De Theatercompagnie krijgt gelijk van rechter

Stopzetten van subsidie aan gezelschap van Theu Boermans onrechtmatig...

amsterdam Het besluit van het Fonds voor de Podiumkunsten geen subsidie toe te kennen aan De Theatercompagnie is door de Amsterdamse rechter vernietigd. Volgens de rechtbank is een van de leden van de adviescommissie Theater niet onpartijdig. Daarom is het advies ‘ondeugdelijk’ en is er geen juridische basis meer om de Theatercompagnie subsidie te onthouden.

Het betreffende commissielid is Jarrod Francisco, in het dagelijks leven directeur van de Stichting Likeminds. Dat ook zijn stichting een subsidieaanvraag indiende bij hetzelfde Fonds waarbij hij adviseur is, acht de rechtbank ongepast. De redenering daarachter is dat hoe minder geld aan anderen wordt gegeven, hoe meer kans de Stichting Likeminds zelf op subsidie had. Temeer daar ongeveer 2,5 keer zoveel geld werd aangevraagd als beschikbaar was.

‘Het geeft maar weer eens aan dat het huidige beoordelingssysteem voor subsidies zeer wankel is. Het is toch merkwaardig dat wij beoordeeld worden door een collega die ook zelf belangen heeft.’ Dat zegt Hans Brouwer, zakelijk directeur van De Theatercompagnie. Een beetje een feestdag, zo omschrijft hij de sfeer op zijn kantoor toen dinsdag de uitspraak van de rechtbank binnenkwam. Theu Boermans, artistiek leider van het gezelschap zegt ‘gepast blij en bescheiden tevreden’ te zijn.

Volgens Brouwer kan deze uitspraak grote consequenties hebben voor de manier waarop in Nederland geadviseerd wordt over kunst. ‘Hiermee wordt de bijl aan de wortels van het systeem gezet. Want feitelijk kunnen nu ook alle andere afgewezen instellingen zich beroepen op partijdigheid van een van de adviseurs.’

Voor George Lawson, directeur van het Fonds voor de Podiumkunsten, komt de uitspraak van de rechter als een volkomen verrassing. Hij noemt de uitspraak ‘opmerkelijk, en dat is een understatement.’ Na overleg dinsdag met de juridische adviseurs van het Fonds is inmiddels besloten in beroep te gaan bij de Raad van State.

Lawson: ‘Dit is een principiële zaak, omdat het hele subsidiesysteem hiermee op losse schroeven wordt gezet. Wij willen dan ook dat de Raad van State deze uitspraak toetst.’

Volgens Lawson is het juist van belang om bij de adviescommissies deskundigen uit de praktijk te betrekken – het zogenaamde peer review principe. ‘Als er dan over hun eigen organisaties wordt gesproken, zijn daar regels voor. Dan gaan ze de gang op. Maar in dit specifieke geval heeft de rechter dus geoordeeld dat adviseur Francisco de schijn tegen heeft.’

De rechter stelt overigens ook vraagtekens bij Jan Zoet, voorzitter van de adviescommissie, en directeur van de Rotterdamse Schouwburg. Zoet is tevens bestuurslid van Toneelgroep Amsterdam, terwijl de verhoudingen tussen TA en Theatercompagnie bepaald niet goed zijn. Hier is echter geen sprake van belangenverstrengeling, vindt de rechter.

Of De Theatercompagnie nu al dan niet een doorstart kan maken, blijft nog ongewis. Per 1 januari van dit jaar zijn alle medewerkers ontslagen, bij gebrek aan subsidie. Een aantal prominenten – onder wie Frits Bolkestein, Femke Halsema, Pierre Bokma en Ed van Thijn – heeft zich destijds sterk gemaakt voor het behoud van de groep.

Lawson hoopt op een snelle behandeling van deze zaak bij de Raad van State. Of, en op welke wijze er daarna opnieuw over De Theatercompagnie geadviseerd moet worden, kan hij nu niet zeggen. ‘Pas als de Raad zich hierover heeft gebogen, kunnen we inschatten wat dat voor het hele systeem betekent, en ook wat het voor de andere aanvragers inhoudt.’

Hans Brouwer maakt zich nog geen illusies over de toekomst van de Theatercompagnie. ‘Natuurlijk zou het fantastisch zijn als wij weer theater kunnen gaan maken. Want nu wij in het gelijk zijn gesteld, ligt er nog steeds een aanvraag voor subsidie. We hopen in ieder geval op snelheid, maar nu is allereerst het Fonds aan zet. Daar moet bepaald worden op welke manier wij opnieuw zullen worden beoordeeld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden