Deel van de Waddenzee wordt afgeschermd voor garnalenvisserij

Een deel van de Waddenzee wordt afgeschermd voor garnalenvisserij. Volgend jaar gaat het om 6,5 procent van het gebied, daarna meer. Naar verwachting zal een kwart tot eenderde van de garnalenvissers worden uitgekocht.

Dat is de uitkomst van twee jaar onderhandelen tussen visserijorganisaties, de drie provincies die aan de Waddenzee liggen, het Rijk en milieuorganisaties. De overeenkomst loopt tot 2026. Voor de komende vier jaar is ongeveer 13 miljoen euro beschikbaar om vissers die willen stoppen te helpen.

Er zijn negentig garnalenvissers op de Waddenzee actief. Volgens een woordvoerder van de Groningse gedeputeerde Henk Staghouwer zullen de vissers worden geholpen bij het overstappen naar andere werkzaamheden. 'Ze kunnen iets met toeristen gaan doen, bijvoorbeeld naar de zeehonden kijken. Of ze kunnen aan de wal iets gaan doen.'

Als ze besluiten om geen vergunning voor hun visserij meer aan te vragen, kunnen ze een beroep doen op het Waddenfonds, een fonds dat 800 miljoen euro bevat, gevuld door overheden. Dat fonds moet voor de helft worden besteed aan ecologische doelen, voor de andere helft aan economische.

Hoeveel een visser precies kan krijgen uit dat fonds als hij ophoudt garnalen te vissen, is niet duidelijk. Johan Nooitgedagt, voorzitter van de Nederlandse Visserijbond, zegt al in gesprek te zijn met dertig vissers 'die er wel oren naar hebben'. Maar niemand zal worden verplicht tot stoppen. Volgens Nooitgedagt is het belangrijkste doel van de overeenkomst de milieuvergunningen van de blijvende vissers veilig te stellen.

Verlopen

Die vergunningen hangen nog aan een zijden draadje, sterker nog: ze zijn allemaal verlopen. De milieuorganisaties hadden de hele garnalenvisserij kunnen stilleggen door bij de rechter te eisen dat er niet langer zou worden gedoogd. Maar, zegt Wouter van der Weij van de Waddenvereniging: 'Wat hebben we daaraan. Dat is dan tijdelijk. En bovendien: wij willen niet toe naar een situatie waarin helemaal niet gevist kan worden.'

Van der Weij zegt dat de overeenkomst een nieuwe benadering markeert. 'We werken nu op basis van vertrouwen. Niet alles is dichtgetimmerd. Maar we hebben wel de verwachting dat over een aantal jaren een flink deel van de vissers zijn vergunning heeft opgegeven.' Hij zegt te streven naar een visserijvrij gebied van ongeveer 15 procent van de Waddenzee.

Voor de vissers is hun vergunning een grote investering. Zij zullen alleen stoppen als ze die te gelde kunnen maken. Een vergunning moet al gauw 2 ton opleveren. Dat geld zal moeten komen uit het Waddenfonds. Van der Weij en Nooitgedagt denken dat dat geen probleem zal zijn. Voor de komende vier jaar zou het fonds telkens 2,5 miljoen euro op tafel kunnen leggen.

Er worden nu afspraken gemaakt om minder op garnalen te vissen, maar dat is niet omdat de garnalen bedreigd zouden worden. Minder vissen is vooral nodig om de bodem te ontzien, die door de garnalenvissers wordt omgewoeld. Dat schaadt allerlei vormen van zeeleven.

Dat er genoeg garnalen zijn, blijkt wel op de kades van de garnalenhaven zoals Lauwersoog en Wieringen. De laatste maanden wordt er meer aan land gebracht dan ooit, zegt Cees Machielsen van een van de twee grote garnalenverwerkers, Klaas Puul.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden