De echte klappen voor bedrijven komen nog

Op basis van de uitgaven van consumenten in economisch mindere tijden, is veel te zeggen over hun voorkeuren. Afgaand op de derdekwartaalresultaten die bedrijven de afgelopen twee weken presenteerden, zou je kunnen concluderen dat Nederlanders bellen en internetten belangrijker vinden dan eten....

Chemiebedrijf DSM had in het afgelopen kwartaal fors last van de gevolgen van de crisis. Het bedrijf moest zijn winstverwachting verlagen omdat de bedrijfstakken die onderdelen leveren aan de auto-, bouw- en elektronicasector hun afzet fors zagen dalen. ‘DSM is echt vol met zijn gezicht tegen de muur gelopen’, stelt analist Corné van Zeijl van SNS Asset Management. ‘Eind september verhoogde het bedrijf de winstverwachting nog. In de weken daarna moet het er dus heel snel en plotseling slechter zijn gegaan.’

Gevolgen nog marginaal
Hoewel ook TNT, AkzoNobel, Unilever en TomTom op verschillende manieren zeiden last te ondervinden van de kredietcrisis en de economische gevolgen daarvan, vindt Van Zeijl, de kwartaalcijfers overziend, de gevolgen van de crisis nog marginaal. ‘Veel bedrijven hebben hun hogere kosten nog aan de klanten kunnen doorberekenen. Dat lukt niet als consumenten hun hand massaal op de knip houden. En de resultaten van bijvoorbeeld KPN en Unilever waren ronduit goed.’

Daarbij moet worden aangetekend dat Unilever in het derde kwartaal wel degelijk last had van de concurrentie van huismerken en dat de goede cijfers vooral het resultaat waren van hogere prijzen en niet van toegenomen afzet.

Van Zeijl is er niet van onder de indruk. Hij noemt de cijfers die BeterBed vrijdag presenteerde als voorbeeld van zijn stelling dat Nederlandse consumenten in het derde kwartaal niet dramatisch negatiever waren. ‘De omzet van het bedrijf daalde wel met 4,5 procent, maar in het tweede kwartaal was dat nog 8 procent. Van een consumentenstaking was in het derde kwartaal echt nog geen sprake.’

Verbaasd is hij daar niet over. ‘In juli en augustus was de situatie nog niet zo slecht. In september zag je de vertraging pas echt op veel vlakken en in een keer optreden.’

Afnemend vertrouwen
Analist Elwin de Jong van de Rabobank sluit zich aan bij Van Zeijl. ‘Pas in de afgelopen maand zijn de orders heel snel teruggelopen’, zegt hij. ‘Het afgelopen kwartaal hebben bedrijven hun gestegen kosten nog kunnen doorberekenen, maar door afnemend vertrouwen bij consumenten en door die teruglopende orders, zullen de mogelijkheden daartoe in het vierde kwartaal sterk afnemen’, verwacht De Jong.

De interpretatie van analist Kees de Kort van AFS Capital Management wijkt iets af van die van zijn collega’s, maar komt uiteindelijk op hetzelfde neer. ‘Juli en augustus waren niet zulke heel slechte maanden. Als bedrijven na een periode die niet eens zo heel erg slecht is, zo massaal waarschuwen voor de resultaten voor de rest van het jaar als ze nu doen, dan weet je dat het niet best is.’ Hij zegt verbaasd te zijn over de mate waarin veel macro-economische indicatoren in oktober zijn verslechterd. De waarschuwing die De Kort geeft liegt er dan ook niet om. ‘Het vierde kwartaal zal resultaten laten zien die op geen enkele wijze vergelijkbaar zijn met de resultaten van het afgelopen kwartaal. Maak je borst maar nat.’

Somber
Ook Van Zeijl en De Jong zijn somber over het vierde kwartaal. ‘Analisten hebben hun verwachtingen flink naar beneden bijgesteld’, zegt Van Zeijl. ‘Eerst werd rekening gehouden met 4 tot 5 procent lagere winsten, nu al met een afname van 25 procent.’

Die voorspelling is niet vreemd gezien de cijfers die het CBS deze week publiceerde over het consumentenvertrouwen. In oktober daalde dat weer een stuk verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden