De schaamte van de financiële adviseur

'Ik wist niet wat ik allemaal kon, zonder mijn maandlasten te verhogen. Maar ik heb nu een nieuwe badkamer en betaal niets extra voor mijn hypotheek', zegt een blije juffrouw in een reclamefolder van zo'n hypotheekwinkel die de laatste jaren als paddestoelen uit de grond zijn geschoten....

De boodschap is duidelijk. De lezer is gek als hij spaart voor zijn grote uitgaven. Hij kan veel beter de overwaarde van zijn huis benutten door zijn hypotheek 'over te sluiten'. Daarmee verhoogt hij zijn schuld, maar verlaagt zijn maandlasten door bijvoorbeeld een lager tempo van aflossingen.

Dat de vriendelijke juffrouw een korte-termijn-voordeel behaalt, maar een lange-termijn-risico neemt, zegt de hypotheektussenpersoon er niet bij. Hij zou wel gek zijn want hij heeft het moeilijk genoeg.

Na een paar topjaren zit de hypotheekbemiddeling opeens in de hoek waar de klappen vallen. Vergeleken met het eerste halfjaar van 1999 is het aantal nieuwe hypotheken met 22 procent afgenomen, zo meldde het kadaster begin vorige week. Het aantal oversluitingen daalde zelfs met 52 procent, meer dan een halvering.

Dat zal wel pijn doen bij de hypotheektussenpersonen, is de automatische reactie, maar dat valt reuze mee. 'Wij hebben ons nooit zo op deze markt gestort', meldt Piet Vissers, directeur van de Vissers Finance Groep in Amsterdam: 'Oversluiten maakte vorig jaar de helft van onze omzet uit en dat is nu een kwart.'

Ook de Hypotheker, de grootste hypotheekbemiddelaar van Nederland met een marktaandeel van 7 procent, is niet rouwig over het verlies aan omzet. 'We hebben ons nooit zo met deze onderkant van de markt bezig gehouden', meldt een woordvoerder. Oversluiten maakt bij deze keten 30 procent van de omzet uit. 'Dat is de helft van het gemiddelde in de branche', aldus de woordvoerder. Dan lijdt de rest pijn.

Niet waar. Welke tussenpersoon je ook benadert, niemand vindt het erg - of wil dat toegeven - dat de bloeitijd van het oversluiten voorbij lijkt. De Hypotheekshop niet; de FDC-hypotheekadviseur niet, Hypotheekvisie ook niet; Huis & Hypotheek? Geen gemopper.

Toch zijn deze ketens samen met de Hypotheker goed voor meer dan 15 procent van de hypotheekmarkt. Ze zien allemaal de omzetten teruglopen. De omzetdaling is overigens niet zo dramatisch als de teruggang van het aantal afgesloten hypotheken, omdat het gemiddelde hypotheekbedrag fors is toegenomen. Gemiddeld bedraagt een nieuwe hypotheek nu 390 duizend gulden, tegenover drie ton een jaar geleden, zo meldt de Hypotheker.

Banken, verzekeraars en andere hypotheekinstellingen belonen een tussenpersoon vaak met 2 procent van het hypotheekbedrag. Een tussenpersoon vangt gemiddeld 7800 gulden per afgeronde transactie - 2 procent van 390 duizend gulden.

Makkelijk verdiend, zo lijkt het, maar dat is te simpel, stelt Piet Vissers. 'We zijn met een oversluiting veel langer bezig dan met een gewone eerste hypotheek bij een verhuizing.'

De reden van de onverschilligheid bij de tussenpersonen is simpel. 'Het is geen markt waar je trots op bent', geeft een werkneemster van De Hypotheker toe. 'Iedereen kan een sommetje maken waaruit blijkt dat oversluiten aantrekkelijk is, vooral als daarbij wordt vergeten te vermelden dat de lange-termijn-risico's toenemen', meldt een concurrent bij de Hypotheekshop.

De hypotheekbranche lijkt door de marktontwikkelingen kortom bevrijd. Ze kunnen het zich ook veroorloven, want Dun & Bradstreet meldt dat er dit jaar slechts 3 hypotheektusenpersonen failliet zijn gegaan, één meer dan vorige jaar in dezelfde periode.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden