De zeven zonden van AkzoNobel

Het geduld is op, schrijft een Amerikaans beleggingsfonds over de weigering van AkzoNobel op een derde overnamebod. Een overname is nodig om de omzet te doen groeien. Klopt dat wel?

Beeld anp

'Ook ons geduld is op', schreef het Amerikaanse beleggingsfonds Tweedy, Browne Company in een brief aan AkzoNobel, dat maandag een derde overnamebod van zijn concurrent PPG afwees. In de vermanende brief geeft Tweedy, Browne de Nederlanders er flink van langs. Tweedy, Browne is een brave institutionele belegger die al ruim 25 jaar in AkzoNobel belegt en tot nu toe gold als een trouwe bondgenoot van de bestuurstop. Wat werpt deze aandeelhouder Akzo nu voor de voeten? En zijn die verwijten terecht?

1 De omzetgroei stelt teleur

AkzoNobel is al eerder verweten dat het te weinig omzetgroei realiseert door overnames, dit in tegenstelling tot overnamemachine PPG. Tweedy, Browne verwijt AkzoNobel nu dat het concern de afgelopen tien jaar ook nauwelijks op eigen kracht groeide.

'Ik vind dit wel terechte kritiek. De laatste vijf jaar is die autonome groei gewoon minder indrukwekkend geweest dan die van de concurrenten', zegt Mutlu Gundogan, analist bij ABN Amro.

Gundogan vindt dat bestuursvoorzitter Ton Büchner het bedrijf sinds zijn aantreden in 2012 goed op orde heeft gebracht. Hij heeft daardoor wel noodgedwongen overnamekansen laten liggen. Gundogan: 'Akzo worstelde lange tijd met hoge kosten en andere problemen. Dit belemmerde de groei. PPG kon veel eerder de blik naar buiten richten.'

OORDEEL: TERECHT

Akzo zegt voor derde keer 'nee' tegen miljardenbod, hoe nu verder?

Met de weigering maandag van ook het derde, nogmaals verhoogde miljardenbod van de Amerikaanse rivaal PPG gaat het overnamegevecht rond AkzoNobel een nieuwe fase in. Hoe gaat het proces verder? De finale van de aanval op Akzo in drie stappen.

2 De winstmarge is te laag

De verf- en lakkendivisies hadden nu 2 tot 3 procent winstgevender moeten zijn dan tien jaar geleden, vindt Tweedy. Het beleggingsfonds legt niet uit hoe het bij die percentages komt. 'Waarschijnlijk vinden de Amerikanen dat AkzoNobel in de tussentijd bepaalde schaalvoordelen had moeten realiseren, maar dat heeft nagelaten. Dat drukt de winst', zegt Gundogan.

AkzoNobel heeft de laatste vijf jaar wel zijn eigen winstdoelstellingen gehaald. 'Maar de winst blijft achter bij die van concurrenten', zegt Corné van Zeijl, analist bij Actiam.

Onder druk van het overnamebod van PPG presenteerde AkzoNobel recentelijk een nieuw groeiplan. Het bestuur kondigde aan de minder winstgevende chemietak af te splitsen en belooft voor de toekomst hogere winsten. Van Zeijl: 'De kostenbesparingen die ze daarmee bereiken hadden ze dus veel eerder kunnen behalen.'

OORDEEL: TERECHT

3 Het bedrijf had al op een beurskoers tegen de 100 euro kunnen staan

De koers van AkzoNobel noteerde voor de overnameperikelen zo rond de 60 euro, nu rond de 80 euro. Dat is nog steeds een stuk lager dan de bijna 97 euro per aandeel die PPG over heeft voor zijn prooi. Om nu glashard te beweren dat het aandeel AkzoNobel ook zonder de belangstelling van PPG zo'n hoge koers had kunnen bereiken, is onzin, vindt Corné van Zeijl. Meer lef bij het bestuur vertaalt zich niet per definitie in een hogere beurskoers. De aandelenkoers ging vorig jaar bijvoorbeeld omlaag toen AkzoNobel aankondigde weer het overnamepad op te gaan, zegt Van Zeijl. 'Toen dachten beleggers juist conservatief.'

OORDEEL: ONTERECHT

4 AkzoNobel verkoopt veel minder verf dan tien jaar geleden

In zijn brief maakt Tweedy stampij over het feit dat AkzoNobel minder verf verkoopt dan tien jaar geleden. 'We verkopen minder verf, maar Tweedy vergelijkt appels met peren', reageert AkzoNobel. In 2012 verkocht AkzoNobel zijn Amerikaanse verftak aan PPG. De verkoop nam een hap uit de verfomzet. Maar de verkoop was slim, zegt Gundogan. 'Akzo's marktaandeel was in de VS te klein. Verf verkopen kostte daar meer dan het opleverde.'

OORDEEL: ONTERECHT

5 Akzo heeft te dure overnames gedaan

Op dit punt verdient AkzoNobel een oorvijg, zeggen de analisten in koor. In 2007 kocht toenmalig bestuursvoorzitter Hans Wijers bijvoorbeeld het Britse verf- en chemieconcern ICI voor ruim 16 miljard dollar. Uit deze overname vloeiden veel van de problemen voort waar zijn opvolger jarenlang mee worstelde, zoals hoge Britse pensioenkosten. In 2007 brandde Wijers het geld in de zakken, zegt analist Van Zeijl. 'Wie dan een overname doet betaalt bijna altijd te veel.'

OORDEEL: TERECHT

6 Akzo creëert geen werkgelegenheid

'Voor het beschermen van banen lijkt PPG de betere optie', zegt Tweedy in zijn brief. 'Kijk maar naar de getallen.' Sinds 2006 is PPG gegroeid van 32 duizend naar 47 duizend werknemers. Het werknemersbestand van AkzoNobel is in diezelfde periode met een kwart gedaald tot nu 46 duizend.

Dat verschil is terug te voeren op het feit dat PPG in die jaren tientallen bedrijven opkocht. Akzo heeft juist bedrijfsonderdelen vaarwel gezegd. Met het afstoten van zijn Amerikaanse verftak zijn er alleen al zo'n 3000 duizend werknemers naar PPG overgegaan, zegt AkzoNobel.

Op zich zeggen de personeelsaantallen overigens weinig, zeggen analisten. 'PPG heeft per verkocht blik verf minder werknemers in dienst dan Akzo', zegt Van Zeijl. 'Dat duidt erop dat het bij al die overgenomen bedrijven hard heeft gesaneerd.'

OORDEEL: ONTERECHT

7 AkzoNobel kan zich niet meer meten met de wereldtop

Akzo was een aantal jaren geleden werelwijd nog nummer één in de markt voor verven en lakken en is nu de nummer 3. PPG is inmiddels de nummer 2. De Nederlanders kunnen het spel met de grote jongens in de wereld niet meer aan, luidt het verwijt van Tweedy op basis van het verlies in marktaandeel.

'Dat is onzin', aldus Gundogan. 'Je kunt een bedrijf dat in de top 3 zit nooit op die manier afschrijven.' De twee bedrijven zouden op de wereldranglijst ook zomaar stuivertje kunnen wisselen, mocht PPG er niet in slagen AkzoNobel in te lijven.

PPG is vooral sterk in de Verenigde Staten en Europa met zijn verfactiviteiten. Het profiteerde van de aantrekkende Amerikaanse economie, maar is er tevens erg afhankelijk van.

AkzoNobel is naast Europa sterker vertegenwoordigd in opkomende markten, zoals Azië. Daar werkte de economie niet echt mee de laatste jaren, maar zijn er op de lange termijn wel de beste groeimogelijkheden voor mondiale verfbedrijven, zegt Van Zeijl. 'Mocht er nu een verfbedrijf te koop komen te staan in India, dan heeft AkzoNobel veel betere papieren om toe te slaan dan PPG.'

OORDEEL: ONTERECHT

Investeerder

De zaak van Elliott Advisors tegen AkzoNobel dient op maandag 22 mei om tien uur bij de Ondernemingskamer in Amsterdam. De activistische investeerder is naar de rechter gestapt om af te dwingen dat Akzo een buitengewone aandeelhoudersvergadering bijeenroept. Die 'bava' wil Elliott gebruiken om president-commissaris Antony Burgmans te ontslaan. Hij zou de overname door het Amerikaanse PPG tegenwerken en vervangen moeten worden door een onafhankelijke 'supercommissaris'. PPG zelf meldde woensdag in een verklaring alle opties rond Akzo open te houden. PPG onderzoekt de komende tijd of het de overname van Akzo 'wel of niet' doorzet. Volgens sommige waarnemers oppert PPG met die formulering voor het eerst de mogelijkheid dat er geen (vijandig) bod komt op Akzo. PPG moet dat eventuele overnamevoorstel volgens beursregels uiterlijk 1 juni indienen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden