De Pluim: Nederland heeft een 'waanzinnig' spoorwegennet

Ze zijn te vol, te laat en vallen acuut stil bij het eerste sneeuwvlokje: de Nederlandse treinen hebben een slecht imago. De NS, de grootste treinvervoerder van Nederland, is vaak het gespreksonderwerp van de dag, met opmerkingen als 'zie je wel', 'altijd gezeik met de trein' en 'het kan ook nooit eens goed gaan'. Toch wordt in het buitenland met jaloezie naar het Nederlandse spoorwegennet gekeken, weet Graham Currie, hoogleraar internationaal openbaar vervoer aan de Monash University in Melbourne. 'Dat er straks iedere tien minuten een trein van Eindhoven naar Amsterdam vertrekt, is waanzinnig.'

De treinen rijden juist ontzettend op tijd. Beeld anp

Hoe goed scoort het Nederlandse spoorwegennet op internationale lijstjes?

'Op bepaalde punten scoren jullie beter dan op andere, maar al met al hoort het Nederlandse spoor zeker in de top tien thuis. Jullie klagen misschien, maar uit onderzoek blijkt ook dat Nederlanders over veel dingen best tevreden zijn. Jullie grootste kwaliteit is dat de treinen ontzettend vaak rijden. Daarin onderscheiden jullie je wereldwijd. Iemand die een blik op jullie spoorkaart werpt, is bijna geneigd te denken dat hij naar een stad kijkt. Iedere tien minuten een trein tussen verschillende steden: zulke verbindingen zijn uniek.'

Dat kan wel zo zijn, maar als ze niet op tijd rijden heb je er niet veel aan.

'Maar de treinen rijden, gezien de frequentie, juist ontzettend op tijd. Natuurlijk zijn er landen waar de treinen zich nog beter aan de planning houden, maar daar rijden ze veel minder vaak dezelfde route per uur. Qua punctualiteit hoort Nederland bij de top 10 procent wereldwijd, of toch zeker bij de top 20 procent. Dat is veel hoger dan je met zo'n frequentie zou verwachten. Zulke cijfers laten zien hoe goed jullie het doen.'

Wat is 'De Pluim'?

Het nieuws wordt vaak beheerst door misstanden en andere zaken die niet goed gaan. Maar gelukkig zijn er ook veel dingen die we wel mooi voor elkaar hebben hier in Nederland. En vaak hebben we dat zelf niet eens zo in de gaten. In de rubriek De Pluim gaan we naar deze zaken op zoek. Onze fietscultuur, onze waterwerken, ons spoorwegennet: wat kan op jaloerse blikken uit het buitenland rekenen? En waarom eigenlijk?

Hebben landen als Zwitserland en Japan het niet veel beter voor elkaar?

'Die landen hebben de beste spoorwegennetten van het universum! Waarom zou je je daarmee vergelijken? Kijk liever naar landen als Zweden, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, om er maar een paar te noemen. Die hebben stuk voor stuk een minder goed spoornetwerk. Er zijn inderdaad wel landen waar de treinen vaker op tijd rijden dan in Nederland, maar het zijn er zeker niet veel.'

Graham Currie, hoogleraar internationaal openbaar vervoer aan de Universiteit van Melbourne: 'Er zijn inderdaad wel landen waar de treinen vaker op tijd rijden dan Nederland, maar het zijn er zeker niet veel.'

Toegegeven: de treinen rijden vaak. Maar we hangen er wel met de benen uit, zo druk zijn ze.

'Dat laat in ieder geval zien dat de treinen vaak genoeg gebruikt worden, en dat komt weer door de hoge frequentie. Daardoor ben je snel van de een op de andere plek als je de trein neemt. En ja: soms moet je staan in de trein. Maar als dat niet langer is dan twintig tot dertig minuten, is dat acceptabel.'

Dat is makkelijk praten voor iemand die in Australië woont.

'In 2011 woonde ik zes maanden in Delft, en toen nam ik heel vaak de trein. Ook ik moest soms staan. Overigens werden in die tijd naar mijn gevoel alle treinstations verbouwd: dat van Delft, maar ook van Rotterdam, Utrecht en Arnhem. De kwaliteit van die nieuwe stations ligt echt ongelofelijk hoog. Rotterdam Centraal is een paleis, Amsterdam Centraal een kathedraal in treinenland. Sowieso is het een actieve bedoening op de Nederlandse stations, met veel faciliteiten. Erg fijn.'

Nederlanders moeten dus ophouden met hun geklaag over het spoor?

'Het is erg gebruikelijk voor mensen om de spoorsystemen van hun eigen land te bekritiseren - ze kunnen het immers nauwelijks vergelijken met dat van andere landen - maar zeker in jullie geval zou dat niet terecht zijn. Jullie spoorkaart mag eruit zien als dat van een metropool, maar dat betekent nog niet dat je dezelfde stiptheid als van een metrosysteem kan verwachten. Op het spoor heb je te maken met sneeuw, ijs, en aanrijdingen met dieren en personen, waardoor de treinen soms vertraagd zijn of niet rijden. Als we dat allemaal meenemen, doen jullie het boven verwachting goed.'

Beeld Jaarverslag 2016 NS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden