Nieuws Topinkomens

De gematigde jaren zijn voorbij: topinkomens fors omhoog, vooral bij de multinationals

Bestuursvoorzitters in Nederland verdienden vorig jaar 7,2 procent meer dan in 2017, terwijl de cao-lonen met slechts 2,1 procent stegen. Unilever­topman ­Paul Polman kreeg 283 keer zoveel als zijn gemiddelde werknemer.

Ben van Beurden (Shell) verdiende vorig jaar 20,1 miljoen euro aan basissalaris, bonussen, aandelen, pensioen en overige inkomsten. Beeld ANP

Na een aantal gematigde jaren zijn de topinkomens in Nederland vorig jaar weer sterk gestegen. Vooral met dank aan de gestegen winsten en beurskoersen (waardoor hun aandelenpakketten meer waard werden) steeg de totale beloning van de bestuursvoorzitters vorig jaar gemiddeld met 7,2 procent, tot 1,83 miljoen euro.

Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de beloning van de top van 117 toonaangevende bedrijven en instellingen. Koploper is Ben van Beurden van Shell, die vorig jaar 20,1 miljoen euro verdiende aan basissalaris, bonussen, aandelen, pensioen en overige inkomsten. Dat is ruim de helft meer dan een jaar eerder, vooral door een aandelenbonus van ruim 15 miljoen euro. Volgens Shell werd de topman daarmee beloond voor ‘uitstekende prestaties over de afgelopen drie jaar’.

Na Van Beurden volgen Nancy McKinstry van informatieleverancier Wolters Kluwer (13,7 miljoen euro), Gillian Tans van accommodatiewebsite Booking.com (12,7 miljoen), Paul Polman van Unilever (11,7 miljoen) en Jean-François van Boxmeer van Heineken (9 miljoen). De loonkloof tussen top en werkvloer was het grootst bij Unilever, waar ­Polman 283 keer zoveel verdiende als de gemiddelde werknemer.

Uit het jaarlijkse onderzoek blijkt dat de onderlinge verschillen groot zijn. In het bedrijfsleven steeg de beloning gemiddeld met 9,7 procent, tot 2 miljoen euro. Die stijging zit met name bij de grootste bedrijven, de multinationals. Bij de grote Nederlandse bedrijven was het beeld gematigder. Bij staatsbedrijven en (semi)publieke instellingen daalde de beloning fors, met 12 procent tot gemiddeld 418 duizend euro.

De sterke stijging bij de multinationals is pikant. Premier Mark Rutte haalde een maand geleden hard uit naar grote bedrijven ‘waar het geld tegen de plinten klotst. ‘Dan kan het niet zo zijn dat alleen de salarissen van de topmannen echt stijgen.’ Rutte dreigde de lastenverlichting voor het bedrijfsleven aan de burgers te geven, als niet ook de lonen van de werknemers substantieel gaan stijgen.

Loonkosten

De loonkosten bij de onderzochte bedrijven liepen vorig jaar ook flink op, met 5,4 procent. Dat is wat de bedrijven kwijt zijn aan hun werknemers, niet wat die in de portemonnee krijgen. De cao-lonen stegen vorig jaar met 2,1 procent. Werkgeversvereniging VNO-NCW wijst erop dat in de loonkosten ook incidentele beloningen als periodieken zitten. In reactie op Rutte zei VNO-NCW eerder al dat de lonen wel degelijk stijgen, maar dat de koopkracht daarvan opgaat aan lastenverzwaringen van het kabinet.

In totaal stegen de basissalarissen van de top met 6 procent en de bonussen met 2,8 procent. Bij 74 van de 117 onderzochte bedrijven en instellingen kreeg de baas er vorig jaar meer bij. De gemiddelde loonkloof bleef in het bedrijfsleven stabiel op 30: een baas verdiende vorig jaar dus dertig keer zoveel als de gemiddelde werknemer. Deze stabilisatie is volledig te danken aan de gematigde salarisontwikkeling bij nationale bedrijven, waar de beloning van de baas ook geregeld daalde. Daardoor is de forse loonstijging van multinationals gecompenseerd.

Vakbond FNV hekelt de fors gestegen beloning bij met name de grootste bedrijven. ‘De top profiteert het meest terwijl de werknemers die de winsten mogelijk maken te vaak als kostenpost worden gezien’, zegt coördinator arbeidsvoorwaardenbeleid Zakaria Boufangacha. ‘De kloof tussen de grootste grootverdieners en werknemers groeit verder en dat is moreel verwerpelijk. Terwijl iedereen vindt dat juist werknemers er meer op vooruit moeten gaan – zij zijn tenslotte het belangrijkste kapitaal van het bedrijf – zorgt de top vooral goed voor zichzelf.’

LEES MEER OVER DE UITSPRAAK VAN PREMIER RUTTE DAT WERKNEMERS NIET PROFITEREN VAN DE WINST

Krijgen de werknemers er door de bazen zo weinig bij, of door het kabinet?  Mark Rutte en Hans de Boer geven elkaar de schuld

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden