De varende Aston Martin: met 1,5 miljoen over het water scheuren

Prijzige tak van sport door luxe autofabrikanten: de speedboot. Vanaf anderhalf miljoen scheer je in een Aston Martin over de golven. Nieuw is de waterfascinatie van autobouwers trouwens niet.

De Aston Martin 37

Het is een onwaarschijnlijk verhaal van een klein Nederlands jachtbouwbedrijf dat het prestigieuze automerk Aston Martin overtuigt om een speedboot te gaan ontwikkelen. 'De eerste twee keer zijn we weggestuurd door het hoofdkantoor', zegt Peter van Rooy van Quintessence Yachts uit Amsterdam. Maar de derde keer zeiden de Engelse autobouwers, die ook hofleverancier van James Bond zijn: 'Ja, we gaan samen in zee.'

Boten en auto's. Wie denkt dat het twee gescheiden ontwerpwerelden zijn, kent de auto-industrie niet goed. De afgelopen jaren hebben veel luxe automerken een snelle speedboot geïntroduceerd. Je kunt nu over de golven scheren in een Mercedes, Bugatti, Aston Martin of Porsche. En deze autofabrikanten treden met hun racemonsters in de rijke waterhistorie van de auto-industrie (zie hieronder).

De luxe sportboten zijn speeltjes voor de rijken. De Bugatti moet ruim 3 miljoen euro kosten. Een Aston Martin vaar je vanaf 1,5 miljoen. Er is een performanceversie, de AM37s, met twee 8-cilinder 520 pk Mercury-motoren, die 2 miljoen kost. Maar dan haal je ook snelheden op het water van boven de 100 kilometer per uur.


'De designers van Aston Martin hebben ons idee voor de AM37 volledig omarmd', zegt Van Rooy. 'Je kunt de interieurs van boot en auto bij wijze van spreken over elkaar leggen.' De AM37 (37 is een maataanduiding, uitgedrukt in Engelse voet) is een 'sportauto op het water'. De romp van hoofdzakelijk E-glass is ontwikkeld met Mulder Design in Aalsmeer. 'Sterk, maar niet te stijf. In een boot die met 50 knopen over de golven gaat, wil je niet je gasten het idee geven dat ze in een wasmachine zitten.'

Lexus Sport Yacht

Wat bijzonder is aan deze botenmarkt: in tegenstelling tot de auto-industrie speelt Nederland een grote rol. 'Toen ik in Nederland vertelde dat ik een sportauto ging maken, verklaarde iedereen me voor gek', zegt Maarten de Bruijn, de ontwerper van de Spyker C8-sportwagen die in 1999 de autowereld verraste. 'Toen ik een boot wilde ontwerpen, was de reactie: ja natuurlijk, moet je doen.'

In 2005 ontwierp De Bruijn de speedboot Silvestris. 'Ik wilde een boot met de luxe en het innovatieve van Spyker.' De Silvestris werd gefinancierd door de Nederlandse geldschieter die nu onder de naam Quintessence Yachts voor Aston Martin de AM37 bouwt.

Bootshow

Meer dan 250 nieuwe schepen en scheepjes zijn vanaf 29/8 te bewonderen op Hiswa te water in Amsterdam. Met aandacht voor hybride varen en als publiekstrekker de eerste Seabreacher die in Nederland te zien is: een gesloten speedbootje dat eruitziet als een haai, kan duiken en springen en dat volgens de fabrikant 100 kilometer per uur haalt. Kostprijs: vanaf 100 duizend euro. Te bezoeken t/m 3/9, NDSM-terrein Amsterdam.

Caravan-esthetiek

'Ik vond de meeste boten behoorlijk lijden onder een soort caravan-esthetiek: polyester bakken met veel skai en nietjes', zegt De Bruijn. De 7 meter lange Silvestris is gebouwd uit vederlicht aluminium. Met een dashboard dat doet denken aan De Bruijns design voor de Spyker C8: veel echt leer, klokjes en chroom.

De boot sluit zichzelf - net als de AM37 - waterdicht af met hydraulische panelen, wat destijds revolutionair was. 'Als je veel geld hebt, wil je op een steiger in Saint-Tropez niet staan frutten met dekzeiltjes.' Druk op de knop, boot dicht, je kunt naar je favoriete terras.

De Silvestris kostte tien jaar geleden tegen de drie ton. Hoe komt het dat veel van die kostbare schepen in Nederland worden bedacht? 'Als het gaat om kwaliteit en samenwerking tussen ontwerper, bouwer en toeleverancier, vind je nergens een betere infrastructuur voor botenbouw dan in Nederland', zegt Jeroen van den Heuvel van brancheorganisatie Hiswa. 'Dat exclusieve kleinebotensegment is relatief nieuw. Nederland was en is vooral goed in de megajachten.'

Het gaat om miljonairsboten van boven de 25 meter, volledig naar de wensen van de eigenaar gebouwd. De 82 meter lange Venus van de overleden Apple-topman Steve Jobs (een ontwerp van Philippe Starck) is in Aalsmeer gebouwd. 'Jachtbouw heeft een lange traditie in ons land. Het Nederlandse woord jacht heeft niet voor niets het internationale woordenboek heeft gehaald', zegt Van den Heuvel.

Beeld Volkskrant Infographics

Met Friese werven als Wajer en Zeelander is de laatste tien jaar ook voor kleine luxe speedboten een markt gegroeid. 'Het aanbod in deze categorie is enorm toegenomen. En de concurrentie komt zeker ook uit Nederland', zegt Van Rooy van Quintessence Yachts. De bedrijfstak zette in 2016 1,5 miljard euro om.

De varende Aston Martin is een Nederlands idee, met Nederlandse nautische expertise, een Nederlandse salesorganisatie, maar met Brits design. Quintessence heeft de afgelopen maanden al twee boten verkocht. Dat is zo kort na introductie in deze exclusieve markt geen slecht resultaat. Uiteindelijk hoopt de botenbouwer er op jaarbasis acht tot tien te verkopen.

De autodesigners van Aston Martin hebben zich vooral op het interieur gestort. Het stuur, het dashboard: in veel details ademt de 11 meter lange speedboot de inrichting van bijvoorbeeld de Aston Martin DBS. De zadelleren opbergetuis zijn van dezelfde Italiaanse leverancier als die van de auto, al is dit leer geprepareerd om zon en zout te verdragen.

Maar vooral de manier waarop de biminitop - een zonnekap - tevoorschijn komt, is een automotive-element. Het teakhouten achterdek schuift opzij en de bimini komt als een cabrioletkap omhoog gekanteld.

Qua concurrentie kijkt Aston Martin naar onder meer de Osprey 38 van de Friese werf Wajer, de boot die koning Willem-Alexander (van zijn 'eigen geld') heeft gekocht voor bij zijn vakantiehuis in Griekenland. De bijna 12 meter lange boot kost naar schatting tussen de zeven en acht ton.

Bugatti Niniette 66

Aston Martin als dinghy

Waarom willen automerken als Bugatti of Aston Martin ook op het water zichtbaar zijn? Ontwerper Maarten de Bruijn: 'Een exclusief automerk heeft al toegang tot heel rijke klanten. Het is interessant dat je bij die selecte groep verder kunt gaan dan alleen dure auto's.' Bovendien: 'In deze categorie grootverdieners zitten relatief veel jachteigenaren. Als je zo'n schip voor anker legt in Monaco, wil je niet met een rubberbootje heen en weer naar de kant varen. Dat moet in stijl gebeuren.'

Een Aston Martin als dinghy, een bijbootje dat in een de buik van een superjacht verdwijnt? 'Dat kan technisch zeker', zegt Van Rooy. Hij ziet dat veel autofabrikanten hun merk proberen te verbreden. 'Ze introduceren horloges, tassen en gadgets. Het merk moet steeds opnieuw 'geladen' worden en onder de aandacht komen.' De AM37 stond op de cover van een speciaal Aston Martin-magazine. 'Die klantenkring van Aston Martin geeft ons toegang tot een nieuwe groep kopers, die je natuurlijk niet op een bootshow in Monaco treft.'

Zijn er grote verschillen bij het ontwerpen van een boot of auto? Maarten de Bruijn deed het allebei: 'Een auto is technisch veel complexer, omdat hij over een harde ondergrond beweegt. Vering, dynamiek, alles hangt samen. Een boot glijdt over het water. Dan heb je genoeg aan een stevige romp en heb je als ontwerper meer vrijheid in de opbouw. Maar ik heb zeker ook een aantal ideeën gebruikt die ik heb ontwikkeld toen ik mijn auto ontwierp.'

Hoe is het bootavontuur van De Bruijn afgelopen? 'We hebber er na 2005 zes of zeven verkocht.' Maar in 2008 barstte de financiële crisis los en viel de verkoop stil. De Bruijn verkocht de rechten aan de Nederlandse investeerder die later Quintessence Yachts zou beginnen. 'Ik zie wel wat van mijn ideeën in die Aston Martin terug', glimlacht De Bruijn.


Is het een boot of een auto?

Labourdette Panhard-Levassor X19 Skiff-Torpedo (1912)
Ontwerp voor een directielid van automerk Panhard-Levassor. Het moest chic en excentriek worden want de klant stond bekend als racepionier en bon vivant. Het resultaat: een sensationele lichtgewicht bootvorm, geplaatst op de achterkant van een Panhard X19-chassis.

Labourdette Panhard-Levassor X19 Skiff-Torpedo

Land-Wasser-Zepp (1932)
De Duitser Hans Trippel ontwikkelde een soort zeppelin op wielen waarmee je kon rijden én varen. De nazi's zagen er mogelijkheden in en Trippel mocht een bedrijf optuigen met 250 werknemers waar deze 'Schwimmwagen' kon worden geproduceerd voor de Wehrmacht.

Land-Wasser-Zepp

Fiat Eden Roc (1956)
Fiat-baas Gianni Agnelli gebruikte een opengewerkt minibusje om gasten van zijn zomerresidentie aan de Rivièra naar zijn zeiljacht te taxiën. De carrosserie werd uitgevoerd in een nautische stijl. Sierstrip, bumpers en achterbank werden opgetrokken uit teakhout; kon je ook in je natte bikini meerijden.

Fiat Eden Roc

Amphicar (1961)
Snoezig amfibievoertuigje met staartvinnetjes, bekend door de Belgische tv-serie Kapitein Zeppos. Het was helaas geen goeie auto, noch een goeie boot. Time Magazine schreef: 'A vehicle that promised to revolutionize drowning.'

Amphicar

Rinspeed Squba en Splash (2004-2008)
Van een Zwitsers bedrijf dat steeds weer de malste voertuigen uitvindt. Zoals deze onderwatercabriolet (Squba) en hovercraftauto (Splash), geïnspireerd op de duikboot-Lotus van James Bond uit The Spy Who Loved Me.

De Splash
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden