'De belastingbetaler draait op voor verliezen'

Duitsland richt niet echt een ‘bad bank’ op, vinden de Nederlandse hoogleraren Benink en Boot. De kapitaalmarkt wordt ondermijnd...

AMSTERDAM Duitsland richt een ‘bad bank’ op waar banken hun slechte leningen kunnen lozen. Een goed reddingsplan?

Harald Benink, hoogleraar bankwezen en financiering in Tilburg: ‘Een groot deel van de verliezen van de banken lijkt nu te worden afgewenteld op de Duitse belastingbetaler. De banken kunnen meer geld uitlenen omdat hun balansen aangevuld worden en verdere afboekingen – die voor grote financiële en maatschappelijke onrust zorgen – zijn op deze giftige bezittingen niet meer mogelijk.’

Maar een fraaie oplossing is het niet, zegt Benink. ‘De aandeelhouders en de obligatiehouders – zij die geld aan de bank hebben geleend – worden in hoge mate ontzien. De normale werking van de kapitaalmarkt wordt ondermijnd. Ik zie meer in een model waarin banken hun verlies erkenen en opzoek gaan naar nieuw kapitaal. In deze tijden kan alleen de overheid dat geld bieden, en die zou in ruil daarvoor een belang in de bank moeten krijgen. Daarvan is nu geen sprake.’

Ook Beninks Amsterdamse collega Arnoud Boot is niet gecharmeerd van Steinbrücks voorstel. ‘Een zuivere bad-bankoplossing kan soelaas bieden. Een bank stopt dan zijn gif in een bad bank en de gezonde bank kan met hernieuwde kracht voorwaarts. Maar in het plan van Steinbrück is daarvan geen sprake. De duivel zit ’m in de details: de banken moeten het verschil tussen de waarde waarmee ze hun gif verkochten, aanvullen tot de werkelijke waarde zoals vastgesteld door een commissie. Steinbrück kan nu dus zeggen dat de belastingbetaler er niet op achteruitgaat. Maar de ‘good bank’ is zo nog altijd verbonden met zijn giftige bezittingen. Van een echt schone lei is geen sprake.’

De hamvraag bij elke bad-bank-constructie, zeggen Benink en Boot, is wie het verlies op zich neemt. Betaalt de staat te veel, dan gaat dat ten koste van de belastingbetaler. Maar betaalt de overheid te weinig, of verschaft ze geen nieuw kapitaal, dan kan de bank niet met schone lei vooruit.

Toen de Nederlandse overheid een portefeuille aan slechte leningen van ING garandeerde, was dit volgens Boot ‘een echte bad bank in het klein – de bank is immers grotendeels van het risico af’. Bij de taxatie van de hypotheken werd gesteld dat de overheid winst zou maken bij een werkloosheid van 8 procent en een huizenprijsdaling van een kwart. Tegenwoordig is in de gebieden waar ING veel hypotheken heeft, de werkloosheid 10 procent en de waardedaling van de huizen eenderde.

Boot: ‘Goed voor ING, die dus een heel gunstige deal heeft gemaakt. Maar slecht nieuws voor de Nederlandse belastingbetaler. Er is altijd een verliezer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden