NieuwsEurobonds

De eurobonds zijn terug, corona brengt ze dichterbij

Nederland wil ze niet, Duitsland evenmin, maar het coronavirus brengt de gehate eurobonds steeds dichterbij. Ondanks het nee van Rutte.

Voorzitter van de ECB Lagarde hield dinsdagavond een hartstochtelijk pleidooi voor gezamenlijk schuldpapier van de eurolanden.   Beeld Getty Images
Voorzitter van de ECB Lagarde hield dinsdagavond een hartstochtelijk pleidooi voor gezamenlijk schuldpapier van de eurolanden.Beeld Getty Images

Coronabonds worden ze nu genoemd. Tijdens de vorige economische crisis heetten ze nog eurobonds of safe euro assets. Het gaat om gezamenlijk door de eurolanden uitgegeven obligaties om te voorkomen dat lidstaten omvallen en de eurozone uit elkaar klapt. Nederland wil ze niet, Duitsland evenmin, maar het coronavirus brengt de gewraakte obligaties dichterbij.

Dinsdagavond nog liet premier Rutte tijdens het spoedberaad van de Europese regeringsleiders een hard nee tegen eurobonds horen. Het was zijn antwoord op het pleidooi voor gezamenlijk schuldpapier door ECB-voorzitter Lagarde. Een pleidooi dat hartstochtelijk werd ondersteund door de Franse president Macron.

Lagarde hield de leiders voor dat de coronapandemie in het ‘gunstigste’ scenario tot een krimp van de economie met 2 procent leidt. Naarmate meer bedrijven hun deuren sluiten en de pandemie langer duurt, becijfert de ECB de krimp op 10 procent.

‘Het enig juiste antwoord op deze crisis is een gezamenlijk antwoord’, zei Lagarde tegen de leiders. Ze waarschuwde dat de financiële markten zekerheid willen dat de eurolanden dit keer elkaar wel snel te hulp schieten. Tijdens de eurocrisis (2020-2014) kostte het gedraal van de eurolanden lidstaten als Griekenland, Cyprus en Portugal bijna de kop.

Gezamenlijk uitgegeven obligaties kunnen rekenen op vertrouwen bij beleggers. Gebundelde nationale obligaties – een milde variant op de eurobonds – eveneens: door sterke obligaties (Duitse en Nederlandse) te mengen met zwakkere (Italiaanse, Griekse, Portugese) worden de risico’s ingeperkt. Gevolg is dat Nederland en Duitsland iets meer betalen om geld te lenen, Italië en Griekenland minder. Maar een implosie van de eurozone – zeer kostbaar voor iedereen – of dure reddingsacties door het Europees noodfonds ESM worden zo voorkomen.

Den Haag en Berlijn staan nu (net als tijdens de eurocrisis) op de rem, al hield bondskanselier Merkel zich dinsdagavond op de vlakte. Merkel vreest, net als Rutte, het nationale parlement: in de Bondsdag en de Tweede Kamer valt hulp aan Italië en Griekenland bijzonder slecht.

De beurs in Madrid.  Beeld Getty Images
De beurs in Madrid.Beeld Getty Images

Patsstelling

Eenzelfde patstelling was maandagavond zichtbaar tijdens de vergadering van de ministers van Financiën. Het ging over een eventueel grotere rol voor het Europees noodfonds ESM om landen te helpen die zwaar getroffen worden door het coronavirus. Minister Hoekstra en zijn Duitse collega Scholz vonden deze discussie ‘voorbarig’. Over het versoepelen van de criteria bij de noodleningen – niet meer de eis van een zwaar hervormingsprogramma – wilden ze helemaal niet spreken.

Hoekstra, Scholz, Rutte en Merkel hebben het gevoel dat zij moeten opdraaien voor slecht begrotingsbeleid van hun zuidelijke collega’s. Als Italië de economisch betere jaren had gebruikt om de staatsschuld (136 procent, ruim twee keer het toegestane maximum) te verlagen, had het nu ook ‘diepe zakken’ (dixit Hoekstra) waaruit het de crisisuitgaven zou kunnen bekostigen.

EU-ambtenaren noemen de Nederlands-Duitse opstelling kortzichtig. Ze wijzen erop dat de coronacrisis van een andere aard is – ‘er gaan duizenden mensen dood’ – dan de eurocrisis. ‘De alarmbellen rinkelen niet in Nederland en Duitsland zoals in Italië en Spanje’, zegt een van hen.

De eurolanden staan er beter voor dan bij aanvang van de eurocrisis. ‘Maar waar we nu tegenaan kijken is potentieel ontwrichtender dan de malaise van tien jaar geleden.’ De discussie over eurobonds is terug, of Rutte er nee tegen zegt of niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden