De bitcoin wordt een munt voor de massa

Rijk worden leek nog nooit zo gemakkelijk

De bitcoin heeft het brede publiek bereikt. De koers van de oudste virtuele munt stijgt immers maar door - al kan hij ook zomaar ineenstorten.

Marc Fokken en Aniek Croonen Foto Marcel Wogram

Beleggen in bitcoins en ethereums, de ongrijpbare cybermunten die alleen in de virtuele wereld van het wereldwijde web bestaan, was niet zo lang geleden uitsluitend een hobby voor computernerds. Nu niet meer. Het evangelie van de bitcoin verspreidt zich tegenwoordig ook buiten de oorspronkelijke apostelen van het alternatieve betaalmiddel. 'Gewone' beleggers, particulieren die geen lid zijn van de licht-anarchistische bitcoin-niche, steken steeds vaker een deel van hun spaargeld in de instabiele munt.

De gespecialiseerde bureautjes die bitcoins aanschaffen in opdracht van technisch niet onderlegde leken, merken dat het drukker wordt aan hun (uiteraard digitale) loketten. Bitonic uit Baarn, dat naar eigen zeggen meer dan 300 duizend bitcoins heeft verkocht, neemt sinds deze lente een grote toename in het aantal transacties op de site waar (zie grafiek). Bij concurrent BTC Direct uit Nijmegen groeide de omzet in 2016 met 300 procent. Dit jaar koerst het bedrijfje zelfs af op een verzevenvoudiging van de omzet.

In de Verenigde Staten is aan nog iets te merken dat digitale munten hun maatschappelijke niche hebben verlaten en het brede publiek hebben bereikt. Consumenten beginnen erover te klagen bij de reguliere toezichthouders. Het Consumer Financial Protection Bureau (CFPB), te vergelijken met de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in Nederland, kan dit jaar ongeveer 425 klachten verwachten over transacties met digitale valuta, afgaand op het huidige klachtengemiddelde. Vorig jaar kreeg het CFPB nog maar zeven klachten over digitale valuta. In Nederland krijgt het financiële klachteninstituut Kifid nog geen klachten over de bitcoin of andere virtuele munten - zo'n klacht zou ook zinloos zijn, want aanbieders van de bitcoin en andere cybermunten zijn niet bij het instituut aangesloten.

Waarom steeds meer mensen vallen voor de verlokkingen van het beleggen in digitale munten is niet moeilijk raden: rijk worden leek nog nooit zo gemakkelijk. Terwijl spaargeld op de bank niets oplevert, gaan de wisselkoersen van virtuele munten als bitcoin door het dak. Wie een jaar geleden voor honderd euro bitcoins (of bitcoindelen) aanschafte, heeft nu een digitale portemonnee die 700 euro waard is. Gistermiddag was een bitcoin 4.050 waard en de koers stijgt maar door. De digitale gouden bergen lijken zich tot de einder uit te strekken.

Foto de Volkskrant

Vlak na de creatie in 2009 van de bitcoin, de oudste virtuele munt, werd die voornamelijk gekocht door handige computerjongens met een afkeer van het reguliere financiële systeem. De ideologie achter de bitcoin, een valuta die geschapen wordt door wiskundige formules in plaats van door mensen, was een belangrijke reden voor de voorlopers om de cryptovaluta aan te schaffen. Die ideologie in het kort: de bankensector deugt niet, en de bitcoin is het begin van een financieel systeem waarin de verderfelijke (centrale) banken buitenspel staan.

De beleggers die zich nu in steeds groteren getale op cybermunten storten, maar niet of nauwelijks begrijpen hoe het bitcoinsysteem (de blockchain) werkt, zijn zich - hopelijk - bewust van het risico dat ze lopen met hun geld. De bitcoinkoers kan van het ene op de andere moment zomaar in elkaar storten, is al een paar keer gebleken. 'Mijn stelregel is: zodra je bij de bakker hoort dat je ergens in moet beleggen, is de tijd gekomen om uit te stappen', zegt Ralph Wessels, beleggingsstrateeg bij ABN Amro MeesPierson. Particulieren die investeren in iets waar ze geen verstand van hebben, om snel rijk te worden en omdat iedereen het doet, drijven de koers een tijdje op. Maar de belegging kan door die massale toestroom ook ontaarden in een piramidespel dat alleen werkt zolang de toestroom hoog blijft. Wie te laat instapt, maakt alleen de rit naar beneden mee.

Foto de Volkskrant

'Niet bang voor een koersval'

Peter Regtuijt
Leeftijd: 70
Beroep: gepensioneerd organisatie-adviseur
Woonplaats: Houten

'Mijn eerste interesse in de bitcoin ontstond door artikelen in de Volkskrant en van ING. Ik heb me redelijk ingelezen voordat ik zes maanden geleden 50 euro in bitcoins investeerde.

'Ik wil zien wat een bitcoin is, hoe de blockchaintechnologie erachter werkt. Dankzij die technologie is valsemunterij niet mogelijk. Diefstal kan wel, maar alleen als de bitcoinbelegger zijn computer niet goed beveiligt.

Voor de koerswinst hoef ik het niet te doen. Als het me over twintig jaar geld oplevert is dat leuk, maar als de koers ineenklapt ga ik er niet aan onderdoor. Voor een koersval ben ik trouwens niet bang. Ik zou wel bitcoins willen bijkopen, maar daarmee wacht ik totdat de koers daalt.'

Peter Regtuijt

'Flink verdiend sinds ik ben ingestapt'

Marc Fokken
Leeftijd: 20
Beroep: heeft een tussenjaar, werkt als barman
Woonplaats: Utrecht

'Ik zie de bitcoin als een spel. Soms win je en soms verlies je. Ik heb zes maanden geleden voor 250 euro bitcoins gekocht. Het zou vervelend zijn als ik al mijn geld zou verliezen, maar mijn inleg kan ook tien keer zoveel waard worden.

'Een huisgenootje van mij zat hier op de bank met zijn laptop. Hij heeft mij toen uitgelegd hoe de bitcoin werkt. Toen ik anderen ernaar vroeg, bleken veel meer mensen bitcoins te hebben dan ik dacht: medestudenten, vrienden in mijn thuisbasis Lochem, collega's.

'De bitcoin is goede gespreksstof. Als je iemand tegenkomt die ook bezig is met digitale munten, heb je een leuk gesprek. 'Waarom ben jij toen niet uitgestapt? Welke heb jij?'

Ik heb flink verdiend aan de bitcoin sinds ik ben ingestapt, maar ik heb ook een paar andere digitale munten. Daarmee heb ik ook wel wat verlies geleden.'

Marc Fokken Foto Marcel Wogram

'Cyberdieven stalen al mijn bitcoins'

Sander Kok
Leeftijd: 36
Beroep: schrijver
Woonplaats: Amsterdam

'Mijn voornaamste reden om bitcoins te kopen is geld verdienen. Begin 2013 stapte ik in, omdat ik dacht dat de bitcoin ondergewaardeerd was. Ik betaalde toen 68 euro voor een bitcoin. Ik dacht nog: dat is duur, moet ik het wel doen?

Daarna kocht en verkocht ik bijna dagelijks. In de herfst van 2013 had ik al 98 bitcoins. Het was makkelijk een paar honderd euro per dag te verdienen door de geruchten op internette volgen. Toch raad ik de meeste mensen af in bitcoin te beleggen. Ik krijg veel spam en hackers proberen voortdurend mijn bitcoins te stelen. De 98 bitcoins die ik ooit had raakte ik kwijt door cyberdieven. Ik heb slechts een deel ervan teruggekregen. Daarom zeg ik liever niet hoeveel bitcoins ik nu bezit.

De bitcoin gaat nog een aantal keer enorm crashen, maar het lijkt net een stuiterbal: hoe harder de bal naar de grond suist, hoe hoger hij weer opstuitert.'

Sander Kok

'Van plan nog iets meer in te leggen'

Aniek Croonen
Leeftijd: 30
Beroep: arts jeugdgezondheidszorg
Woonplaats: Amsterdam

'Mijn vriend raakte vier jaar geleden geïnteresseerd in bitcoins. Ik trapte eerst een beetje op de rem, omdat ik er negatieve berichten over had gelezen. Inmiddels hebben we allebei onze eigen bitcoins en een gezamenlijke bitcoinrekening. Die is bedoeld voor bijzondere uitgaven, zoals de kosten van een lange reis. Ik bezit nu ongeveer een halve bitcoin.

'Een uitstapmoment heb ik niet gepland, maar uiteindelijk zijn bitcoins - net als gewoon geld - vermogen dat ik op gegeven moment nodig kan hebben. Ik kan me voorstellen dat we de bitcoins ooit verkopen als we een huis willen kopen.

'Ik ben van plan nog iets meer in te leggen. De bitcoin is beleggen met een hoog risico, maar ik zie dat de munt steeds serieuzer wordt genomen. Dan denk ik: dit heeft potentie. En niet alleen omdat mijn vriend het zegt.'

Aniek Croonen Foto Marcel Wogram