DE ONDERNEMING

De vloek van goede koffie en thee

De mensen van Simon Lévelt zijn connaisseurs. Maar die kwaliteit heeft zijn prijs: gewoon koffie of thee drinken in een café is er niet meer bij. 'Uit zelfbescherming neem ik liever water.'

Theekeuring. Simon Lévelt verkoopt 180 soorten thee en 24 soorten koffie. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Theekeuring. Simon Lévelt verkoopt 180 soorten thee en 24 soorten koffie.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Omdat theeleuten tegenwoordig geen theezakjes met nietjes meer blieven, moest koffie- en theehandel Simon Lévelt de hele jaarwinst van 2014 in een nieuwe theebuilenmachine steken. In plaats van de twee gebruikelijke nietjes - een om het theezakje dicht te maken en een om het merkkaartje vast te nieten - worden de zakjes rooibos, Earl Green en darjeeling nu voor uiteenvallen behoedt door knoopjes.

'We waren een aantal grote klanten kwijtgeraakt omdat we nietjes gebruikten', klinkt directeur Mikkel Levelt (45) boven het gezoem van theemachines uit. De fabriekshal geurt naar machineolie, theeblaadjes, kruiden en aromagranulaten: bergamot, kamille, mango, citroengras, lychee, honing, jasmijn. Levelt staat naast de nieuwe theebuilenmachine, een 2 meter hoog gevaarte dat losse thee opslokt, door zijn vier magen laat gaan en verpakt in nietjesloze zakjes weer uitwerpt. 'We moeten heel wat thee verkopen om de investering eruit te halen. Maar dankzij de machine hebben we geen metaal meer nodig. Nu kunnen mensen hun theebuiltjes zo op de composthoop gooien, met de nietjes kon dat niet.'

Scrupules over nietjes zou Mikkel Levelts voorzaat Simon Levelt waarschijnlijk vreemd in de oren hebben geklonken. Een kleine tweehonderd jaar geleden opende hij aan de Prins Hendrikkade in Amsterdam een koffiebranderij annex kruidenierszaakje in 'koloniale grutterswaren', waar hij behalve koffie ook thee verkocht. Het dringt niet altijd tot de bezoekers van de Simon Léveltwinkels door dat de enige echte Simon Levelt al lang dood is, vertelt Simons achterachterachterkleindochter Mikkel. 'Klanten denken nog weleens dat de man achter de toonbank Simon is', gniffelt ze.

Overigens: de familienaam is gewoon zonder streepje: Levelt. 'Een jaar of twintig geleden is op de bedrijfsnaam een streepje op de e gekomen om te zorgen dat mensen de naam goed uitspreken en omdat het zo een mooi sierlijk logo kon worden', zegt Levelt.

Twee weken geleden opende de 48ste Simon Léveltwinkel, in de Leopold Vanderkelenstraat in Leuven. De koffie- en theespeciaalzaak heeft vestigingen van Gent tot Groningen, van Enschede tot Oostende. Ze verkopen 180 soorten thee en 24 soorten koffie, met namen als Snow Bud Lu Xue Ya, Nepal Tippy Orange Pekoe, Espresso Corleone en Maragogype El Platanillo.

null Beeld
Beeld

Profiel

Bedrijf Simon Lévelt
Waar Haarlem
Sinds 1817
Aantal werknemers 95
Jaaromzet 14 miljoen euro

Niet te heet

Levelt heeft van kindsbeen af zoveel goede koffie en thee mogen smaken dat ze in een café zelden nog koffie of thee bestelt. 'Uit zelfbescherming. Dan neem ik liever water.' Neem groene thee, zegt ze. 'Veel mensen zetten groene thee met kokend water. Maar dat maakt groene thee heel bitter. Bij groene thee moet je water van 70, 80 graden gebruiken - de thee even van de kook halen en koud water toevoegen. Veel klanten zeggen 'Doe mij maar geen groene thee, want dat is zo bitter'. Maar dat komt omdat ze de thee niet goed zetten.'

Een thee- en koffieconnaisseur zijn is eerder een vloek dan een zegen, zegt ook manager Alexander Nobels, die op het Haarlems hoofdkantoor toeziet op de kwaliteit en voedselveiligheid bij Simon Lévelt. Achter Nobels liggen nog wat resten van een theekeuring op tafel. 'Ik vind het een vloek, want vroeger dronk ik overal koffie. Nu ik weet wat kwaliteit is niet meer. Ik ben net twee weken op vakantie geweest en dan drink ik geen koffie. Niet omdat ik er geen zin in heb, maar als ik ergens in een Spaans cafeetje een espresso bestel, valt het altijd tegen: verkeerd gezet, niet goed gebrand, geen fijne smaak, geen lekkere melange. Espresso kun je op zo verschrikkelijk veel manieren verknallen: verkeerde maling, verkeerde hoeveelheid, verkeerd gezet, verkeerde doorlooptijd, verkeerde crèmelaag, te oude koffie.'

Al die cappuccino's

Levelt merkt wel dat de Nederlandse koffiecultuur sterk verbeterd is sinds de populariteit van Starbucks. 'Vroeger dronken mensen alleen maar goudmerk of roodmerk. Voor de opkomst van Senseo, wat ook een enorme revolutie was, maakten we ons in de koffiebranche best zorgen: jongeren dronken geen koffie meer, ze kregen het niet meer van huis uit mee en vonden koffie maar bitter. Die hippe Starbucksen hebben Nederlanders bijgebracht dat er ook andere koffie is dan Douwe Egberts snelfiltermaling en dat het leuk is zelf koffie te zetten en barista te spelen. Je ziet winkeltjes ontstaan met een eigen koffiebranderij, dat zorgt allemaal voor meer variatie en experiment, waar wij ook weer van profiteren.'

Dat wil niet zeggen dat er niets valt aan te merken op de koffiemores van de jeugd van tegenwoordig, grapt Levelt. 'Al die cappuccino's. Er wordt zoveel melk in koffie geschonken dat het woord 'koffiebar' de lading niet meer dekt - het zijn eerder melkbedrijfjes. Door alle melk proef je de koffie vaak niet meer. Maar tegelijkertijd vind ik het fijn dat op deze manier koffie door een nieuwe generatie wordt ontdekt, al is het dan via cappuccino.'

Levelt vindt het jammer dat de theecultuur in Nederland nog geen vergelijkbare metamorfose heeft ondergaan. 'We hebben toch altijd een beetje in een niche geopereerd. Er is maar een klein percentage Nederlanders dat thee zet met losse blaadjes. Ik ken daarentegen Chinezen in Nederland die hun thee vanuit China laten opsturen. Daar is zulke mooie kwaliteit thee te krijgen - ja, soms zelfs beter dan Simon Léveltthee. Voor die thee leggen ze minimaal 20 euro per ons neer, Nederlanders doen dat niet snel, terwijl ze voor een goede fles wijn wel bereid zijn in de buidel te tasten. Thee is na water de goedkoopste drank, maar voor mij zou het veel duurder mogen zijn, als je ziet wat voor werk achter een kop thee zit.'

Naamsbekendheid

Ze beschrijft het arbeidsproces: 'Theestruiken moeten minimaal drie jaar oud zijn voordat de blaadjes kunnen worden geplukt. Als je een plantage begint, heb je dus eerst drie jaar lang geen inkomsten maar wel veel kosten. Bij het plukken van de thee komt veel handwerk kijken: je plukt alleen de bovenste twee blaadjes en het knopje van de theestruik, want de grotere blaadjes geven minder mooie thee.' Daarna volgt nog een heel proces van verwelken, kneuzen, oxideren, rollen en drogen. Het melangeren van de thee - het toevoegen van bijvoorbeeld kaneel, bergamotaroma of lavendelbloemetjes - gebeurt in Haarlem, waarna de in een soort betonmolen gemengde thee een verpakking krijgt en op transport gaat naar de Simon Léveltwinkels.

Ondanks de zelfbenoemde nichepositie van Simon Lévelt merkt directeur Mikkel Levelt wel een duidelijke vooruitgang. 'Toen we twintig jaar geleden met onze winkelformule begonnen was het qua naamsbekendheid heel lastig voet aan de grond te krijgen. Alleen in Amsterdam kende men ons. Als we nu ergens in Nederland een winkel beginnen, zijn mensen blij dat we eindelijk ook bij hen in de buurt komen.'

Directeur Mikkel Levelt is de achterachterachterkleindochter van oprichter Simon Lévelt. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Directeur Mikkel Levelt is de achterachterachterkleindochter van oprichter Simon Lévelt.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden