NIEUWS

De achtbaan staat stil: pretpark De Efteling duikt diep in het rood

Ook sprookjes en achtbanen kunnen niet op tegen corona. Attractiepark Efteling beleefde in 2020 het slechtste jaar in zijn 70-jarige geschiedenis. Ondanks een verlies van 14,5 miljoen euro kijkt de directie ‘voorzichtig positief’ vooruit.

De nieuwe dubbele familieachtbaan Max en Moritz ging in juni vorig jaar open.    Beeld Robin Utrecht / EPA
De nieuwe dubbele familieachtbaan Max en Moritz ging in juni vorig jaar open.Beeld Robin Utrecht / EPA

Attractiepark De Efteling boekte in coronajaar 2020 een verlies van 14,5 miljoen euro. De bedrijfsopbrengst bleef steken op 140 miljoen euro, bijna 40 procent minder dan verwacht.

Dat verlies viel relatief gezien mee door onder meer kostenbesparingen en bijna 19 miljoen euro aan coronasteun van de overheid. In 2019 maakte het park nog een winst van 19,3 miljoen, op een omzet van bijna 228 miljoen.

Ook dit jaar verslijt achtbaan Python zijn wielen nog niet, blijft de zwevende tempel Pagode aan de grond en zwijgt papierslikker Holle Bolle Gijs. In afwachting van verlenging of versoepeling van de beperkende maatregelen van het kabinet blijft de Efteling in ieder geval tot 11 mei gesloten. De financiële verliezen lopen dus nog zeker verder op.

Uitbreiding op de lange baan

De pretfabriek in het Brabantse Kaatsheuvel heeft besloten een groot uitbreidingsplan op de lange baan te schuiven. Met een forse gebiedsuitbreiding, nieuwe attracties en meer overnachtingsmogelijkheden hoopte de onderneming over tien jaar 7 miljoen bezoekers per jaar te kunnen ontvangen, in plaats van de 5 miljoen bezoekers die het in coronavrije jaren wist te lokken. Wanneer het uitbreidingsproject weer wordt hervat is nog niet zeker, zegt een woordvoerder. ‘We richten ons nu op het hervatten van de normale bedrijfsvoering. Daarna kijken we verder.’

Dat de Efteling met twee hotels en twee huisjesparken al eerder heeft ingezet op meer overnachtingen naast de bezoekjes voor een dag bleek in coronatijd een reddingsboei voor het park. In de zomer en het najaar kon slechts een beperkt aantal bezoekers worden toegelaten. De overnachtingen konden langer doorgaan en droegen dus ook flink bij aan de resterende inkomsten.

De circa drieduizend personeelsleden van de Efteling moeten dit jaar een veer laten, meldde Omroep Brabant eerder al. Een dertiende maand is niet meer vanzelfsprekend, maar afhankelijk van het bedrijfsresultaat. Van een automatische loonsverhoging is dit jaar geen sprake. Ook is werknemers gevraagd hun abonnementen voor voordelig parkbezoek minder te gebruiken. De inzet van flexibele krachten wordt verminderd.

In een verklaring bij het jaarverslag stelt directeur Nicole Scheffers dat het pretpark dat het dankzij de overheidssteun, financiers en aandeelhouder Stichting Natuurpark de Efteling toch ‘voorzichtig positief’ vooruit kan kijken’. Afgelopen zomer werd wel een nieuwe familieachtbaan met twee sporen geopend, het resultaat van een bouwproject dat in 2019 begon.

Het doet pijn als een attractiepark niet kan investeren in nieuwe attracties, zegt directeur Kees Klesman van de Club van Elf, een samenwerkingsverband van de grootste dagattracties van Nederland. ‘Dit is een kapitaalintensieve branche. Vernieuwing van het aanbod is een belangrijk onderdeel van de marketing van attractieparken.’

De 24 aangesloten attractieparken, dierentuinen en musea die zijn aangesloten bij zijn vereniging zouden normaal gesproken een jaaromzet boeken van 690 miljoen euro. Afgelopen jaar zagen de bedrijven 350 miljoen euro aan omzet verloren gaan. Voor ruim 200 miljoen aan investeringen is geschrapt.

Attractieparken zoals de Efteling hebben de verliezen relatief gezien kunnen beperken doordat zij veel buitenactiviteiten aanbieden plus overnachtingsmogelijkheden, aldus Klesman. Ook de run op vakantie in Nederland door de internationale reisbeperkingen speelden hen in de kaart. ‘Maar duidelijk is dat ook zij jaren zullen moeten werken om het verlies terug te verdienen.’

Best bezochte dagattractie

Met 2,9 miljoen bezoekers was De Efteling vorig jaar wel weer de best bezochte dagattractie van Nederland, bleek uit onderzoek van Respons, kennisbureau voor evenementen, toerisme en citymarketing. In totaal noteerden de vijftig grootste dagattracties in 2020 20 miljoen bezoeken. Dat is bijna 60 procent minder dan in recordjaar 2019. Dat leverde een gezamenlijk omzetverlies op van 1 miljard euro.

Andere attractieparken leden volgens het onderzoek van Respons een verlies aan bezoekers van circa 50 procent. Duinrell in Wassenaar, tevens zwembad en vakantiepark, zag vorig jaar 53 procent minder bezoekers dan de 1,3 miljoen in 2019. Safaripark Beekse Bergen moest 49 procent toegeven op de 1,2 miljoen bezoekers van een jaar eerder. Voor attractiepark Slagharen was het verlies 47 procent ten opzichte van de 1 miljoen bezoekers van 2019.

Musea hebben het zwaarder, aldus Respons. De Zaanse Schans bijvoorbeeld, populair onder toeristen, trok vorig jaar 86 procent minder bezoekers dan de 2,5 miljoen in 2019. Voor het Van Gogh Museum was dat 77 procent op een eerder bezoekersaantal van 2, miljoen.

Een van de grootste slachtoffers onder de dagattracties is de Keukenhof. Het landgoed annex bloemenshow – ook een klassieker voor buitenlandse toeristen – bleef vorig jaar gesloten en ziet ook dit jaar zijn toptijd uitvallen. Normaal gesproken ontvangt het park tussen de 30 duizend en 40 duizend bezoekers per dag, gezamenlijk een miljoen per jaar. Dit jaar zag het verdeeld over zes testdagen niet meer dan 27 duizend bezoekers langs de bloemperken lopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden