De val van een een briljant advocaat

Als commissaris van Binck ging hij in de fout. Zijn inquisiteurs vermoeden dat er meer aan de hand is, zijn pleitbezorgers spreken van een ‘stommiteit’....

Ongenadig hard is de val van Charles Langereis, advocaat, fiscalist en grossier in bijbanen in het bedrijfsleven en bij de rechterlijke macht. Hij maakte naam als briljant belastingexpert en als scherpzinnig topadviseur. Als belegger in kleinere beursfondsen werd hij rijk. Onder commissarissen, in de politiek, in de universitaire wereld, in de beleggerswereld, onder de nouveau riches met hun jachten aan de Côte d’Azur – overal bewoog hij zich even gemakkelijk.

Tot ruim twee weken geleden. Dan maakt Binck, de beursgenoteerde internetbank voor beleggers, met een kort persbericht bekend dat de 58-jarige Langereis zich ‘om persoonlijke redenen’ direct terugtrekt als commissaris. Een paar dagen later, na publicaties in het Financieele Dagblad, bevestigt Binck dat onderzoek wordt gedaan naar handel met voorkennis rond de publicatie van de kwartaalcijfers uit april 2006, de dinsdag na Pasen.

Directielid Kalo Bagijn was de donderdag voorafgaand aan de publicatie, bij zijn dagelijkse rondgang langs beleggerssites, gestuit op een forumdiscussie op website IEX waarbij werd gestrooid met citaten uit het concept persbericht. Er is gelekt, ziet hij. Hij meldt dat bij de toezichthouder, de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Die begint een onderzoek en doet vervolgens aangifte bij het Openbaar Ministerie.

Dat wordt twee weken geleden bekend. Langereis geeft dan in een schriftelijke verklaring toe dat hij ‘een ernstige fout’ heeft gemaakt en het vertrouwen heeft geschonden dat hij als commissaris geniet. Hij ontkent elke betrokkenheid bij mogelijke handel met voorkennis, maar zegt wel op Goede Vrijdag vorig jaar het persbericht over de kwartaalcijfers naar een vriend te hebben gestuurd, de zakenman Bob Sijthoff. Via een racemaat van Sijthoff, Bert Ploeg, zou de inhoud vervolgens op de betreffende internetsite terecht zijn gekomen. Sijthoff en Ploeg ontkennen ook elke betrokkenheid bij mogelijke handel met voorkennis.

Langereis’ verklaring maakt aan de speculaties geen einde. Dat is ook niet zo gek: er zitten tegenstrijdigheden in wat nu bekend is. Zo stonden de winstcijfers volgens Binck al eerder op de betreffende site dan het moment waarop de ex-commissaris zegt te hebben gelekt.

Een aantal collega’s van Langereis – zowel hoogleraren als advocaten – zegt daarom, zonder dat ze willen worden geciteerd, dat er meer aan de hand moet zijn. Ja, natuurlijk, het is verboden en bovendien enorm dom om een persbericht voortijdig te versturen. Maar als dat inderdaad die ene fout is, die allereerste stommiteit, als dat bovendien op een moment gebeurt (in het Paasweekeinde) dat er geen voordeel meer te halen valt door te handelen op basis van die gegevens, dan is het tegelijkertijd ook een ‘vrij onschuldige’ fout, zo wordt geredeneerd. In ieder geval zou dat de afstraffing die hem nu ten deel valt (weg als hoogleraar bij de Universiteit Leiden, weg als partner bij het advocatenkantoor Spigthoff, persona non grata in kringen van onbesproken gedrag) niet rechtvaardigen.

Dit is de donkere visie op de zaak-Langereis: de man heeft meer te verbergen dan een moment van onnadenkendheid op Goede Vrijdag 2006. Vandaar zijn overhaaste vlucht uit het maatschappelijke leven.

De lichte visie geeft anderen de schuld van Langereis’ val. Ja, dit was ‘één enkele stommiteit’, zeggen zijn pleitbezorgers, die overigens ook niet met naam in toenaam genoemd willen worden. Langereis wordt nu niet rechtvaardig behandeld, zeggen ze, want hij wordt afgerekend met openbaarheid. Geen eerlijk proces, maar trial by media. En in zo’n geval gaat het niet om argumenten, maar om de omvang van de krantenkoppen. Bij deze visie horen verdachtmakingen richting AFM: de toezichthouder zou informatie hebben gelekt, om sneller en effectiever resultaat te boeken dan via reeksen procedures en rechtszaken. De AFM ontkent dat vanzelfsprekend.

Bij de donkere visie horen andere typeringen van Langereis dan bij de lichte. Kijk hoe hij zich liet portretteren op de website van Spigthoff: jasje los, hand in de zak, met daarnaast als typering ‘angry young eminence grise’. Parmantig, vol vertrouwen, vindt de een. De ander houdt het bij arrogant.

Ambitie als karaktereigenschap komt in alle beschrijvingen terug, al spreekt een collega uit de tijd dat Langereis in Tilburg aan zijn promotie werkte van ‘een beetje luie man, wat linksig, die af en toe met zijn hond kwam aankuieren om een paar uurtjes te werken’.

Maar na zijn promotie in 1986 duikt hij als fiscaal specialist het bedrijfsleven in. In dienst van Stibbe Advocaten wordt hij ingehuurd door grote verzekeringsmaatschappijen om met de Belastingdienst in de slag te gaan over de reserves die verzekeraars al dan niet mogen aanhouden.

In de jaren negentig wordt hij de money maker van de fiscale sectie van Stibbe. Het ‘linksige’ is hij dan ook kwijt: de VVD wordt zijn partij. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 buigt hij zich voor die partij over de belastingparagraaf in het verkiezingsprogramma.

Intussen is hij actief als belegger. In 1999 wordt hij commissaris van het handelshuis AOT. Volgens het jaarverslag over 2002 bezit Langereis dan bijna 700 duizend aandelen AOT. Na het samengaan met Binck in 2004 worden dat aandelen Binck. Volgens de registers van de AFM verkoopt Langereis begin februari 2006 ongeveer 250 duizend aandelen, tegen een koers van 11 euro. Ook in augustus doet hij nog zo’n 60 duizend aandelen van de hand. Daarna handelt hij niet meer.

Na een kort avontuur bij de Britse firma Freshfields, komt hij in 2002 bij Spigthoff terecht. De val komt vijf jaar later. ‘Een terechte, maar even zo goed hoge prijs voor zijn misstap’, zegt Leo Spigt, een van de oprichters van het kantoor.

Aan de Universiteit Leiden heeft zijn vertrek als deeltijd-hoogleraar belastingrechter minder stof doen opwaaien dan onder advocaten. Het betrof een zogenoemde nul-aanstelling, aldus de woordvoerder van de universiteit. ‘Eigenlijk zagen we hem nooit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden