De 19de president van DNB wordt

Een zeer geliefde baan, president van de Nederlandsche Bank. Balkenende en Bos zijn mogelijke kandidaten. Maar er worden ook andere namen genoemd....

AMSTERDAM Wat moet een nieuwe president van De Nederlandsche Bank goed kunnen, behalve streng toezicht houden op bankiers die de neiging hebben tot zelfverrijking?

Hij moet zijn talen spreken, een goede speech kunnen houden en het volk in gewone mensentaal kunnen uitleggen wat inflatie is. Voormalig president Wim Duisenberg stond de media altijd prachtig te woord, gezeten aan een volkomen leeg bureau waarop in de hoek alleen de roze zakenbijbel Financial Times lag.

Sinds De Nederlandsche Bank in 1814 door koning Willem I is opgericht, zijn er achttien presidenten geweest. Ze worden benoemd door de Kroon (regering) na advies van de minister van Financiën die de directie en de raad van commissarissen van DNB een voordracht laat maken.

Een ambtstermijn van 14 jaar, zoals die van Nout Wellink, is niet uniek. Jelle Zijlstra was 14 jaar president van De Nederlandsche Bank (1967-1981), net als Abraham Fock in de 19de eeuw (1844-1858). Maar er zijn ook presidenten die de functie veel langer uitoefenden. Wim Duisenberg (1982-1997) was 15 jaar president van De Nederlandsche Bank voordat hij president werd van de Europese Centrale Bank. Marius Holtrop (1946-1967), Norbertus van den Berg (1891-1912) en Willem Mees (1863-1884) waren allemaal 21 jaar de baas.

De allereerste president, de bankier Paul Iwan Hogguer, combineerde deze functie met het burgemeesterschap van Amsterdam.

In de laatste honderd jaar waren de presidenten soms politici (Nicolaas Pierson, Jelle Zijlstra, Wim Duisenberg en ook Meinoud Rost van Tonningen). Anderen waren niet politiek actief maar hadden wel een politieke achtergrond (Gerard Vissering, Leonardus Trip, Marius Holtrop en ook Nout Wellink).

Het presidentschap van De Nederlandsche Bank geldt als een van de meest prestigieuze banen in Nederland. Hoewel de president door de invoering van de euro niet meer persoonlijk de bewaker is van de nationale munt – hij maakt wel deel uit van het bestuur van de Europese Centrale Bank – is de status van die functie enorm. In 2009 verdiende Wellink 409 duizend euro, niet alleen aanzienlijk meer dan de bazen van de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Federal Reserve, maar ook veel meer dan de Balkenende-norm.

Niet voor niets is de baan zeer geliefd. Daarom worden onder anderen ook voormalig PvdA-leider en ex-minister Wouter Bos en demissionair premier Jan-Peter Balkenende in de wandelgangen als kandidaten genoemd om volgend jaar Nout Wellink op te volgen. Maar er worden ook andere kandidaten genoemd.

Commentaar Pagina 16

Economie Pagina 18 en 19

Jan-Peter Balkenende (54)
VOORDELEN Grote nationale en internationale statuur. Thuis in de politiek. Goed diplomaat die niet opziet tegen het marathonoverleg binnen de ECB. Op de een of andere manier moet hij bedankt worden voor de diensten die hij Nederland heeft bewezen in 8 moeilijke jaren. CDA’er.

NADELEN Geen bankierservaring en niet echt de man voor cultuurverandering

Wouter Bos (47).
VOORDELEN Ook flinke internationale statuur. Hij heeft als minister van Financiën veel vertrouwen opgebouwd tijdens de kredietcrisis. Hij wil graag een regelmatige baan en die van het presidentschap van de centrale bank is goed te combineren met de zorg voor het gezin.

NADELEN Hij is van PvdA-huize en die partij komt waarschijnlijk niet in het nieuwe kabinet. Hij is niet geheel onomstreden in de DSB-zaak.

Joost Kuiper (63)
VOORDELEN Hij heeft grote ervaring in de financiële sector als baas van de optiebeurs, bestuurder van ABN Amro en curator van DSB Bank. Hij kent zijn pappenheimers: de snelle bankiersjongens die op bonussen jagen.

NADELEN Hij maakt te veel deel uit van het bankenestablishment, terwijl er juist meer afstand van moet worden genomen. Hij is toch wat te oud, hoewel dat formeel geen argument mag zijn.

Hans Hoogervorst (54)
VOORDELEN Hij heeft als directeur van beurswaakhond Autoriteit Financiële Markten (AFM) zijn tanden laten zien. Hij kan keihard zijn en spaart het bankenestabilishment niet, zoals hij liet zien door te pleiten voor het aftreden van Gerrit Zalm als ABN Amro-bestuurder. Hij is VVD’er.

NADELEN Hij staat niet bekend als een erg diplomatieke man. Hij heeft een politiek verleden. Zijn benoeming zou te veel een statement zijn dat De Nederlandsche Bank onder Wellink heeft gefaald in het toezicht.

Joanne Kellermann (49)
VOORDELEN Voor het eerst zou een vrouw president worden van De Nederlandsche Bank. Zij komt net als Lex Hoogduin uit de eigen gelederen. Ze is sinds 2007 in dienst en daardoor niet besmet door het feit dat de bank de DSB twee jaar eerder een bankvergunning gaf. Haar onafhankelijkheid staat vast.

NADELEN Ze is juriste, geen geschoold econoom. Ze doet nu het toezicht op de pensioenfondsen en die hebben het moeilijk. Ze zou niet erg goed liggen in Den Haag.

Kees Vendrik (47)
VOORDELEN Voormalig Groen Links-Kamerlid dat heeft bewezen geen schoothondje van bankiers te zijn. Hij is een echte idealist en staat ver van het financiële establishment. Tijdens zijn Kamerlidmaatschap heeft hij laten zien verstand te hebben van economie.

NADELEN Geen econoom maar politicoloog. Groen Links is niet de meest voor de hand liggende partij om deze vacature op te gaan vullen, zeker nu ze de formatie er niet gemakkelijker op heeft gemaakt. De bankiers zullen niet echt blij zijn met iemand van Groen Links.

Lex Hoogduin (53)
VOORDELEN Hij komt uit de eigen gelederen van De Nederlandsche Bank. Hij is daar pas sinds vorig jaar vast in dienst, dus nog niet belast door het verleden en hij kan een cultuuromslag bewerkstelligen. Hij is hooggeschoold econoom (hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam) en heeft als adviseur van Duisenberg en directeur van het onderzoeksinstituut Iris zijn kwaliteiten bewezen als econoom.

NADELEN Hij heeft in het verleden al verschillende periodes voor De Nederlandsche Bank gewerkt. Hij heeft zijn kwaliteiten als boegbeeld nog. niet laten zien.

Dick Sluimers (57)
VOORDELEN Hij heeft grote ervaring in de politieke en financiële wereld. Hij heeft ook politicologie en economie gestudeerd. Als APG-topman sinds 2006 heeft hij de cultuur kunnen veranderen. Hij heeft laten zien hard te kunnen werken en te beschikken over uitstekende managementkwaliteiten.

NADELEN Het is onduidelijk of hij als toezichthouder ook zijn tanden kan laten zien. Hij heeft het VVD-programma geschreven.

Arnoud Boot (50)
VOORDELEN Roeptoeter met visies die vooral in de media uitlegt hoe het toezicht in Nederland faalt. Hij staat buiten het establishment en zou een aardige cultuurverandering kunnen bewerkstelligen.

NADELEN Studeerkamerintellectueel (hij is hoogleraar Ondernemingsfinanciering en Financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam) zonder echte managementervaring. De beste stuurman maar wel aan de wal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden