D66 was en is tegen gasboren in het Wad

IN Forum (16 november) bekritiseert Philip van Praag de opstelling van D66 bij de behandeling van het kabinetsvoorstel over de voorgenomen gasboringen in de Waddenzee....

Marijke Augusteijn-Esser

D66 heeft een staat van dienst als het gaat om een krachtig 'nee' tegen gasboringen in de Waddenzee. Fractie en bewindslieden stonden aan de wieg van het moratorium dat in 1984 leidde tot een uitstel van de gasboringen van tien jaar. In 1993, vlak voor het aflopen van die termijn diende de D66-fractie een motie in die tot doel had af te zien van gaswinning daar. In april 1994 deed de fractie een nieuwe poging. Het D66-voorstel, gesteund door GroenLinks, GPV en RPF, haalde geen meerderheid in de Tweede Kamer. VVD, PvdA en CDA waren voluit vóór boren.

Dat betekende dat het kabinet dat in september 1994 aantrad dit meerderheidsbesluit van de Tweede Kamer moest verdedigen in de Senaat. Dat gebeurde door de ministers De Boer (PvdA) en Wijers (D66). De fractie van D66 stemde tegen, gevolgd door de helft van de PvdA-fractie. Niemand kan D66 dus verwijten dat ze niet steeds pal heeft gestaan voor de belangen van het Waddengebied. Het verkiezingsprogramma waarmee D66 in 1998 de verkiezingen in ging, wijkt niet af van die lijn, maar benadrukt veeleer waarom die boringen niet plaats moeten en kunnen vinden. Er staat niet simpelweg 'niet boren', er staat haarfijn uitgelegd waarom niet.

Het verkiezingsprogramma geeft ook aan dat 'economische activiteiten, waaronder visserij, olie- en gasboring en -winning en toerisme alleen kunnen worden toegestaan als dit geen schade doet aan de natuurwaarden'. Niets over 'blijvende schade', zoals het kabinet voorstelt. Nee, ondubbelzinnig 'schade'. En die treedt wel op.

Zelfs NAM-rapporten erkennen de bodemdaling die bij Ameland is opgetreden. En de winning gaat daar nog door. Deels zal die daling door natuurlijk herstel worden opgevangen, maar de nu voorgenomen grootschaliger winning zal ook grootschaliger bodemdaling tot gevolg hebben. De omvang van de schade is op papier nooit te berekenen. Die blijkt pas in de praktijk.

Met andere woorden: eerst doen, dan zien. En daar verzet D66 zich tegen. Alweer met het partijprogramma in de hand waar staat 'economische activiteiten zijn in beginsel schadelijk voor het Waddengebied zolang het tegendeel niet bewezen is.' Maar ook activiteiten als militaire oefeningen en mechanische kokkelvisserij eisen hun tol. Ook hierover heeft D66 voorstellen gedaan om die te stoppen. Allemaal nog dit jaar, met hetzelfde verkiezingsprogramma in de hand.

PvdA en CDA hebben zich in de afgelopen jaren op hun standpunt uit 1994 beraden. Ook zij erkennen nu de waarde van het gebied en willen geen verdere risico's nemen. Wij prijzen die partijen omdat voortschrijdend inzicht heeft geleid tot andere opvattingen. Dat mag. Wat niet mag is ontkennen dat D66 vanaf 1984 consequent gestreden heeft voor behoud van het Wad. Een partij moet naast zijn woorden, ook beoordeeld worden op zijn daden. En dat vergat politicoloog Van Praag even.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden