De 'te gevoelige' nevenfunctie van Kees van Dijkhuizen

ABN Amro verzweeg de functie van directeur Kees van Dijkhuizen bij de holding van de Oranjes. Omdat deze raakt aan de privésfeer van de koninklijke familie.

De koninklijke familie op het bordes van paleis Noordeinde tijdens Prinsjesdag.Beeld Jerry Lampen / ANP

Financieel directeur Kees van Dijkhuizen van ABN Amro heeft een nevenfunctie verborgen gehouden als bestuurslid bij de 'financiële holding' van koning Willem-Alexander en leden van de koninklijke familie. Deze Stichting Bewind houdt onder meer toezicht op het vermogen en wikkelt de erfenissen af van leden van de Oranjes.

Deze nevenfunctie van Van Dijkhuizen bij de stichting staat nergens in documenten van de bank vermeld. Het niet publiekelijk melden van de functie is opmerkelijk, omdat juist staatsbank ABN Amro begin dit jaar door de toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) op de vingers werd getikt omdat de bank onvoldoende zicht zou hebben op nevenfuncties van de top. Toen ook nog bleek dat de raad van bestuur een forse salarisverhoging zou krijgen, werd de beursgang van ABN Amro door minister Jeroen Dijsselbloem uitgesteld.

Van Dijkhuizen zegt bij monde van zijn woordvoerder dat de nevenfunctie wel bij de bank bekend is, maar dat vanwege de 'hoge sensitiviteit en privacy, bij wijze van uitzondering' besloten is de nevenfunctie niet in het jaarverslag of op de website te melden. Deze afwijking op 'het geldende beleid' rechtvaardigt de bank met de opmerking 'dat deze nevenfunctie de persoonlijke levenssfeer van de koninklijke familie raakt'. De toezichthouder DNB en de Nederlandse staat, als eigenaar, zijn wel op de hoogte van de bestuursfunctie, aldus de woordvoerder. Alle andere nevenactiviteiten van de topbankier staan wel vermeld op de website van de bank.

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) laat in een reactie weten dat Van Dijkhuizen niet zelf vermogen beheert van de koninklijke familie maar 'als één van de bestuurders van de Stichting Bewind toezicht houdt op de vermogensbeheerder.' DNB wil niet reageren.

Minister Jeroen Dijsselbloem benadrukte na de ophef dit voorjaar juist het belang van transparantie over de bijbanen van de top van ABN Amro. Hij schreef aan de Tweede Kamer: 'iedere commissaris is, evenals iedere bestuurder, tevens al jaren gebonden' aan 'een uitgebreide regeling rond tegenstrijdige belangen en heeft onder meer de verplichting om elk (potentieel) tegenstrijdig belang direct te melden'.

Nu laat Dijsselbloem weten 'begrip' te hebben voor 'de overwegingen van de bank'.

Tegenstrijdig belang

Het is de bedoeling dat ABN Amro begin volgend jaar weer naar de beurs gaat. Van Dijkhuizen speelt hierbij als financieel directeur een centrale rol. De nevenfunctie van Van Dijkhuizen kan spanning opleveren, omdat hij als ABN-topman kennis heeft van onder meer koersgevoelige informatie. Tegelijkertijd houdt hij als bestuurslid van de Stichting Bewind toezicht op het beheren van het vermogen van de koninklijke familie, dat voor een deel in aandelen zit.

Een woordvoerder van ABN Amro zegt dat de bank 'geen enkele aanwijzing heeft voor enig tegenstrijdig belang'. Maar hoogleraar Forensische Accountancy Marcel Pheijffer vindt het 'opmerkelijk' dat de nevenfunctie van Van Dijkhuizen - 'in strijd met de voorschriften' - niet openbaar is gemaakt.

'De functie is immers reeds openbaar omdat deze eenvoudig bij de Kamer van Koophandel is op te vragen. Daarom is het argument van sensitiviteit en privacy als door de bank opgegeven niet valide', aldus Pheiffer. 'In 2009 zijn Kamervragen beantwoord over de stichtingen van het Koninklijk Huis. Alle namen van de toenmalige bestuurders en betrokkenen zijn toen door de minister-president gemeld. Hoezo sensitiviteit en privacy? Het zijn weinig overtuigende argumenten.'

Kees van Dijkhuizen.Beeld Paul Dijkstra

Tussen de koninklijke familie en ABN Amro bestaat een historisch gegroeide financiële verwantschap. Dat schrijft het bedrijf ook op de eigen website. 'Al sinds de bank nog de Nederlandsche Handel-Maatschappij heette, heeft ABN Amro sterke banden met het koningshuis, onder andere financieel. Een fraai voorbeeld hiervan is het aandeel in de Nederlandsche Handel-Maatschappij van 1.000 gulden op naam van koningin Wilhelmina.'

De afgelopen jaren hielp ABN Amro de koninklijke familie onder meer bij het opzetten van fiscale constructies waarmee belastingbetaling in Nederland werd ontweken. Daarbij werd ook gebruikt gemaakt van stichtingen. In één van deze stichtingen is tot op heden voormalig ABN Amro-topbankier Jaap Rost Onnes bestuurder. Rost Onnes geldt als een financieel adviseur en vertrouweling van de familie Oranje.

Spilfiguur

Van Dijkhuizen (59) geldt als een spilfiguur in de Nederlandse financiële wereld. De voormalige topambtenaar maakte in 2013 de overstap van financieel topman van de NIBC-bank naar ABN Amro. Ook is hij voorzitter van de commissie van Toezicht van Nederlandse Vereniging van Banken. Als financieel topman (CFO) en lid van de raad van bestuur van de bank heeft hij op 4 juli 2013 de zogeheten 'bankierseed' getekend. Daarin zweert Van Dijkhuizen dat hij geen misbruik zal maken van zijn kennis als bankier en zich 'open en toetsbaar' zal opstellen. In haar code voor Corporate Governance verklaart de bank altijd 'volledig transparant naar stakeholders en marktpartijen' te zijn.

De Stichting Bewind, gevestigd op het adres van Paleis Noordeinde, is volgens de statuten onder meer verantwoordelijk voor de afwikkeling van erfenissen van leden van de koninklijke familie. Zo werd in 2005 door de stichting de erfenis van prinses Juliana, die in 2004 overleed, afgewikkeld. Toenmalig koningin Beatrix kreeg daardoor landgoed De Horsten, terwijl haar zus Margriet eigenaar werd van twee boerderijen op het landgoed.

De bestuursleden van de stichting worden rechtstreeks benoemd door de 'Drager van de Kroon', die commissaris van de stichting is. Dat blijkt uit de statuten van de stichting. ABN Amro-topman Van Dijkhuizen werd in juni 2010 benoemd, toen prinses Beatrix nog vorstin was. In de statuten staat dat de stichting naast het afwikkelen van erfenissen optreedt als 'bewindvoerder in alle gevallen, waarin een bewind of beheer is ingesteld over zaken, verkregen door personen die behoren tot de besloten kring'.

Mede-bestuursleden van Van Dijkhuizen in de stichting zijn oud-bankier Steven Kaempfer en advocaat Pierre Nijnens. Nijnens was eerder bestuurder van een stichting die het vermogen van Prinses Christina via belastingparadijs Guernsey beheerde.

Over het vermogen van de koninklijke familie zijn weinig harde feiten bekend. Al jaren wordt melding gemaakt van de veronderstelde rijkdom van de koning en zijn familie. Ze zouden aandelen bezitten in ABN Amro, Shell en Unilever. Over de hoeveelheden en bedragen is geen informatie bekend. De enige belegging bleek in 2010 uit een bericht van de Volkskrant: koningin Beatrix had een deel van haar portefeuille in JPMorgan Asia Equity belegd.

Met medewerking van Sybren Kooistra

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden