Reconstructie

De ambtenaar die ook adviseur was

Vandaag begint het 'megaproces' - aldus justitie - tegen Rob D., die zich riant zou hebben laten betalen voor zelfbedachte adviezen. Een zaak rond valse facturen, meineed en steekpenningen.

Ze zijn zeldzaam, maar er zijn mensen die werkelijk overal verstand van hebben. Zo iemand is Rob. Neem de kansen voor vermogensbeheer in Dubai. Rob weet het. Of het bestuurlijk klimaat op Bonaire, St.-Eustatius en Saba. Idem. De aanleg van een tunnel in Den Haag of een terras in Dordrecht? Rob schrijft een advies op maat.

Dat alles naast een fulltimebaan als clustermanager beheer en onderhoud van de gemeente Haarlemmermeer. Rob kan dat. Hij heeft energie voor twee. 2009 is sowieso een bijzonder goed jaar voor hem. Ondanks zijn bijna 50 jaar is deze gulle, ietwat volumineuze man met ferm achterover gekamd blond haar op de toppen van zijn kunnen. Op de shirts van de lokale voetbaljeugd in Hoofddorp prijkt de naam van zijn bedrijf. De zaken gaan goed. Komt-ie in de avond thuis van zijn baan bij de gemeente, dan gaat om 19 uur de computer aan voor de volgende klus: het samenstellen van allerlei adviezen. De vele uren die hij er 's avonds in steekt, zijn lonend. Rob verdient dat jaar boven op zijn ambtenarensalaris ruim 250 duizend euro met advieswerk.

Valse adviezen om steekpenningen te verhullen, blijkt uit de tenlastelegging van het Openbaar Ministerie. Vandaag staat Rob als verdachte Rob D. voor de Haarlemse rechtbank, in wat het OM het begin van een 'megaproces' noemt. Rob is de hoofdverdachte in een lokale corruptiezaak waarbij vijf personen betrokken zijn. Hij zou als ambtenaar zeker 350 duizend euro aan smeergeld aangenomen hebben. Die legitimeerde hij met facturen voor bedachte adviezen en opdrachten. In ruil daarvoor kregen bedrijven voorrang bij aanbestedingen en opdrachten van de gemeente Haarlemmermeer. Hij werd in 2010 ontslagen als clustermanager.

Vuilwaterpomp

Begin dat jaar meldt zich bij de gemeente een hovenier met gewetenswroeging. De man moest een vuilwaterpomp plaatsen in de vijver van de directeur van onderhoudsbedrijf De Waterwolf. De gemeente Haarlemmermeer is sinds 2008 volledig eigenaar van dit bedrijf en Rob is de ambtelijk bestuurder. Veel onderhoud loopt via De Waterwolf. Het kleine bedrijf loopt over van het werk. Haarlemmermeer is een grote gemeente, die in 2009 55 miljoen besteedt aan onderhoud en beheer.

Tot verbazing van de hovenier staat op de factuur van de pomp niet het adres van de directeur, maar dat van een school in Hoofddorp. Misbruik van gemeenschapsgeld. De hovenier vindt het ernstig genoeg om de gemeente te tippen.

Intern onderzoek brengt nog meer aan het licht. En een ingeschakeld recherchebureau stuit op een ingenieus netwerk waarin Rob het middelpunt is. Ze ontdekken smeergeld aan de gemeenteambtenaar, van bedrijven die vervolgens een bevoordeelde positie krijgen bij de aanbestedingen van werken door De Waterwolf.

Struikelblok

Rob is vanwege zijn ruime verdiensten in de publieke sector - hij was projectmanager op Schiphol, bij het ministerie van Infrastructuur, in de gemeenten Leidschendam en Son en Breugel - een gewilde kandidaat als hij in 2006 solliciteert naar de functie clustermanager in Haarlemmermeer. Alleen zijn ontslag eind jaren negentig in de gemeente Son en Breugel, vanwege ambtelijke corruptie, kan een struikelblok zijn. Als de gemeente naar zijn ontslagbrief vraagt, knutselt Rob een aangepaste versie in elkaar. Daarin geen woord over corruptie. In de versie van Rob heeft hij zelf het initiatief voor zijn ontslag genomen.

Dan is er gedoe over zijn secretaresse. Zij heeft betalingsachterstanden en dreigt haar baan te verliezen, maar Rob ziet kansen. 7.000 euro? Hij schrijft een dikke factuur voor 'aanvullende begeleidende activiteiten volgens afspraak' namens een managementbureau. Hij laat de gemeente deze factuur betalen en moffelt zo de betalingsachterstand weg.

Opknapbeurt

En wat een toeval: in de gemeente waar Rob werkzaam is treft hij een oude bekende met een eigen adviesbureau: Erik de M. Dat werkt lekker. Vanaf april 2008 loopt de samenwerking op rolletjes. Rob huurt namens Haarlemmermeer adviseurs in van De M. en die betaalt op zijn beurt voor de uitgebreide adviezen die Rob in de avonduren schrijft. In 2009 ontvangt De M. voor 1,1 miljoen euro aan gemeentelijke opdrachten. Drie keer overtreedt Rob hierbij volgens het OM expliciet aanbestedingsregels. Rob krijgt in ruil dertien keer een gift, van in totaal 250 duizend euro. Hij laat het geld overmaken op de en/of-rekening van hem en zijn vrouw of op de rekening van zijn bedrijf.

Wie succes heeft, wil dat uitbreiden. Zo ook Rob. De Boslaan in Hoofddorp is in 2009 nodig aan een opknapbeurt toe, meent hij. Het gemeentelijk onderhoudsbedrijf De Waterwolf zit vol maar Rob kent nog een bedrijf in Vianen. Nog voordat de gemeente de klus heeft aanbesteed of gegund, ontvangt Rob in december 106 duizend euro. Afzender: het bedrijf in Vianen. Ook De Waterwolf ontvangt 214 duizend euro, voor het doorgeleiden van de klus. Hoewel de gemeente het project nog moet aanbesteden, heeft de facturering al plaatsgevonden. Het bedrijf uit Vianen kan uiteindelijk fluiten naar de opdracht omdat Rob dan al op non-actief is gesteld.

Knullige facturen

Het OM meent een stevige zaak te hebben. Onder meer door de 'knullige' facturen die Rob voor zijn handlangers maakte. Toen het OM de teksten door de computer haalde, bleken ze letterlijk overeen te komen met online adviesteksten. Met knippen en plakken had Rob geprobeerd de alinea's zo te husselen dat het origineel werk leek. Het OM klaagt hem aan voor het vervalsen van facturen, meineed en het aannemen van steekpenningen. Zijn advocaat was niet bereikbaar voor een reactie.

Rob is niet stil blijven zitten. Niet lang na zijn ontslag werd hij aangesteld als projectmanager veiligheid van ProRail. Na deze klus werd hij weer projectmanager beheer openbare ruimte, ditmaal in Uitgeest. Een half jaar daarna pakte hij een van zijn specialiteiten weer op: het Midden-Oosten. Twee jaar lang was hij projectleider infrastructuur in Zuid-Irak en bouwde hij duizend woningen in Basra. Van olie tot gas, van Zuid-Amerika tot Limburg, van stedenbouw tot onderhoud: voor advies kun je nog altijd bij het bedrijf van Rob terecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.