Daar waar rook is

PAPIER, staal, chemie, brouwerijen en heel veel energie en machines: de toonaangevende beursfondsen van Oost-Europa zijn vooral bedrijven met rokende schoorstenen....

PETER DE WAARD

Na de val van de Berlijnse muur leek Oost-Europa het Eldorado te worden van de pure kapitalist. Hier konden entrepeneurs vrijelijk hun gang gaan. Hier waren de lonen nog laag. Milieuregels en planologische procedures waren overzienbaar. En witte vlekken op de markt waren er legio. Kortom: het ideale ondernemersklimaat.

Vanaf 1990 stortten westerse beleggers zich ook massaal op Oost-Europa. Maar acht jaar later zijn de meesten weer op hun schreden teruggekeerd. De winsten waren groot, maar de verliezen meestal nog groter. Wie in de afgelopen jaren per saldo echt financieel beter van beleggen had willen worden, had gewoon in het ijzeren gordijn moeten blijven geloven en veilig in het westen moeten blijven.

Sinds eind 1993 zijn de koersen in Nederland en vele andere westerse landen verviervoudigd. De Nomura centraal- en oost-Europa-index is in de afgelopen vijf jaar met 13 procent gedaald. Weliswaar stegen de koersen in Rusland in die periode spectaculair (+ 2100 procent) en in Hongarije ook fors (+ 226 procent), maar daar stonden teleurstellende beleggingsresultaten in Polen (- 28 procent) en vooral Tsjechië (- 45 procent) tegenover.

Maar niet iedereen laat zich hierdoor ontmoedigen. Gisteren werd in Amsterdam zelfs een nieuw Tsjechië en Slowakije beleggingsfonds geïntroduceerd. Initiatiefnemer is de Overijsselse registeraccountant Ben Wevers die samen met de bedrijfsconsultant Peter Winkelman opereert. Wevers: 'De beurzen in Praag en Bratislava zijn extreem goedkoop. Hier staan nog aandelen met koers-winstverhoudingen van 1, wat betekent dat de aankoopprijs van het aandeel even duur is als de winst dat met het aandeel in één jaar wordt behaald.'

Wevers stichtte in 1979 een eigen accountantskantoor Kroese Wevers & Co. Dit kantoor dat uiteindelijk zes vestigingen en 260 medewerkers zou tellen, verkocht hij begin jaren negentig om te kunnen pionieren in Tsjechië. 'Ik was door een bv benaderd om daar wat onderzoek te doen. De onderminister van Financiën van Tsjechië hoorde dat er een echte registeraccountant in het land was. Ik kreeg daarop de mogelijkheid in opdracht van de overheid te adviseren over privatiseringsoperaties.'

Binnen vijf jaar had Wevers onder de naam Interaudit een compleet accountantsnetwerk in zowel Tsjechië als Slowakije gesticht. Opnieuw had hij bijna tweehonderd mensen in dienst. 'Maar ik wilde nog eens iets anders doen. Het kantorennetwerk in Tsjechië en Slowakije heb ik verkocht aan de lokale partners.' Wevers denkt nu voldoende expertise in huis te hebben om de beste aandelen in Tsjechië te kunnenn selecteren. 'De grote beleggingsinstellingen kennen de echt grote bedrijven ook wel. Wij richten ons vooral op de middelgrote bedrijven, zogenoemde midcaps.'

Dat de Tsjechische beurs het in de afgelopen jaren zo slecht heeft gedaan is vooral te wijten aan het stagnerende hervormingsbeleid. De privatiseringen zijn gestokt, evenals de modernisering van de financiële sector. 'De banken zijn nog in handen van de staat. Zij zijn vaak weer eigenaar van de bedrijven', zegt Wevers.

Leo Houtekamp van de investeringsbank Flemings in Amsterdam houdt zijn twijfels over de kansen op de Tsjechische en Slowaakse aandelenmarkten. 'In Hongarije heeft men gewoon door de zure appel heen gebeten. In Tsjechië is men daar vooralsnog niet toe bereid.' Er is nog altijd veel politieke weerstand tegen verdergaande privatiseringen. Rob Drijkoningen, fundmanager van ING, heeft in Slowakijke al helemaal weinig vertrouwen. 'De rente is daar 30 procent bij een inflatie van 7 procent. Slowakije gaat meer in de richting van Oekraïne en Rusland dan in die van Hongarije en Tsjechië.'

Wevers is echter heilig overtuigd van het succes van zijn fonds. 'Vanmorgen stond al even de telefoon roodgloeiend. En we hebben een extra lange inschrijvingsperiode op de aandelen.'

Peter de Waard

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden