De ideale recessie in Denemarken

Jaren lang gold Deense economie als schoolvoorbeeld...

Van onze verslaggever Evert Nieuwenhuis

AMSTERDAM Jarenlang gold Denemarken als het paradepaardje van de Europese economie. De Denen leefden in een droomeconomie die werd gekenmerkt door hoge groei, extreem lage werkloosheid, toenemende export en overschotten op de overheidsbudgetten.

Wie in tijden van mondialisering wil overleven, moet een voorbeeld nemen aan ‘het Deense model’, pleitten vele economen. Het land heeft een open economie en een flexibele arbeidsmarkt. Vooral de zogeheten ‘flexicurity’ duikt op in talloze aanbevelingen. In Denemarken worden niet de banen beschermd, maar de werknemers. Denen kunnen makkelijk ontslagen worden, maar ze krijgen hoge uitkeringen en uitgebreide, door de overheid gesubsidieerde omscholing. Flexibiliteit wordt gecombineerd met zekerheid.

Maar de Deense droom lijkt voorbij. Begin juli maakte het Deense bureau voor de statistiek bekend dat de economie twee achtervolgende kwartalen kromp. Daarmee is Denemarken het eerste Europese land dat officieel in een recessie verkeert. Als klap op de vuurpijl moest maandag een coalitie van Deense banken en de centrale bank de in noodweer verkerende Roskilde Bank redden. Wie had ooit gedacht dat in het zo degelijke Denemarken een bank zou kunnen omvallen? Is Denemarken nog wel een lichtend voorbeeld?

‘De roem van Denemarken is een beetje overtrokken, maar ondanks de recessie is het nog altijd een opmerkelijk sterke economie’, zegt de Deense econoom Jens Lundsgaard. ‘De open economie en de flexibele arbeidsmarkt zijn sterke troeven. Denemarken heeft de afgelopen jaren een opmerkelijke groei doorgemaakt. Om ook op de lange termijn een solide basis te hebben, is deze correctie nodig. De economie raakte oververhit.’ Een recessie als ‘blessing in disguise’.

Lundsgaard is hoofdeconoom bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en schreef begin dit jaar een lijvig rapport over de Deense economie. Denemarken staat er ondanks de dip nog sterk voor. ‘De werkloosheid is nog altijd zeer laag. Een punt van zorg is dat de lonen sterker stijgen dan de productiviteit toestaat. Dit kan de inflatie aanwakkeren.’

Ook volgens Torben M. Andersen, hoogleraar economie aan de Deense universiteit van Aarhus, is er geen reden tot paniek. ‘Als je aan een Deen op straat vertelt dat zijn land in een recessie verkeert, zal hij je verbaasd aankijken.’ Ook de problemen met de Roskilde Bank moeten niet worden overdreven. ‘De Roskilde Bank is waarschijnlijk een geval apart. Hij verleende zeer gunstige leningen aan enkele grote onroerendgoedbedrijven.’ Corruptie? Andersen: ‘Dat moet nog blijken, maar het zijn zeer ongebruikelijke praktijken. Gelukkig is Roskilde een kleine bank.’

Andersen is een vooraanstaand econoom en tot voor kort voorzitter van een commissie die de Deense overheid adviseert over de welvaartsstaat. Volgens hem staat de veelgeprezen flexicurity niet onder druk. ‘Dit model ondervindt nog altijd brede steun in Denemarken. Het is eerder een oplossing van het probleem dan de oorzaak, hoewel enkele aanscherpingen nodig zijn. De flexibiliteit stelt bedrijven in staat zich snel aan te passen aan de nieuwe omstandigheden. Ik denk dat Denemarken zal laten zien dat je er niet alleen een boom mee kunt creëren, maar ook een recessie mee kunt overleven.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden