De Soeharto-index

DE KINDEREN van ex-president Soeharto begonnen zeventien jaar geleden met enkele kleine handelsmaatschappijtjes. Nu doen ze in ruwe olie, beheren pijpleidingen, verschepen vloeibaar gas en bouwen voor miljarden dollars aan petrochemische installaties....

Indonesische onderzoekers hebben wel eens geprobeerd het net van bedrijven te ontrafelen, maar dat is hun nauwelijks gelukt. Wel is bekend dat Soeharto's tweede zoon Bambang betrokken is bij zo'n 140 bedrijven.

De oudste dochter Siti Hardiyanti Rukmana, ook bekend als Tutut, heeft banden met een honderdtal ondernemingen. Terwijl de jongste zoon Huotomo Mandala Putra (Tommy) bij ongeveer zeventig bedrijven betrokken is.

De kinderen Soeharto zitten midden in het Indonesische economische systeem. Een aantal van hun bedrijven is aan de beurs van Jakarta genoteerd. Het verging hun deze historische dagen niet best.

Bimantara Citra, een conglomeraat in de petrochemie, telecommunicatie en massamedia, dat door Bambang wordt bestuurd, verloor 25 rupiah op 375. Dit aandeel heeft nog maar een tiende van de waarde van juli 1997.

Met het door zijn zus Tutut gerunde Citra Marga gaat het al niet veel beter. De aandelen van dit bedrijf, dat zich bezighoudt met wegenbouw en infrastructuur, noteren nog maar eenderde van vorig jaar. Beide conglomeraten lijden vooral onder aanhoudende geruchten van nationaliseringen.

Niet bekend

Bambang had een miljard dollar geïnvesteerd in een joint venture met de Koreaanse autofabrikant Hyundai. Hij kwam er achter dat broer Tommy toestemming had gekregen om een hele productielijn voor auto's te importeren, zonder dat hij daarvoor de gebruikelijke invoerrechten behoefde te betalen.

Bambang was daar niet blij mee en begon een eigen lobby. Tevergeefs. Toen ook nog bleek dat zus Tutut zich beijverde voor een eigen automerk, ging al snel de grap dat Indonesië binnenkort zes automerken zou hebben, één voor elk kind van Soeharto.

Terug naar de beurs. Indofood Sukses, de grootste producent van instant pasta, en bestuurd door vrienden en familie van Soeharto kreeg ook een harde klap. Het aandeel ging 600 rupiah onderuit op 2800.

De grootse autofabrikant van Indonesië, Astra International, deed het iets beter. Bij Astra zit Soeharto's kaptaalkrachtige vriend Bob Hassan aan het roer. Zijn bedrijf importeert vrijwel alle onderdelen die het nodig heeft en is dus erg gevoelig voor de stand van de rupiah. De Indonesische munt steeg gisteren weer iets ten opzichte van de dollar.

De Soeharto's hebben ongeveer een zesde van de aandelen van Astra in handen. Ondanks de stijging van vrijdag hebben ze daar de afgelopen tijd weinig aan gehad. Astra verloor ongeveer 75 procent van zijn waarde. Humpuss Intermoda, het bedrijf van Soeharto's jongste zoon benevens race-gek Tommy, is sinds december van het vorige jaar aan de beurs genoteerd. Sindsdien is het meer dan 10 procent in waarde gedaald.

Het Nederlandse bedrijf Datastream heeft de waarde van de Soeharto fondsen bij elkaar opgeteld en afgezet tegen de belangrijkste index van Jakarta. Belangrijkste conclusie: De 'Soeharto Index' doet het sinds eind vorig jaar een stuk slechter dan de Jakarta composite index. Verloren de Indonesische aandelen sinds vorig jaar ongeveer 43 procent, de Soeharto-bedrijven kelderden maar liefst 87 procent.

Of het verval van de Soeharto-index doorzet hangt volgens analisten af van de vraag in hoeverre de nieuwe leider Habibie de economie doeltreffend zal kunnen hervormen. De regering zal de bedrijven van de kinderen overnemen, verwacht een analist in Singapore. 'Misschien is het geen slecht idee ze te nationaliseren. Als Habibie zegt: 'Okee, dit is nu van het volk' dan wordt hij de man van het jaar van het weekblad Time.'

Harry van Gelder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden