strijde tegen Shell als sponsor van Het Concertgebouw

'Cultuursponsoring is de pr-truc waarmee Shell z'n blazoen schoonwast', vindt Britse student

Kate Honey (26) zet een olieblik op tafel. Het geeloranje tonnetje met Shell-logo valt nogal op in de kantine van het Amsterdamse conservatorium. De Britse compositiestudent tikte het via de veilingsite eBay op de kop voor 60 euro. Stevig bedrag, maar alles voor de goede zaak. 'Als slagwerkinstrument roffelt het mee in mijn protestconcert tegen Shell als sponsor van Het Concertgebouw.'

Een demonstratie tegen Shell in het Van Gogh Museum. Kate Honey in het midden.

'Shell Symphony' heet het driedelige stuk dat Honey voor de gelegenheid schreef. Met militante ritmes zal het donderdagavond om zes uur losbarsten op het Amsterdamse Museumplein. Honey pakt de partituur erbij en zingt voor: 'pakke-dakke-dak rakke-takke-tak!' De sambaband Amsterdam Rhythms of Resistance vuurt de salvo's af op het Koninklijk Concertgebouw, de nationale tempel van klassieke muziek. Golvende melodieën klinken op de fluiten, hobo's en saxen van de groep Musicians Against Climate Change.

Aktie Notenkraker

Blauwe jurk, paarse sjaal: Kate Honey oogt allesbehalve als een oproerkraaier. Met sjieke Britse tongval hekelt ze de 'ecocidale praktijken' van een oliereus. 'Shell weet al decennia dat het bedrijf meewerkt aan de opwarming van de aarde. Tegelijk blijft men agressief lobbyen tegen de transitie naar duurzame energie.'

De kunstwereld, luidt haar conclusie, zou zo'n concern moeten mijden. 'Cultuursponsoring is de pr-truc waarmee Shell z'n blazoen schoonwast.'

Activisme in de klassieke sector, dat is alweer even geleden. De spraakmakendste happenings gaan terug op de provotijd. In 1969 zette een collectief rond componist Louis Andriessen de anti-imperialistische opera 'Reconstructie' op de planken. Uit dezelfde hoek kwam de Aktie Notenkraker: een optreden van het 'gezapige' Concertgebouworkest werd met knijpkikkers en ratels verstoord.

'Ik ben fan van Andriessen', zegt Kate Honey, 'maar van die acties heb ik nooit gehoord.' Haar engagement wortelt in de anti-opwarmingsscene van Londen, in het bijzonder de groep Fossil Free Culture, strijders voor een 'fossielvrije cultuur'. Honey: 'Die nam onder meer de sponsorrelatie van Tate Gallery met oliebedrijf BP op de korrel. Zelf deed ik mee aan protestconcerten bij instituten als het Royal Opera House.'

Met de Nederlandse tak liep Honey in mei het Van Gogh Museum binnen. De actievoerders dronken 'olie' uit jakobsschelpen, het symbool van museumsponsor Shell. Toen het zwarte suikerspul op de vloer druppelde, werden ze gearresteerd. Honey zat 23 uur vast op Bureau Meer en Vaart, 'nogal intimiderend.'

Bij het Concertgebouw pakt ze het behoedzamer aan. 'We hebben vergunning gekregen voor het straatconcert. Als we op onze plek blijven, laat de politie ons met rust.'

Omwentelingen

Met haar 'Shell Symphony' reageert Kate Honey op een oproep van het Nieuw Ensemble. De moderne-muziekgroep wilde weten hoe jonge componisten aankijken tegen de turbulente wereld. Acht twintigers gaven antwoord met een bonte verzameling klanken. Zo schreef de Schotse Genevieve Murphy een stuk rond het autisme van haar broer. Rick van Veldhuizen kampt met 'het gevoel gevangen te zitten in een eindeloze maalstroom van slecht nieuws'. De Chinees Wang Lu vreest vooral de luchtvervuiling in zijn vaderland. Onder de titel 'Omwentelingen' speelt het Nieuw Ensemble de premières donderdagavond in het Amsterdamse Muziekgebouw aan 't IJ.

Kleine bijdrage?

De gewraakte instelling zelf ziet het protest intussen met grote gemoedsrust tegemoet. 'We vinden het mooi dat componisten als Kate Honey idealen hebben en daarvoor staan' zegt woordvoerder Carlien Blok. 'Maar de sponsorrelatie met Shell gaan we niet beëindigen.' Hoe groot de bijdrage is, wil Blok niet kwijt. 'Daar doen we nooit uitspraken over. Wel kan ik zeggen dat het maar een klein deel is van het bedrag dat we van sponsors en donateurs ontvangen.'

'Een bedrieglijk staaltje downplaying', vindt Honey. 'Shell is verweven met het Concertgebouw. In juni nog werd Jeroen van der Veer, oud-ceo van Shell, voorzitter van Het Concertgebouw Fonds.' Het is de stichting die zakelijke en particuliere schenkers werft. Hard nodig, valt te verdedigen, voor een concertzaal die slechts vijf procent van z'n inkomsten uit subsidie haalt. Maar Honey is onvermurwbaar: 'Als Shells bijdrage zo klein is, kun je die relatie toch zonder schade beëindigen?'

'Corrupting Influence' heet het openingsdeel van haar 'Shell Symphony'. Honey zal geen componist veroordelen die een opdracht aanneemt van het Concertgebouw. 'We verdienen al zo weinig, alles is welkom. Maar zelf zou ik het onder de huidige omstandigheden niet doen. Hoe kun je nu bijten in de hand die je voedt?'

Kate Honeys Shell Symphony klinkt donderdag vanaf 18.00 uur op het Amsterdamse Museumplein. 's Avonds wordt het stuk herhaald in het Muziekgebouw aan 't IJ, als onderdeel van het programma 'Omwentelingen' van het Nieuw Ensemble.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.