Denen azen op ambulancevervoer

De Deense multinational Falck traint in Nederland jaarlijks 46 duizend reddingswerkers. Nu wil het bedrijf hier de ambulancemarkt veroveren. 'Het gaat niet alleen om de aanrijtijd.'

Raymond Rutting / de Volkskrant Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Plotseling schieten de vlammen omhoog. In twee seconden onttrekt een vuurzee de tankwagen aan het gezicht en de rookwolk die erbovenuit toornt, wedijvert met die van de kolencentrale aan de overkant.

De brandweer is er al na een paar minuten bij. Met een kanon wordt schuim op de wagen gespoten, en ziedaar: tien minuten later is het hele incident achter de rug. De tankwagen staat er druipend en zwart geblakerd bij, en de brandweermannen lijken best tevreden.

Dat gebeurde afgelopen vrijdag op de Maasvlakte, en het gebeurt er elke week wel een paar keer. Tankwagens, chemische installaties en kantoorgebouwen vliegen in brand. Het zijn geen rampen, het zijn oefeningen. Een van de grootste trainingscentra voor de brandweer, die van Falck, staat op de Maasvlakte.

Filmset

Het terrein heeft nog het meeste weg van een filmset voor een oorlogsepos: betonnen huizen met zwartgeblakerde vensters, industriële installaties van het soort waarmee de naburige Botlek is volgestouwd, bruinzwart van roest en brand, overal uitgebrande auto's. En een paar keer per dag schiet een vlammenzee omhoog, als een oefening dat vergt.

Niet alleen brandweerlieden oefenen op dit terrein. In het zwembad worden forse golven gecreëerd. Mannen in oranje pakken zitten een beetje bedrukt te kijken naar de namaakhelikopter waar ze zo meteen in moeten; het ding zal volgens het te oefenen scenario omslaan en zinken, en niet iedereen vindt dat een leuke oefening. Op een platform verderop wurmen mannen zich door een flexibele slurf, een oefening om boorplatforms snel te verlaten.

Falck is 's werelds grootste in reddingswerk. De Deense multinational heeft eigen brandweerkorpsen, reddingsboten en ambulances en traint het personeel van booreilanden en schepen om branden, woeste zeeën en helikoptercrashes te overleven. Wereldwijd trainde het bedrijf vorig jaar 300 duizend mensen; in Nederland alleen al, op trainingssites waarvan die op de Maasvlakte de grootste is, 46 duizend man.

Elke vijf jaar verdubbelen

Maar Falck wil meer. Ook in Nederland. 'Falck heeft als beleid om elke vijf jaar te verdubbelen', zegt Peter van der Pols, de hoogste bestuurder in Nederland. Afgelopen jaar bedroeg de concernomzet omgerekend 1,9 miljard euro (een verdubbeling in zes jaar) waarvan 45 procent in thuismarkt Denemarken.

Van der Pols wil in Nederland een nieuwe activiteit beginnen: ambulancevervoer. Over twee jaar gaat de markt open en wordt ambulancevervoer openbaar aanbesteed. 'Wij willen over vijf jaar in vier à vijf regio's ambulancediensten aanbieden. Daarmee zouden we een marktaandeel hebben van rond 20 procent.'

Dat er beweging komt in de Nederlandse ambulancemarkt is zeker. Op dit moment voldoet de Nederlandse praktijk niet aan de Europese regels. Minister Edith Schippers werkt hard aan een nieuwe wet, die in 2018 van kracht moet worden. Het wetsontwerp, dat er eigenlijk al had moeten zijn, hangt nog op de vraag of de aanbestedingen zullen worden uitgevoerd door het ministerie, door de veiligheidsregio's of door de verzekeraars.

Brandweerlieden oefenen het blussen van een tankwagen. Een paar keer per dag zijn op het terrein van Falck blusoefeningen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Falck wacht met zijn ambulanceoffensief niet op die eerste aanbestedingsronde. 'We hebben de afgelopen maanden gesproken met een aantal ambulancevervoerders over samenwerking', zegt Van der Pols. En inderdaad, die samenwerking kan ook overname inhouden. 'Ik verwacht na de zomer van volgend jaar concrete stappen te kunnen aankondigen', zegt hij.

Van der Pols denkt dat multinational Falck veel extra's te bieden heeft in het ambulancevervoer: internationale ervaring, kennis van techniek en procedures. 'Nederland heeft een goed ambulancesysteem, met goed getrainde verpleegkundigen op de ambulances. Maar vrijwel de enige kwaliteitsmeting die wordt gebruikt, is de aanrijtijd. En die wordt meestal niet gehaald.'

Prikkels

Volgens hem wordt het tijd dat er 'prikkels' in het systeem worden ingebouwd, prikkels om te vernieuwen en te verbeteren. 'Het gaat niet alleen om aanrijtijden. In landen als Zweden en Finland wordt bijvoorbeeld gekeken hoeveel mensen met een hartstilstand het overleven. Dan gaat het om de kwaliteit van de hele keten. Als het ambulancepersoneel ervoor kan zorgen dat in het ziekenhuis alle voorbereidingen al zijn getroffen, helpt dat; dan vergroot je de overlevingskans. Dat moet je meten.'

Van der Pols maakt zich wel zorgen over de Nederlandse ambulancediensten. Een personeelstekort dreigt. 'Ambulancepersoneel is zwaarder opgeleid dan verpleegkundigen in een ziekenhuis, maar ze krijgen minder betaald. Het wordt nu al moeilijk om nog aan personeel te komen.'

Falck verliest in Denemarken van Nederlanders

Op eigen grond is Falck net verslagen door een Nederlandse ambulancevervoerder. BIOS uit Rotterdam slaagde er eerder dit jaar in Falck te verslaan bij een aanbesteding in Zuid-Denemarken. BIOS bleek 15 procent goedkoper.

Die strijd is niet altijd even fijn verlopen. Een personeelsvereniging van Falck, waarin bestuurders een dikke vinger in de pap hebben, stortte geld in de verkiezingskas van de socialist Karsten Hønge, die Falck door dik en dun steunde.

BIOS zegt dat Falck zijn werknemers heeft gedreigd niet over te stappen naar BIOS. Absoluut niet waar, zegt de Falckwoordvoerder. 'De meeste mensen wilden bij ons blijven werken, want wij betalen goed. En we hebben werk genoeg.'

Volgens Deense media probeerde Falck, na de gunning aan BIOS, de provincie over te halen toch het contract met Falck te verlengen. Falck ziet dat anders. 'De provincie vroeg of wij eventueel bereid waren ons contract te verlengen, als de provincie daarom vroeg. Wij hebben gezegd daartoe bereid te zijn, op basis van onze oude voorwaarden.' Berichten als zou Falck daarna nog hebben voorgesteld het werk te willen doen voor dezelfde prijs als BIOS, wil de woordvoerder niet bevestigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden