Column Koen Haegens

De inflatie-olifant van Christine Lagarde

Waartoe vindt ú dat centrale bankiers op aarde zijn? Veel mensen zullen antwoorden: de werkloosheid laag houden. Of zorgen dat de economie blijft groeien. Weinig Nederlanders zullen over prijsstabiliteit beginnen. Laat staan dat iemand vroom het mantra van de Europese Centrale Bank (ECB) opdreunt. Weet u wat míjn leven nou mooier zou maken? Een geldontwaarding van onder, maar dicht bij de 2 procent!

Toch is zo’n inflatiedoel precies waarnaar centrale banken overal ter wereld streven. Dus verlaagde de Federal Reserve opnieuw de rente. Vorige maand besloot scheidend ECB-president Mario Draghi zijn opkoopprogramma van staats- en bedrijfsschulden te hervatten. In totaal heeft Frankfurt al voor meer dan 2.500 miljard euro obligaties aangeschaft.

Zelden hebben monetaire finesses de gemoederen zó verhit. Vier op de vijf economen betwijfelt of een nieuwe ronde goedkoop geld de inflatie werkelijk aanjaagt. Ondertussen dreigen in Nederland de pensioenen volgend jaar gekort te worden. Sparen levert niets meer op en er ontstaan financiële zeepbellen.

Over de fundamentelere vraag die zich aandient, blijft het angstvallig stil. Waarom zijn centrale bankiers in de ban van dat mysterieuze inflatiecijfer? Tot de crisis was geldontwaarding de kilometerteller van de economie. Hield je die in de hand, dan konden banen en bedrijvigheid gestaag groeien. Bijkomend voordeel: de inflatie sturen via de rente oogt voor het grote publiek als een technische exercitie. Geen politiek beladen keuze.

Maar nu is de kilometerteller stuk. Terwijl de ECB het gaspedaal nog dieper indrukt, zoekt de leek vergeefs naar het idee achter deze dollemansrit. Want zelfs als de inflatie in de eurozone (nu 0,8 procent) wél iets zou oplopen — hoe is de doorsnee Europeaan daarmee geholpen? Welvaart en banen, dat snapt iedereen. Maar of de prijzen op jaarbasis nou met 1,1 of 1,6 procent stijgen?

Die hele inflation targeting lijkt een even omslachtig als achterhaald ritueel. Alsof we de planten water geven door een regendans uit te voeren, in plaats van de tuinslang tevoorschijn te halen. Waarom gebruiken we geen andere graadmeter? De werkloosheid bijvoorbeeld, zoals de Fed (naast inflatie) al doet? Omdat, zo klinkt het, centrale bankiers hun geloofwaardigheid verliezen zodra ze halverwege de wedstrijd de doelpalen verzetten. Omdat hun onafhankelijkheid in het geding is. Omdat we nou eenmaal doen wat we doen.

Als de nieuwe ECB-president Christine Lagarde vrijdag op haar eerste werkdag het ECB-kantoor betreedt, treft ze op haar kamer een olifant van jewelste aan. Ze lijkt er de vrouw niet naar om die te negeren. Afgelopen zomer kondigde ze al aan dat de ECB zich moet beraden op haar monetaire doelen en instrumenten. Een eerste stap zou het versoepelen van het inflatiedoel zijn. Goede kans dat we over tien jaar terugblikken op de 2 procent-obsessie als dat wat het is: een mal stukje monetaire folklore.

Christine Lagarde. Beeld EPA

Wat zijn de gevolgen van het goedkope geldbeleid van de ECB voor u?

Nog één keer doet Mario Draghi vriend en vijand versteld staan door de geldkraan wijdopen te draaien.

Praten, masseren en rekenen: zo kwam Mario Draghi vorige maand tot zijn omstreden ‘bazooka’

Verwarde economen, nieuwe kloven en een schatrijke overheid: dit is wat al dat gratis geld doet met onze wereld.

Moet ik straks betalen om geld opzij te mogen zetten bij mijn bank? 10 vragen over negatieve spaarrentes. Ook handig: 5 alternatieven voor sparen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden