De dubbele moraal van Jan Kees de Jager

Jan Kees de Jager (Kapelle, 1969) was niet zomaar een ondernemer in de ICT-sector die in februari staatssecretaris van Financiën werd....

‘De Nederlandse Bill Gates’, zo zette Jan Peter Balkenende, ook een geboren Zeeuw, hem drie jaar geleden neer. ‘Een inspirerend rolmodel voor andere ondernemers’, vond Paul ’t Hoen, voorzitter Adviesraad ICTRegie hem bij de overhandiging van de ICT Personality 2007 Award.

Een deel van het (oud-)personeel van het Rotterdamse softwarebedrijf ISMe Company (ISM) had echter een heel ander beeld van De Jager. ‘Een niet-integere man’, aldus een voormalig lid van de Personeelsvertegenwoordiging (PVT). Een ander: ‘Ik was zeer verbaasd dat hij staatssecretaris werd.’

‘Zijn hele houding was weinig sociaal’, zegt een ex-werknemer die een conflict met hem had over niet-betaalde pensioenpremies. ‘Hij was de personificatie van een vervelende bedrijfscultuur.’

Die ‘vervelende bedrijfscultuur’ uitte zich vooral in conflicten over de rechten van het personeel en de plichten van ISM. De Jagers directeurschap werd gekenmerkt door een aaneenschakeling van problemen over arbeidsvoorwaarden, vertellen ex-ISM-ers, die allen anoniem wensen te blijven.

De problemen werden herhaaldelijk in de PVT besproken, maar die kon geen vuist maken. Een Ondernemingsraad (OR) had ISM niet. De Jager had weinig trek in zo’n formele werknemersvertegenwoordiging, die meer formele macht heeft dan een PVT.

Rond de benoeming van De Jager tot staatssecretaris ontstonden de eerste vragen over het personeelsbeleid van ISM. Advocaat Desiree Witberg eiste bij de rechter 40 duizend euro aan achterstallige pensioenpremies en ontslagvergoedingen voor vier werknemers van Codim, een weinig succesvol dochterbedrijf van ISM uit Eindhoven.

De pensioenpremies werden een jaar lang wel ingehouden op de salarissen, maar niet aan de pensioenverzekeraar betaald. De werknemers wisten van niks, aldus Witberg. Nadat het televisieprogramma NOVA over deze kwestie berichtte, betaalde ISM alsnog. De Jager zelf liet weten dat hij niet voor dit probleem verantwoordelijk was.

Dat klopte niet helemaal. In het eerste half jaar van 2006 was De Jager nog gewoon directeur van Codim. Ook leidde hij het moederbedrijf ISM, waar alle beslissingen werden genomen.

Toch oordeelde het CDA: Geen vuiltje aan de lucht. De Jager kon aan de slag op het ministerie van Financiën. Dit leidde tot reacties van voormalige werknemers. ‘Hij probeert zijn verantwoordelijkheden van zich af te schuiven’, aldus een oud-ISM-programmeur. Een voormalig lid van de personeelsvertegenwoordiging liet per e-mail weten: ‘Ik maak me zorgen over de dubbele moraal van de bewindsman. Als CEO was hij op de hoogte van en betrokken bij elke financiële en zakelijke beslissing in alle dochtermaatschappijen. Codim in Eindhoven moest letterlijk een bestelling van toiletpapier door het centrale management in Rotterdam laten goedkeuren!’

Ook stelden de ex-werknemers dat de pensioenproblemen van Codim geen typisch Eindhovens ongemak waren. Binnen de PVT waren de klachten en zorgen over niet afgedragen pensioenpremies ruimschoots bekend: ook bij andere dochterondernemingen en bij moedermaatschappij ISM bleken in 2005 en 2006 voor veel medewerkers geen pensioenpremies te zijn overgemaakt.

Phillippe Petit, jurist van ISM en woordvoerder in dezen, wuift de onenigheid tussen het personeel en de directie weg. Het conflict zou te maken hebben met onenigheid tussen management en Avero Achmea. ‘Bij de overstap naar een nieuwe pensioenverzekeraar is de administratie bijgewerkt’, aldus Petit.

ICT-kenner en FNV-bestuurslid Gerard van Hees komt de problemen met late betalingen vaker tegen, vooral bij beginnende, snel groeiende bedrijven. ‘Het is een vorm van interne financiering. Wie zijn premies laat afdraagt, kan dat geld tijdelijk in het bedrijf houden. Zo hoef je minder te lenen’, zegt hij.

Volgens Van Hees is De Jager, net als veel branchegenoten, niet geïnteresseerd in de positie van de werknemers. Dat ISM geen Ondernemingsraad heeft, terwijl dat gezien de omvang van de onderneming wel verplicht is, vindt hij tekenend.

Ook de arbeidscontracten waarin het bedrijf zegt niet aansprakelijk te zijn voor rsi-klachten, wijzen in die richting. ‘De bepaling over rsi is niet alleen in strijd met de wet, die is ook redelijk schandalig, en typeert de wijze waarop het bedrijf tegen arbeidsverhoudingen aankijkt', aldus Van Hees.

Petit, namens ISM, tilt er niet zo zwaar aan: ‘Je moet het zien als een extra, informele stimulans voor de werknemers.’

Jurgen Appelo, huidig lid van de PVT, zegt dat ISM inmiddels ‘een heel goed werkklimaat’ heeft. Als voorbeeld noemt hij een collectief bezoek aan de nieuwste Spiderman-film. Hij kent de problemen die er waren over de pensioenafdracht en de ‘niet zo prettige verhouding’ tussen De Jager en het personeel. Maar, zegt hij: ‘Het gaat nu heel goed. Natuurlijk wordt De Jager gemist. Hij was ISM.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.