De Onderneming Next Generation Shipyards

De werf die van Lauwersoog de schoonste haven wil maken

De Waddenzee is het grootste natuurgebied van Nederland, maar er tuffen nu nog kotters rond die dieseldampen uitstoten. Als het aan Next Generation Shipyards ligt, vaart de hele garnalenvloot straks op waterstof.

Directeur Albert Keizer voor een aluminium loodsschip. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Heel lang dacht Albert Keizer dat hij te laat was geboren. ‘Alle uitvindingen en grote technologische vernieuwingen waren al gedaan. Maar nu denk ik dat ik juist te vroeg ben geboren, want de grootste technologische vernieuwingen liggen nog verscholen in de toekomst’, zegt hij. De 60-jarige Keizer doelt op de energietransitie.

Hij wil er nog zijn aandeel in hebben zolang hij dat kan. Vanuit zijn nieuwe kantoor in de haven van Lauwersoog kijkt hij uit over de vloot van garnalenkotters die hier zijn afgemeerd. ‘80 procent van de Hollandse garnalen komt via Lauwersoog binnen. Alleen is de garnalenprijs gezakt van 20 naar 3 euro per kilo’, mijmert hij. ‘Dat is niet gunstig.’ Nu stoten de kotters nog dieseldampen uit. Als het aan Keizer ligt, varen ze binnen afzienbare tijd allemaal op waterstof.

Hij is als idealist een laatbloeier. Acht jaar geleden vond hij duurzaamheid nog iets voor geitenwollensokkentypes. Maar toen leerde hij voormalig astronaut Wubbo Ockels kennen, die hem bekeerde tot milieu-activist. Verderop in de haven ligt Ockels duurzame zeilschip Ecolution te wachten, waar Keizer aan meebouwde. Hij is zich bewust geworden van de gevaren van de klimaatverandering voor zijn kinderen en kleinkinderen. ‘Ockels overtuigde mij ervan dat techniek ons in de problemen heeft gebracht, maar ons er ook weer uit kan helpen.’

De Ecolution heeft nu nog naast twee elektromotoren twee dieselmotoren. Die diesels moeten worden vervangen door een waterstofinstallatie. ‘Elektrisch varen op accu’s is te beperkt. Momenteel zit er negen ton aan loodaccu’s in het schip, waar vier uur elektrisch op gevaren kan worden. Om 24 uur elektrisch te varen, zouden er zoveel accu’s nodig zijn dat het schip al gezonken is voordat het de haven heeft verlaten. Als de elektriciteit uit waterstof wordt verkregen, is er 12 kilo nodig om vier uur elektrisch te varen en voor 24 uur dus 72 kilo.’

Dat project wil Keizer oppakken bij zijn werf. ‘Duurzaamheid is interessant. Zelfs als je er niets mee hebt, is het nog een technologische uitdaging’, grijnst hij. ‘Het schip is na Ockels overlijden in 2014 ondergebracht in een stichting, WadDuurzaam. Behalve Next Generation Shipyards doen ook garnalenhandel HendrikSon uit Zoutkamp en handelsmaatschappij RMD Trading mee aan het project, net als de provincie Groningen, de Gasunie en ­Rabobank. Er is nog een laatste horde te gaan. Een basisbedrag is al toegezegd, alleen een laatste subsidie moet nog afkomen.’

Een aluminium loodsschip in aanbouw bij Next Generation Shiphards in Lauwersoog. foto Harry Cock/de Volkskrant Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Keizer, in 2017 genomineerd bij de verkiezing van de sympathiekste ondernemer van Groningen, is niet gauw gefrustreerd, eerder enthousiast. Elke keer dat hij het woord waterstof uitspreekt, klinkt hij even bevlogen. Hij gelooft heilig dat dit de oplossing is voor verduurzaming van de zee- en luchtvaart. Een garnalenkotter zou met 900 kilo waterstof vijf dagen lang 24 uur met vol vermogen kunnen varen, zo rekent hij voor. ‘Voor 3 euro per kilo komt dat uit op 2.700 euro. Ter vergelijking: het vergt 5.000 liter diesel à 50 cent per liter. Dat is 2.500 euro.’ Alleen is de eenmalige investering aanzienlijk groter. ‘De aanschaf is 750 duizend euro tegen 100 duizend euro voor een dieselmotor.’

Keizer wil dat de haven van Lauwersoog een toonbeeld van duurzaamheid wordt. Ook al omdat het aan de Waddenzee ligt, het grootste aaneengesloten wetland op aarde en bovendien Unesco-Werelderfgoed. In zulk bijzonder water zou niet met fossiele brandstoffen mogen worden gevaren. Als geplaagde gasprovincie is Groningen extra gemotiveerd om dat voor elkaar te krijgen.

Keizer werd geboren als de zoon van een Friese binnenschipper die op zijn zesde bij vreemden in de kost moest om naar school te kunnen gaan. Later studeerde hij werktuigbouwkunde aan de hts, maar die opleiding maakte hij niet af. Hij trad in dienst bij de NV Asphalt en Chemische Fabrieken Smid en Hollander Asphalt in Hoogkerk, waar hij voortvarend carrière maakte. Bij Polymar in Leek (kunststof keukenbladen) en Koopman Transport in Noordhorn deed hij de nodige ervaringen in de techniek op om samen met een partner de nieuwe werf No Limits Ships te beginnen.

Pas vijf jaar geleden richtte hij Next Generation Shipyards op, dat zowel reparatie als nieuwbouw van schepen doet. ‘Garnalenhandel HendrikSon had hier een grote loods staan. Maar in 2014 was er geen kade. Er liep alleen een weg.’ Inmiddels heeft er een metamorfose plaatsgevonden. Er ligt 200 meter nieuwe kade, waarop het een en al bedrijvigheid is.

Na een nieuw jacht voor een particuliere eigenaar en een hydrografisch onderzoeksschip voor North Sea Port heeft hij nu een mooie order binnengehaald voor de bouw van een nieuwe loodstender met een optie voor nog twee schepen voor het Nederlands loodswezen. Het casco van de eerste ligt al te glimmen in een van de loodsen. ‘Geen prefab. We doen alles zelf’, zegt Keizer. ‘In april 2020 moet het schip klaar zijn. De volgende komen dan in 2021 en 2022.’

Een lift van een miljoen

Pronkstuk van de werf is een enorme computergestuurde mobiele liftinstallatie die nu boven de haven van Lauwersoog uittorent. De lift heeft twaalf hijsbanden waarmee schepen tot 240 ton uit het water kunnen worden getild voor reparatie en onderhoud. Een investering van een miljoen euro. ‘Italiaanse technologie. Als het om besturingssystemen gaat, zijn Italianen de besten in de wereld. Denk maar aan het inpakken van chocolaatjes. Ze kunnen de lift zelfs vanuit Italië besturen en aanpassen’, zegt hij. ‘Het grote voordeel van een lift ten opzichte van een dok is dat je die niet na gebruik leeg hoeft te pompen’, zegt hij. Her en der liggen op het 10.000 vierkante meter grote terrein schepen die met deze lift uit het water zijn gehaald: kotters, loodsschepen, catamarans en jachten. Elke dag wordt er wel een schip gelift. Het hijsen en opbokken kost al gauw een paar uur. Het is een spectaculair gezicht.

Albert Keizer is de marketingman. Hij moet de idealen verkopen. Zijn zoon Dirk zal op termijn het stokje overnemen, maar voorlopig houdt vader zelf nog de regie in handen. Hij wijst op zijn woonschip dat aan de kade ligt afgemeerd, vlak naast de plek waar de lift zijn werk doet. ‘Ik ben heel dicht bij mijn werk. En dat moet ook als je je doelen wilt bereiken.’

Bedrijf: Next Generation Shipyards

Waar: Lauwersoog

Sinds: 2014

Aantal werknemers: 25

Jaaromzet: 3 miljoen euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden