Column Frank Kalshoven

De laatste maatregelen voor een miljoen banen extra

Minister Wouter ­Koolmees van Sociale Zaken schreef een paar weken geleden in Het FD over de ­arbeidsmarkt dat ‘de principes en instituties uit het verleden’ niet meer passen ‘bij de ontwikkelingen van nu en morgen’. Daar had en heeft hij gelijk in. Samen hebben we Koolmees de afgelopen weken geholpen, zowel aan een helder doel – structureel een miljoen banen extra – als aan een reeks maatregelen om dat doel te bereiken.

Vandaag: het staartje van de maatregelen, en een poging tot analyse van het geheel.

We moeten het nog over sociale zekerheid hebben.

Maatregel 18: Geef mensen in de bijstand recht op (deeltijd)werk en leerwerkplekken (en beloon ze als ze hiervan gebruikmaken).

Waarom? Omdat het een tussenstap is op weg naar economische zelfstandigheid; omdat mensen zo in een arbeidsritme komen of blijven; omdat we mensen zo de kans bieden hun lage bijstandsinkomen te verhogen.

Maatregel 19: Maak één basisinkomensverzekering voor alle werkenden, ongeacht de oorzaak van het ­inkomensverlies en ongeacht of we werken als werknemer of zelfstandige. Richt de polis in op snelle werkhervatting.

Waarom? Een deel van de werkenden is nu niet verzekerd bij inkomensverlies: de zzp’ers. De verschillende verzekeringen leiden vooral tot hoge uitvoeringskosten en afstemmingsproblemen. De polissen nodigen de verzekerden nu uit tot afwachten, en (kleine) werkgevers hebben er contracthuiver van gekregen door de risico’s die ze moeten nemen met werknemers. De contracthuiver leidt tot doorgeschoten ‘flex’, en het afwachten door verzekerden is fnuikend voor hun loopbaan. Dit kan bestreden worden met uitkeringen die hoog beginnen en snel dalen, met maandelijkse gesprekken met loopbaancoaches, met intensieve scholing voor werk in sectoren waar vraag is naar werkenden.

Is dit alles? Nee, dit is niet alles. Lezers bedachten ook maatregelen buiten de drie kerndomeinen om, maar deze laat ik nu buiten beschouwing.

De hamvraag is: tellen de negentien maatregelen van de afgelopen weken op tot een miljoen banen extra? Mijn vermoeden: we komen in de buurt. Waarop is dit gebaseerd?

Eén: de maatregelen vergroten het arbeidsaanbod. Meer mensen (dan nu) zullen hun arbeid willen ­aanbieden omdat de belasting erop lager is, de sociale zekerheid hen de kant van de arbeidsmarkt opstuurt, en omdat ze (via bij- en omscholing in de sociale ­zekerheid en hierbuiten) meer kansen zien op werk. Het ­leven lang leren vergroot niet alleen het aanbod, maar ook de kwaliteit ervan. Omdat discriminatie vurig bestreden wordt, wordt het voor betrokkenen ook weer aantrekkelijk om te solliciteren. Door die ene organisatie voor jonge kinderen die het hele jaar open is wordt het aantrekkelijker om (meer uren) te werken. Het ­zevenjaarscontract helpt voorkomen dat werkenden inzakken, en de boel de boel laten.

Twee: de maatregelen vergroten de vraag naar ­arbeid. Voor particulieren loopt dat via de dienstencheque. Voor bedrijven loopt dit via de lagere lasten op arbeid, het wegnemen van de contracthuiver (zowel bij ziekterisico’s als ontslagvergoeding), en het opengooien van de arbeidsmarkt onder het minimumloon. De publieke sector vraagt meer arbeid door de impuls voor de publieke ruimte, en het omvormen van vrijwilligerswerk naar echte banen.

Het is eenvoudige economische logica dat als het arbeidsaanbod toeneemt én de vraag naar arbeid, de werkgelegenheid zal stijgen. Met een miljoen? Daarvoor moeten al deze maatregelen worden voorzien van uitwerking, en maat en getal. Dat lijkt iets voor het ministerie van SZW.

Mag ik minister Koolmees om te beginnen vragen om een inhoudelijke reactie? Eens met het doel? Eens met de maatregelen? We lezen het graag.

Minister Wouter ­Koolmees van Sociale Zaken schreef een paar weken geleden in Het FD over de ­arbeidsmarkt dat ‘de principes en instituties uit het verleden’ niet meer passen ‘bij de ontwikkelingen van nu en morgen’. Daar had en heeft hij gelijk in. Samen hebben we Koolmees de afgelopen weken geholpen, zowel aan een helder doel – structureel een miljoen banen extra – als aan een reeks maatregelen om dat doel te bereiken.

Maatregel  1 t/m 7.
Maatregel 8 t/m 17.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.