De weldadige warmte van de familie PSV

Waar gemeenschapszin heerst, voelt Stan Valckx zich thuis. Bij PSV kan de manager voetbalzaken helemaal zichzelf zijn. ‘Ik was altijd de man van de dag....

De voetballer-Valckx speelde het liefst met afgezakte kousen, de manager-Valckx laat bij voorkeur het bovenste knoopje van zijn overhemd los. Daarmee voldoet hij aan de beschrijving ‘gezond onverschillig’, zoals de vorige trainer Guus Hiddink hem eens noemde.

Of Stanislaus (Stan) Valckx, mamager voetbalzaken bij PSV, een dag na de deceptie, wil terugkomen op PSV - Liverpool? Waarom zou hij? ‘Liverpool is in uitstekende vorm, wij zitten in een mindere periode en hebben veel blessures.’ Met andere woorden: zo bijzonder is 0-3 niet.

Opeens daalt de kritiek neer op PSV, in hoeveelheden waarmee gouden regen op een winderige dag neerdwarrelt op een gazon. PSV was voor de winterstop die wonderclub met het geniale scoutingsapparaat. Waar haalden ze al die Latino’s toch telkens vandaan, voor een prikkie vaak?

‘Voor de winter zijn veel mooie verhalen verschenen over PSV, maar wij hebben ons nooit op de borst geklopt. Iedereen had trouwens getekend voor de kwartfinale van de Champions League en, nog steeds, de grootste kans op de titel.’

Maar nu is de selectie volgens de critici te smal en niet in balans. ‘Voetbal zal altijd onvoorspelbaar blijven’, zegt Valckx, vlak voordat een gids in het Philips Stadion tegen een groep Deense jongens zegt dat Stan Valckx vroeger heel beroemd was.

Over de PSV-mores: ‘Iedereen doet hier normaal, in goede en in slechte tijden. Bij een terugval is het zaak niet in paniek te raken. Niemand heeft hier rare dingen geroepen.

‘Wij zijn niet euforisch. Als alles goed gaat, lopen we niet de hele dag de polonaise en als het tegenzit, weten we daarmee om te gaan. Dat is belangrijk en prettig. ’

De vraag hoe hij zijn PSV-gevoel omschrijft, dwingt hem tot een moment van overpeinzing: ‘Bij deze club gaan het leveren van prestaties en het maken van plezier samen. Ook tijdens harde onderhandelingen met spelers kan gelachen worden. En je kunt jezelf zijn. Dat vind ik typerend.’

Nooit had hij gedacht deze baan te krijgen, de spil te zijn in het spel tussen trainer, voorzitter, Raad van Commissarissen, scouts en zaakwaarnemers, de man voor wie transferperiodes fascinerende tijden zijn.

‘Ik was altijd de man van de dag. Wat de dag daarna bracht, zag ik wel. Maar dat was vroeger. Dat kan nu niet meer.’

De losse uitstraling van de blonde kerel die zich gaarne koestert aan de zonzijde des levens, is aan hem blijven kleven. Toen Blackburn begin dit seizoen steeds een paar pondjes meer bood voor André Ooijer, zei Valckx op de vraag of het laatste bod al gedaan was: ‘Zeg nooit het laatste. In het café bestel je ook nooit de laatste ronde.’

Van hem hoeft PSV niet met veel aplomb een beleidsplan te presenteren waarin staat dat de club eens per twee jaar kampioen moet worden en structureel dient mee te draaien in de top van Europa. ‘In ons beleidsplan staat dat we één keer in de drie jaar kampioen willen worden en geregeld wensen te overwinteren in het Europees voetbal.’

Het is een opvallende omkering. Ajax presteert de laatste jaren veel minder dan in de voornemens op papier, PSV juist meer.

‘Beleidsplannen gaan meestal de vuilnisbak in. Je moet beleid uitstippelen voor de jeugd, voor de ontwikkeling van talent. Voor de rest is het moeilijk om een vijfjarenplan te schrijven. De ontwikkelingen in het voetbal gaan zo snel dat twee jaar vooruitkijken al ver is. Je moet gewoon een selectie hebben die strijdt om de titel, of je geld hebt of niet.’

Valckx houdt van het ploegspel. Hij was de verdediger die zich opofferde voor de vedette. Hij is trots dat de beroemde trainer Bobby Robson hem eens de opmerkelijkste speler in diens loopbaan noemde. Robson zag tijdens Sporting - Benfica een holte in de kaak, alsof die gebroken was. Dat was ook zo. Robson gebood Valckx te stoppen, maar de verdediger weigerde. Robson zei over het voorval: ‘Praten kon Stan na afloop niet meer, maar zijn ogen straalden.’

Valckx is een gemeenschapsmens, een familiejongen ook. ‘Vijf van mijn broers en zussen wonen in een straal van 200 meter rond het ouderlijk huis. Als ik een uur ben geweest, heb ik iedereen gezien.’

Toen het Noord-Limburgse Arcen begin jaren negentig wereldnieuws was door een prijswinnende foto van zandzakken doorgevende inwoners die de wateroverlast bestreden, was Valckx nabij: ‘Een keer ben ik voor een paar dagen overgekomen uit Portugal. Met mijn schoonvader kochten we een supermarkt leeg. We gingen met een bootje naar Arcen, met lieslaarzen aan. In sommige straten stond het water tot mijn kin.

‘De keer daarop was mijn halve familie geëvacueerd. Onder bizarre omstandigheden ontstond er geweldige saamhorigheid en bereidwilligheid. Vanuit Arcen reed ik vanuit de nachtdienst meteen naar de training van PSV, onder de modder en de klei. Ik zei tegen Advocaat: trainer, het kan dat ik niet helemaal fit ben, want ik heb de hele nacht zandzakken gesjouwd. Hij zei: kijk maar. Ze hebben weinig aan me gemerkt.

‘Ik houd ervan om met een team iets te bereiken, om samen ergens voor te staan. Het is toch emotioneel als je je huis moet verlaten, maar dan zie je veel mooie momenten ontstaan.

‘Af en toe voetbal ik nog met vrienden, in het derde elftal van RKDEV uit Arcen. Op zondagochtend tegen Venray 8 of Horst 7, als laatste man of op het middenveld. Dan zit je in alle vroegte in de auto. Daar kijk ik naar uit. Soms krijg ik een rotschop. Niet omdat ik Stan Valckx ben, maar omdat sommigen nog niet helemaal okselfris zijn op zondagochtend. Die lopen gewoon door.’

Het voetbal kwam op zijn pad en week nooit van zijn zijde. ‘Ik heb nooit gezegd dat ik prof wilde worden, maar ik wilde altijd de beste zijn. In mijn begintijd bij VVV had ik nog een krantenwijk. Ik heb de Volkskrant rondgebracht en De Telegraaf. Ik moest drie keer naar huis om kranten bij te halen.’

Hij verheugt zich op de samenwerking met de nieuwe PSV-directeur Jan Reker. Ze kennen elkaar al 31 jaar. Met Reker beleefde hij schitterende jaren bij VVV.

‘Jan is een open boek. Hij staat ergens voor, werkt hard en heeft goede ideeën. Ook hij is een teamwerker. De jaren bij VVV waren zo bijzonder. Er was zo veel teamspirit dat iedereen van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bij de club was. We hebben er alles gedaan. Bospaden aangelegd, muren gemetseld, reclameborden opgehangen, graszoden gelegd, een sproei-installatie aangelegd. En de resultaten waren geweldig. Misschien is het ene het gevolg van het andere.’

Valckx herinnert zich dat na een wedstrijd soms om drie uur ’s nachts de lampen van stadion De Koel weer aanfloepten, omdat de bestuursleden penalty’s wilden nemen tegen de spelers.

‘Het was toen veel gemoedelijker, maar ik weet ook dat die tijd niet meer terugkeert. Ik had het zo geweldig naar mijn zin dat ik helemaal niet wegwilde toen ik naar PSV kon.’

Toch ging hij, zoals hij later met pijn in het hart naar Sporting vertrok, omdat het beter was voor zijn loopbaan. In Portugal leerde hij de taal die nu zo van pas komt in het contact met de Latino’s.

Hij sloot zijn loopbaan als voetballer af in Eindhoven en bleef steeds bij de club betrokken. Wat zou hij willen, als hij een wens mocht doen voor PSV?

‘Het zou mooi zijn als meer jongens uit de jeugdopleiding doorstromen naar het eerste elftal. Afellay, Aissati, Bakkal, Beerens, Marcellis die aanhaakt, Zeefuik. Het gaat langzaam de goede kant op.’

En vedette Alex, die gefinancierd is door Chelsea, is hij te houden?

‘Voor Alex is het moeilijk een werkvergunning te krijgen in Engeland, maar hij heeft zich heel goed ontwikkeld, ook in voetballend opzicht. Ook voor hem was het belangrijk dit seizoen nog bij ons te spelen. In zijn eerste jaar was hij het slot op de deur en speelde hij balletjes breed. Nu neemt hij initiatieven.

‘Als hij naar Engeland of Spanje was gegaan, had hij zich in dienst moeten stellen van anderen. Dan was hij de middenlijn niet overgekomen. Wij hebben het niet in de hand of hij blijft. Er zijn drie partijen betrokken: Chelsea, Alex en eventueel andere gegadigden, en wij ook. Wij zijn niet leidinggevend. Wij wachten af wat Chelsea van plan is.’

Tenslotte, om terug te keren naar de recente kritiek: heeft PSV een te smalle selectie?

‘Alle posities zijn dubbel bezet. We komen alleen voorin een man tekort. Als in januari de transfer van Luque was doorgegaan, was er niets aan te merken geweest. We zoeken voor volgend seizoen een topaanvaller. Lazovic is een optie, maar er zijn meer mogelijkheden. Jonathan Reis komt bij de A-selectie, maar die wordt in juni pas 18.

‘De selectie is niet veel smaller dan die van andere clubs in Nederland. Europees gezien is de groep wel smal, maar dat heeft met financiën te maken. Wij kunnen en willen geen types als Koné en Farfán voor de breedte hebben, om ze even op de bank te zetten.

‘Dus huur je Tardelli en pak je Kluivert transfervrij. Dat is geen schipperen, maar het vinden van balans tussen financiën en sportieve eisen. En eigenlijk zijn we daarin geslaagd. We staan nog steeds bovenaan en we hebben de laatste acht van Europa bereikt.’

Over het mislopen van het kampioenschap en de verbanning naar de play-offs wil hij niet eens praten. ‘Mocht dat toch zo uitpakken, dan kunnen jullie daarover straks genoeg schrijven. Bovendien zal ik dan nieuwe sokken moeten kopen. De sokken van het clubkostuum zijn eind april versleten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden