De grote belastingwedloop is begonnen, concludeert onze economieredacteur

Trump verlaagt de vennootschapsbelasting, andere landen kunnen nu niet achterblijven

De grote landen zijn begonnen aan een belastingwedloop naar de bodem. Zoveel is duidelijk na de aankondiging van president Trump, woensdag, dat hij de Amerikaanse vennootschapsbelasting wil verlagen van 35 naar 20 procent. De Franse president Macron wil datzelfde tarief verlagen van 33 naar 20 procent. Het Verenigd Koninkrijk heeft de vennootschapsbelasting de afgelopen jaren al sterk teruggebracht: van 30 procent in 2008 tot 19 procent nu.

Trump kondigde aan dat de vennootschapsbelasting verlaagd wordt naar 20 procent. Beeld photo_news

Het verlagen van de vennootschapsbelasting, de winstbelasting voor bedrijven, is een effectieve manier voor regeringen om ondernemingen - en daarmee werkgelegenheid - naar hun land te lokken. Die extra bedrijvigheid levert extra belastingeninkomsten op, zowel vennootschaps- als inkomstenbelasting.

Niet alleen tropische eilanden in het Caribisch gebied en ministaatjes als Monaco hebben hun economie op lage belastingen gebouwd, dat geldt ook voor EU-landen als Ierland, Luxemburg en deels ook Nederland. En nu gaan ook de grote landen dat doen.

Belastingparadijzen

Premier Theresa May heeft al laten doorschemeren dat het Verenigd Koninkrijk na de Brexit zijn concurrentiepositie zal willen verbeteren met verdere verlagingen tot onder de 15 procent. Het eiland moet zo aantrekkelijk blijven als vestigingsplek voor grote bedrijven. May heeft er verschillende malen op gewezen dat de inkomsten uit de vennootschapsbelasting tot nu toe niet zijn teruggelopen, ondanks de verlagingen van de afgelopen negen jaar.

De Britse schatkist profiteert van het feit dat veel Amerikaanse bedrijven een deel van hun winst in Groot-Brittannië opvoeren in plaats van in hun thuisland de VS. De Amerikaanse multinationals doen dat omdat ze in het VK slechts 19 procent winstbelasting afdragen in plaats van de 35 procent in hun eigen land. Als Trump erin slaagt het Congres mee te krijgen en het Amerikaanse tarief inderdaad naar 20 procent laat dalen, zal ook Groot-Brittannië weer een nieuwe verlaging moeten aankondigen om de Amerikaanse belastingvluchtelingen te behouden.

Europees minimum

Hoogleraar belastingheffing Jan van der Streek van de Universiteit van Amsterdam constateert dat vrijwel alle landen bezig zijn de belastingtarieven voor bedrijven te verlagen. Volgens hem is dat een direct gevolg van afspraken binnen rijkelandenclub OESO. De mogelijkheiden van landen om elkaar te beconcurreren met aftrekposten en andere fiscale voordelen, zijn door die afspraken kleiner geworden. 'De enige manier om bedrijven aan te trekken, is nu het belastingtarief zelf te verlagen.'

In de Europese Unie is nu wel een debat gaande over de invoering van een mogelijk minimumtarief voor de vennootschapsbelasting. Een aantal lidstaten, waaronder Ierland (dat met een tarief van 12,5 procent een van laagste vennootschapsbelastingen ter wereld heeft), moet daar niets van weten.

Wereldwijd lopen de overheidsinkomsten uit de vennootschapsbelasting al jaren terug. 'Dat compenseren ze door verhoging van de inkomstenbelasting en de BTW', zegt Van der Streek. Dat zijn belastingen die vooral burgers betalen. De belastingdruk verschuift dus van bedrijf naar burger. In veel landen is de laatste jaren met name de BTW verhoogd, opdat overheden hun inkomsten op peil konden houden.

Premier Theresa May heeft al laten doorschemeren dat het Verenigd Koninkrijk na de Brexit zijn concurrentiepositie zal willen verbeteren met verdere verlagingen tot onder de 15 procent. Beeld afp

In december noemde Oxfam de wedloop naar lagere vennootschapsbelastingen in een rapport 'uiterst gevaarlijk'. 'Belastingheffing is een methode om armoede te bestrijden. Maar de grote bedrijven ontwijken op industriële schaal belastingen waarmee regeringen de middelen worden onthouden om te investeren in zorg, onderwijs en werkgelegenheid.' Bedrijfswinsten van multinationals lijken zolangzamerhand untaxable te worden, doordat ze boekhoudkundig zo gemakkelijk verplaatst kunnen worden naar een land waar de tarieven het laagst zijn.

Groots in eenvoud, maar is het uitvoerbaar? Lees hier over Trumps belastingplan

De Amerikaanse president Donald Trump heeft gisteren de contouren onthuld van een pakket belastingverlagingen waarvan volgens hem vooral de middeninkomens zullen profiteren.

Het voorstel van Donald Trump dat hij eerder al deed om belastingen te verlagen zonder daar offers voor te brengen, is groots in zijn eenvoud. Het heeft wel een belangrijk nadeel: het moet ook worden uitgevoerd.

Met zijn belastingplan bevoordeelt Donald Trump niet zijn kiezers, maar vooral de rijkste Amerikanen, schreef buitenlandredacteur Bert Lanting in april.

Nieuws over Donald Trump: soms vermakelijk, soms verontrustend en soms gewoon heel raar. We kunnen ons voorstellen dat al dat nieuws nogal overdadig overkomt. Daarom verdelen we het in verschillende categorieën. Wat is echt belangrijk, wat is eigenlijk gewoon business as usual en wat is vooral afleiding?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.