Destructor draait alle kippen door

Rendac is de enige destructor van kadavers. Het bedrijf draait op volle toeren door de vogelpest, maar rekent zich niet rijk....

Van onze verslaggevers Marieke Aarden Bart Dirks

Veehouders leveren liever aan het slachthuis dan aan de destructor, maar het komt dagelijks voor dat dieren vroegtijdig dood gaan. Boeren hebben dan maar één keus (behalve kadavers illegaal begraven): Rendac bellen.

Zelfs als het vee wel naar de slacht gaat, komt een deel nog altijd bij het destructiebedrijf terecht: van elk geslacht dier is ruim 25 procent, de 'slachtbijproducten', ongeschikt voor menselijke consumptie. Rendac verwerkt de bijproducten tot eiwitrijk vleesmeel en vetten voor mengvoeder en honden- en kattenvoer. Ook dient de bijproducten als meststoffen voor de champignonteelt.

Rendac (gevestigd in het Brabantse Son, het Friese Bergum en het Belgische Denderleeuw) is eigendom van Sobel, dat deze week vleesverwerker Dumeco kocht en eind vorig jaar Moksel, Duitslands grootste vleesbedrijf. Sobel is op zijn beurt weer in bezit van ZLTO, de rijke Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie. Rendac haalt jaarlijks 1,5 miljoen ton dierlijk materiaal op bij slachthuizen en intensieve veehouderijen.

Voorheen konden vrijwel alle slachtbijproducten worden verwerkt tot voer. Maar sinds wetenschappers een link hebben gelegd tussen slachtafval en de gekkekoeienziekte BSE, mag vee geen rundmeelvoer meer eten. 'Sinds dat verbod op dierlijke eiwitten in veevoeder wordt het overgrote deel van het diermeel verbrand', zegt Beerendonk. 'We leveren het aan elektriciteitsbedrijven die er energie mee opwekken.'

De reguliere verwerking is nu zo veel mogelijk uitbesteed aan destructors in Duitsland en België. 'We werken 24 uur per dag, zeven dagen per week voor de vogelpest.' Nóg meer kippen dan 4,5 miljoen per week lukt niet.

Had elke regio in het verleden zijn eigen destructiebedrijf, tegenwoordig is Rendac monopolist. Onwenselijk, zo menen critici. Maar Beerendonk verzekert dat hij geen misbruik kan maken van die positie. 'Elk jaar stellen accountants onze tarieven vast. Dan legt de minister van Landbouw ze voor aan de Tweede Kamer.'

Een deel van de kosten wordt door de overheid betaald. Destructie is sinds twee jaar duurder omdat Rendac door de BSE-regels de slachtbijproducten veel minder dan voorheen kan verwaarden. 'Dat was een politieke keuze, ingegeven door volksgezondheid en ethiek. Je kunt de veehouders daar niet volledig voor aanslaan.'

Melkveehouders maakten tijdens de mkz-crisis een aantal vrachtwagens van Rendac onklaar, om transport van hun veestapel naar de destructie te verijdelen. 'We werden medeverantwoordelijk gehouden voor het ruimingsbeleid en non-vaccinatiebeleid. Maar wij bepalen niet waar en of wordt geruimd. Dat doet Den Haag', aldus Beerendonk.

Bij de vogelpestcrisis lopen de gemoederen minder hoog op. 'Het is niet zo beladen. De aaibaarheid van kippen is veel lager; pluimveehouders hebben wel eens vaker lege hokken als de dieren naar de slacht gaan. En het is voor een kippenboer relatief makkelijker dan voor een melkveehouder om zijn stal weer vol te krijgen.'

De grootschalige uitbraak van een dierziekte heeft enorme gevolgen voor de sector. Door de vogelpest dreigen pluimveehouders failliet te gaan, kippenslachter Nutreco gaf gisteren een winstwaarschuwing, slachter Plukon (van Friki-producten) schrapt honderddertig banen. Maar wie denkt dat Beerendonk zich in de handen wrijft - alle kippen moeten nu immers naar Son voor destructie - heeft het mis. 'Ook voor ons is de vogelpest zeer treurig', zegt hij. 'De landbouw krijgt klap na klap, de veestapel krimpt. Als het de veehouders slecht gaat, gaat het ons ook slecht.'

Niettemin kan Rendac de ruimingen niet meer bijbenen, evenmin als tijdens de mkz-uitbraak. Moet het bedrijf dus niet dringend uitbreiden? Nee, meent de directeur. 'Het kan natuurlijk niet zo zijn dat wij capaciteit hebben om in één week de hele Nederlandse veestapel te vernietigen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden