Dans om de Exota-miljoenen is begonnen

De strijd om de Exota-miljoenen is losgebarsten. Jaren nadat VARA-ombudsman Marcel van Dam de Dongense limonadefabriek van Van Tuyn de das omdeed met een getruct filmpje van een uiteenspattende fles, moet de omroep 7,7 miljoen gulden schadevergoeding betalen....

Van onze verslaggever

Noël van Bemmel

AMSTERDAM

De omroep heeft het geld gestort op de rekening van een advocatenkantoor. 'Wij hebben dat geld en we willen er van af', zegt advocaat A. Leijten van het Amsterdamse kantoor Stibbe. Maar dat lukt niet, omdat volgens hem tientallen familieleden van de frisdrankfamilie Van Tuyn, de erven van zakenman J. K. Leutscher, een groep anonieme beleggers en zijn eigen cliënt (bierbrouwer Oranjeboom) aanspraak maken op (een deel) van de betaalde schadevergoeding. Met de fiscus is inmiddels wel een overeenkomst gesloten.

Meeste kans op het VARA-geld lijkt het Nederlands Trustkantoor voor Belegging en Financiering te maken. Dat is volgens het handelsregister eigendom van de Handelsmaatschappij Europa-Azië, wat weer in handen is van een groep particuliere beleggers die meer dan ééé miljoen gulden hebben gestoken in rekeningen van advocaten en deskundigen. Zij dwongen vorig jaar de VARA tot betaling van 2,2 miljoen gulden, plus rente, via het Gerechtshof in Amsterdam - en zagen die uitspraak vorige week door de Hoge Raad bevestigd.

Belangrijkste kapers op de kust zijn elf leden van de familie Van Tuyn, die hun limonadefabriek in 1971 zo goed als failliet zagen gaan. De Van Tuyns verkochten de restanten van hun fabriek in Dongen voor één gulden aan textielhandelaar en speculant J.K. Leutscher. De partijen kwamen overeen dat áls de VARA ooit een schadevergoeding zou betalen, er nog een afrekening zou volgen.

Dat moment is aangebroken nu de VARA geld heeft gestort, en de Hoge Raad heeft bepaald dat er verder niets meer te verwachten is. Probleem is dat de Van Tuyns elkaar onderling in de haren vliegen over wie welk deel krijgt.

De VARA-claim deed de Brabantse familie uiteenvallen in drie groepen: 'de witte Van Tuyns', 'de zwarte Van Tuyns' en 'de groep Serge'. Een rechter in Breda oordeelde vorig jaar dat geen cent betaald hoeft te worden, totdat alle partijen hun onderlinge strijd hebben uitgevochten.

Dat gebeurt nu onder meer in een bodemprocedure tegen Frisdrank Industrie Nederland. Dat is een dochter van bierbrouwer Oranjeboom, en de officiële houder van de claim. De brouwer kwam in de affaire terecht toen het in 1973 de fabriek van Leutscher kocht.

De zakenman, die vorig jaar overleed in zijn huis in Alicante, hield daarbij de VARA-claim in eigen zak. Hij vond in 1985 een groepje beleggers bereid veel geld in bijna tweehonderd procedures te steken. Zij vormen nu een trustkantoor en maakten Leutschers vrouw directeur.

Zo is een situatie ontstaan waarbij de VARA verliest en betaalt aan Oranjeboom. Deze kan dat geld echter niet houden.

'We moeten het sowieso afgeven, maar we weten niet aan wie', aldus advocaat Van Leijten. Hij werkt voor een leeg bv'tje van de brouwer, dat niets anders doet dan prijzige procedures voeren over geld dat van iemand anders is.

'Het is doodzonde. Maar als wij de VARA-miljoenen aan de verkeerde partij geven, dan kunnen we worden gedwongen hetzelfde bedrag nog een keer te betalen. Daarom is mijn cliënt gedwongen boven op dat geld te blijven zitten.'

Oranjeboom is wel van plan een deel van het geld te houden wegens gemaakte kosten.

Zo blijft de Exota-ontploffing nagalmen. Als de frisdrankfamilie haar rechtzaken wint, vervalt volgens advocaat B. van Maarschalkerwaart van het trustkantoor de claim aan de erven Leutscher. Die zitten daar volgens hem niet op te wachten, want dan begint de affaire van voren af aan.

'We zijn bereid tot een schikking te komen, na ruim zeven ton aan proces- en advocaatkosten en 280 duizend gulden aan rekeningen van deskundigen. Voor Leutscher was procederen een sport, maar alle achterblijvers willen rust in de tent. Dan sluit ook iedereen af met een aardige winst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden