Denen tanken benzine in jampotten

Ze stelen over en weer uit elkaars winkelwagen, gaan op de vuist om een pak melk, stuk vlees of een brood en staan bij de pomp om lege jampotten vol te tanken met benzine....

Reuters, AP, AFP

KOPENHAGEN

Denemarken ging dinsdag de tweede dag van een algemene staking in die het openbare leven grotendeels heeft stilgelegd. Bijna een half miljoen werknemers, eenvijfde van de beroepsbevolking, staken sinds maandag. Die actie kwam als een verrassing, omdat de vakbondsorganisatie LO al een akkoord met de werkgevers had bereikt. Maar een meerderheid van de vakbondsleden zag niets in een tweejarige regeling met één extra vakantiedag, een hoger minimumloon en een hogere pensioenbijdrage van de werkgevers.

De vakbonden hadden ingezet op een zesde vakantieweek en houden daaraan vast. De werkgevers weigeren meer vakantie te betalen, omdat die de loonkosten met nog eens 2,2 procent zou opjagen. De stijging van de loonkosten zou dan over dit jaar oplopen tot zeker 4,25 procent, ruim de helft meer dan in Duitsland.

Gisteravond kwamen de werkgevers de bonden in zoverre tegemoet dat ze de vakbonden voor vandaag uitnodigden voor eerste 'verkennende besprekingen'. Tot dan toe hadden ze steeds geweigerd opnieuw te overleggen.

De regering was gisteren vastbesloten zich niet in het conflict te mengen. 'De verantwoordelijkheid om dit te beëindigen ligt bij de partijen op de arbeidsmarkt', zei premier Poul Nyrup Rasmussen in Kopenhagen. De regering zou kunnen ingrijpen door het parlement wetgeving voor te leggen waardoor de de staking moet worden beëindigd.

Dat de regering zich afzijdig houdt, voedt bij veel Denen de angst dat de staking wel eens weken zou kunnen gaan duren. En er wordt al volop gespeculeerd over de gevolgen die de staking kan hebben op het EU-referendum van eind mei. Gaat de staking langer duren en besluit de regering dan alsnog in te grijpen, dan loopt de pro-Europese Rasmussen het risico dat hij de vakbonden tegen zich in het harnas jaagt. En daarmee zou Rasmussen de steun verspelen die hij nodig heeft om de Denen achter het Verdrag van Amsterdam te krijgen. Volgens een opiniepeiling van maandag zou 55 procent van de Denen voor het Verdrag stemmen.

Ook in het buitenland zijn de gevolgen van de Deense staking al merkbaar. De Zweedse autofabrikant Saab zei gisteren dat het donderdag op twee locaties de productie zal moeten stilleggen omdat er vanuit Denemarken geen onderdelen worden aangeleverd. Bij Volvo in Zweden worden soortgelijke maatregelen overwogen als de staking volgende week nog voortduurt.

In Denemarken wordt de schade die de staking na twee dagen heeft veroorzaakt geschat op 600 miljoen gulden. Het binnen- en buitenlandse luchtverkeer is voor een groot deel lamgelegd. Bussen en taxi's rijden nauwelijks en ook veerdiensten zijn getroffen door de staking.

Toch zullen pas tegen het einde van de week de supermarkten en benzinestations door hun voorraden heen zijn, zo was de verwachting gisteren. Desondanks laat de bevolking zich volgens de directeur van een supermarkt in Kopenhagen echter nu al meeslepen door 'collectieve hysterie'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden