Reconstructie Jaren 10

De revolutie van de jaren 10: van traditionele maakindustrie naar digitale platformen

In één decennium veranderde alles: van traditionele maakindustrie naar platformbedrijven. In de VS overschaduwt de Faang zelfs Exxon Mobil, in Nederland is chipsmachinefabrikant de grote ster op de beurs.

Beeld EPA

Tien jaar geleden waren Exxon Mobil, General Electric en General Motors nog de grootmachten in het Amerikaanse bedrijfsleven. Nu past de beurswaarde van Exxon Mobil vier keer in die van Apple en Microsoft en drie keer in die van Google. Exxon Mobil is nu een kleintje en General Electric en General Motors zijn zelfs niet meer terug te vinden in de Dow Jones-index van dertig belangrijkste Amerikaanse bedrijven.

‘De structuur van corporate America is revolutionair veranderd. Het belang van de industrie, energieopwekking en materialen is de laatste kwart eeuw van 35 naar 17 procent gedaald, die van de ict is van 5 naar 25 procent gestegen’, zegt Jack Neele, fondsbeheerder van Robeco. Microsoft en Apple zijn nu op de beurs van New York elk meer dan 1.200 miljard dollar waard. In de afgelopen tien jaar zijn de beursindices in de VS bijna verdrievoudigd en die van Europa meer dan verdubbeld. De trend wordt nu gezet door de Faang (Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Google). 

Jaap Koelewijn, hoogleraar corporate finance op Nyenrode, zegt dat de ict-sector de rol van de traditionele maakindustrie heeft overgenomen. Bedrijven als Google, Amazon, Facebook en Netflix faciliteren voor een groot deel alleen en zijn daarmee uitgegroeid tot de grootste bedrijven in de wereld. De opkomst van de sociale media ging gepaard met een spectaculaire verandering van de arbeidsmarkt. Tien jaar geleden was er nog grote vrees voor een hoge structurele werkloosheid als gevolg van digitalisering en robotisering. Die zou tot een enorme vernietiging van banen  leiden. Maar tien jaar later heerst er juist enorme krapte op de arbeidsmarkt. Het is een gevolg van flexibilisering en mondialisering. Daarnaast is arbeid relatief goedkoop geworden: de lonen houden de groei van de economie allang niet meer bij.

De AEX-index van Amsterdam ging van 335,33 op 31 december 2009 naar 604,58 punten, een stijging van 80 procent. ‘Maar als daar het dividend wordt bijgeteld, zoals bij andere indices gebeurt, zou de stijging zeker meer dan 150 procent zijn’, aldus Jack Neele, fondsbeheerder bij Robeco. De koersstijgingen op de beurs gaan vele malen harder dan de groei van de economie, die gemiddeld op 2 procent lag.

De ‘whatever it takes’-uitspraak van Mario Draghi in 2012 veranderde alles. Beeld via REUTERS

Het beursjaar 2019 was het beste beursjaar van de jaren tien met een stijging van 23,9 procent. Slechts twee jaren in dit decennium gingen de koersen omlaag: in 2011 en 2018 – beide keren met ruim 10 procent. Voor de rest was het hosanna. Behalve de opkomst van nieuwe bedrijven in de technologiesector – in Nederland is de stijging van de index voor een groot deel te danken aan het fonds ASML – heeft ook de dalende rente een grote rol gespeeld. Het aandeel van de chipsmachinefabrikant vertienvoudigde afgelopen decennium in waarde. Het jaarlijkse rendement op een aandeel ASML was inclusief dividend 24,9 procent. Ter vergelijking: voor de gehele AEX-index was het jaarrendement 8 procent. In de VS vertienvoudigde in de jaren tien de koers van het aandeel Apple.

Koelewijn denkt dat aandelenbeleggers vooral Mario Draghi moeten danken. ‘Terugkijkend kun je zeggen dat zijn ‘whatever it takes’-uitspraak in 2012 alles veranderde. Het idee van de euro was dat het vanzelf zou leiden tot de convergentie van de economieën. Toen dat mislukte, lieten de overheden de centrale banken de ijzers uit het vuur slepen door renteverlagingen en opkoopprogramma’s, waardoor de economieën in Zuid-Europa die van Noord-Europa konden bijbenen.’ Het gevolg was dat de rente daalde: van bijna 4 procent naar nog geen 0 procent. Aandelen werden daardoor extra aantrekkelijk gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden